Hormuz

Ҳормуз Ҳормуз (форс. жзй̰рҳ ҳрмз‎) – Эрон Ислом Республикасининг Ҳормузғон вилояти таркибига кирувчи Ҳормуз бўғозидаги орол.

География

Ҳормуз ороли Ҳормуз бўғозининг шимолий қисмида, Уммон ва Форс кўрфази ўртасида жойлашган. Соҳилдан 8 км узоқликда жойлашган, 7 дан 8 км гача бўлган овал шаклга эга; майдони – 42 км². Ҳормузнинг жануби-ғарбида Қешм (бўғоздаги энг катта орол) ва Ларек ороллари жойлашган. Релефи адирли (вулқон келиб чиқиши), максимал баландлиги 186 м. Фойдали қазилмалар орасида қизил охра экспорт қилинади. Соҳил – асосан қумли пляжлар, баъзи жойларда қоялар сувга қарайди. Асосий бандаргоҳнинг шарқида шўр ботқоқ ўсимликлари бўлган кичик сув оқими тизими мавжуд. Оролнинг ички қисмида, асосан, ўсимлик қоплами йўқ.

Тарих

ИИИ асрдан бошлаб Ҳормуз Сосонийлар давлати таркибига кирган. Араб истилолари (632-661) даврида солиҳ халифалар мулклари Эрон тоғларигача кенгайтирилгач, Ҳормуз Кирмоннинг асосий порти ва бозорига айланди. Тахминан 1200 йилга келиб Ҳиндистон ва Хитой билан савдо фақат Ҳормуз орқали амалга оширила бошланди.[1] 13-аср ўрталарига келиб Мўғуллар империяси (хулагуийлар давлати) таркибига кирди. Бу вақтда венециялик саёҳатчи Марко Поло Ормузга икки марта ташриф буюрган. Кейинчалик Ҳормуз Темурийлар, кейин Сафавийлар давлати таркибига кирган. Ушбу муҳим савдо марказига 1414-1415, 1421-1422 ва 1433 йиллардаги савдо-дипломатик экспедициялар пайтида Чжен Хе қўмондонлиги остидаги Хитой флоти ташриф буюрди. ХИВ асрда орол араб савдо давлати Ҳормуз томонидан назорат қилинган, 1507 йилда португал-форс уруши пайтида орол Афонсо д’Албукерке бошчилигидаги португаллар томонидан босиб олинган. Бўғоз устидан назоратни таъминлаган муҳим нуқтани ҳимоя қилиш учун португаллар Ҳормуз қал’асини қурдилар. 1622 йилда орол Форс назорати остига ўтди (Инглиз флоти ёрдами билан Аббос И томонидан босиб олинган).

аҳоли

Ягона доимий аҳоли пункти орол шимолидаги Ормуз балиқчи қишлоғидир. Кичик суғориладиган ерлари ва боғлари бўлган яна бир қанча аҳоли пунктлари мавжуд. Ёзда миграция туфайли орол аҳолиси икки баробарга қисқариши мумкин.[1] Энг яқин шаҳар Бандар Аббос, шимоли-ғарбда 20 км.

Адабиётлар

ҳттпс://ру.wикипедиа.орг/wики/%Д0%9Э%Д1%80%Д0%БC%Д1%83%Д0%Б7_(%Д0%БЕ%Д1%81%Д1%82%Д1%80%Д0%БЕ%Д0%Б2) Ҳормуз