Hojutsu
Ҳожуцу – ўқотар қуроллардан фойдаланишга қаратилган Япониянинг отишма жанг санъати.
Ҳожуцуда бугунги кунда ҳам кўпинча „танегашима“ каби антиқа ўқотар қуроллар билан машқ қилинади. Жанг санъати Японияда энг кенг тарқалган бўлиб, у ерда амалиётчилар учун тарихий жиҳозлардан фойдаланиш осонроқ. „Мацумото қал’аси“ қурол корпуси каби гуруҳлар Эдо давридаги ўқотар қуролларнинг катта тўпламларини сақлайди.
Қурол-яроғ гуруҳлари
Қурол-яроғ гуруҳлари „теппо таи“ (鉄砲隊) номи билан танилган. Теппо „қурол“ ва таи „гуруҳ“ ёки „бирлик“ деган маънони англатади.
Сўнгги пайтларда оммавий ахборот воситалари самурайларни фақат „катана“ каби яқин масофа учун мўлжалланган жанговар қуроллар билан қуролланган жангчилар сифатида кўришади. Бироқ, японияликлар, шубҳасиз, ХВИ асрга келиб ўзларининг европалик ҳамкасбларига қараганда қуроллардан самаралироқ фойдаланишган, шунингдек, аниқроқ, самаралироқ, чидамлироқ қурол турларини ишлаб чиқаришган.
Самурай отлиқларига қарши қуроллар ўрнатилган „Нагашино“ жанги самурайлар тарихидаги энг машҳур ва муҳим жанглардан биридир.
Ашигару
„Ашигару“ феодал Япониядаги энг қуйи поғонадаги аскар тоифаси бўлиб, можаролар пайтида милиция бўлинмалари сифатида тузилган. 1543 йилда Японияга қуролларнинг келиши „ашигару“ бўлинмаларининг жанг майдонидаги имкониятларини сезиларли даражада оширди. Ўқотар қуроллар пайдо бўлишидан олдин, бу эркаклар кўпинча „яри“ каби чангак ва найзаларни қўллашлари ёки қилич ва камон билан курашишни ўрганишлари керак эди. Таққослаш учун, пиликли милтиқ (мушкет) ёки „танегашима“ ишлатиш нисбатан анча осонроқ эди. Самарали бўлиши учун у жисмоний кучга ёки мунтазам машғулотларга таянмасди. Бундан ташқари, агар керак бўлмаса, ўқотар қуролларни жуда кўп миқдорда захиралаш мумкин эди. Шундай қилиб, самурайлар ва профессионал аскарлар қуйи синфларни ҳожуцу бўйича ўқитганлар.
Мактаблар
- Инатоми-рю
- Геки-рю
- Огино-рю
- Танегашима-рю
- Тацуке-рю
- Секи-рю
- Буэ-рю
- Моришиге-рю
- Ё-рю
- Такашима-рю