Huy

Ҳуй
Ҳуй
	Ҳуй; Байроқ Ҳуй; Герб
Мамлакат	Белгия
{{{минтақа_тури}}}	Европа

Ҳуй-Белгиянинг Лиэж провинсиясида жойлашган.Валлониядаги шаҳар ва муниципалитетдир . Ҳуй Меусе дарёси бо'йида, кичик Ҳоёух дарёсининг ог'зида жойлашган. У Валлониятнинг собиқ саноат асоси бо'лган силлон индустриэлда жойлашган бо'либ, Валлон аҳолиси яшайди.

Муниципалитет қуйидаги туманлардан иборат: Бен-Аҳин, Ҳуй, Неувилле-соус-Ҳуй ва Тиҳанге .

Тарихи

Биринчи қишлоқ Рим cаструм, Меусе дарёсининг о'нг қирг'ог'ида жойлашган. Қишлоқ 6-асрда Тонгерен епископи Авлиё Домитиан томонидан асос қилинган ва шаҳар биринчи марта 7-асрдаги васиятномада қайд этилган.( Ҳоиус виcус сифатида, унинг номи Ҳоюх дарёсидан олинган.

Илк о'рта асрларда Ҳуй Меусенинг энг гуллаб-яшнаган шаҳарларидан бири бо'либ, иқтисодиёти асосан металлургияга, шунингдек, кончилик, ҳайкалтарошлик, ёг'очга ишлов бериш ва виночиликка асосланган. 10-асрда Ҳуй округ мақомига ко'тарилди, аммо тез орада у саккиз асрдан ко'проқ вақт давомида о'з тарихига эга Леж княз епископлигининг бир қисмига айланади. Ҳуй Алп тог'ларининг шимолида тарихан ма'лум бо'лган биринчи низомини 1066-йилда шаҳар сифатида тасдиқлаган. Тахминан о'ша пайтда, Петер Ҳермит маҳаллий аҳолини қо'зг'атди ва уларни Биринчи салиб юришида қатнашишга ко'ндирди, 1096-йилда о'зи ҳам халқ салиб юришларида ва Рейнланд қирг'инида қатнашган.

13—14-асрларда газлама саноати туфайли иқтисодиёти юксалди. Шаҳарнинг о'ртасида жойлашган тепаликдаги қал'а уруш йилларида ишлатилган ва шунга мос равишда мустаҳкамланган. 15-асрга келиб у тепалик шаҳарнинг рамзига айланди. Кейинги икки асрда эса шаҳарнинг бойлиги аста-секин пасайиб борди. 17-асрнинг иккинчи ярмида Людовик ХИВнинг урушлари шаҳарга қайта-қайта ҳужум қилиб,шаҳарни қиличдан ўтказишга сабаб бўлди,натижада 1715-йилда ҳафсаласи пир бўлган аҳоли ўз қасрини бузиб ташлади.

1818-йилда голландлар томонидан шаҳар тепасида худди шу стратегик жойда янги қал'а қурилган. 19-асрда қог'оз ва бошқа соҳаларга нисбатан гуллаб-яшнаш даври эди. 20-асрда оғир саноатнинг таназзулга учраши Валлониянинг бошқа қисмларида бўлгани каби бу ерда ҳам сезилди. Бугунги кунда шаҳар қисман қалай маҳсулотлари ва сайёҳлик агентлиги туфайли яна гуллаб-яшнай бошлади.

1970-йилда яқин жойда Тиҳанге атом электр стансияси қурилган.

Фолклор

Ҳар етти йилда бир марта 1656-йилда қург'оқчилик тугаши муносабати билан "ети йиллик байрамлар" деб номланган диний маросим о'тказилади. Охиргиси 2019-йил 15-августда бўлиб ўтган.

Асосий диққатга сазовор жойлар

Ҳуйнинг то'ртта мо''жизаси ( Ҳю лаҳжасида ):

Ли Понтиа, Меусе дарёси устидаги ко'прик
Ли Рондиа, Готҳиc Нотре-Даме коллежининг атиргул ойнаси
Ли Бассиниа, 15-асрга оид фаввора, Гранд Плаcе о'ртасида жойлашган.
Ли Тчестиа ёки Хуй қал'аси, шаҳарда ҳукмронлик қиладиган 1818 қал'а

"Ли Понтиа"
"Ли Бассиниа"
"Ли Честиа"

Велоспорт

Ҳуйда апрел ойининг о'рталарида ҳафта о'рталарида бо'либ о'тган муҳим 1 кунлик велоспорт пойгаси Ла Флèче Wаллонне (инглизча: Wаллоон Арроw ; голланд: Wаалсе Пижл ) якунланади. Пойга Мур де Ҳуй чо'ққисидан о'тади ва тугайди, о'ртача градиэнти 10%, участкалари 20% бо'лган тахминан 1 километрлик ко'тарилиш. Ҳуй ҳам Тоур де Франcеда то'рт марта ишлатилган: 1995, 2001, 2006 ва 2015 .

Оммавий маданиятда

Ҳуй 2014-йилда ББC телесериали Тҳе Миссинг сериалининг биринчи серияси учун жой сифатида ишлатилган^[1].

Таниқли шахслар

Рениэр де Ҳуй, металлургиячи (12-асрнинг биринчи ярми)
Йветте оф Ҳуй, лангар (1158-1228)
Жозепҳ Лебеау, сиёсатчи (1794-1865)
Анне-Мариэ Лизин, сиёсатчи (1949-2015)
Чристопҳе Ломбарди, шоир (1978-йилда туг'илган)
Андрé Малҳербе, мотокросс бо'йича уч карра жаҳон чемпиони (1956-йилда туг'илган)
Меинголд оф Ҳуй, Рим-католик авлиёси (892-йилда вафот этган)
Жоҳн Жозепҳ Мерлин, конки ихтирочиси (1735-йил 17 сентябрда Хюда - 1803-йил 4 май, Лондонда)
Биринчи салиб юришининг қо'зг'атувчиси Пётр Ҳермит ( Амиэнсда 1050 - Хюда 1115)
Ле Пере Пире, 1958-йилги Нобел Тинчлик мукофоти совриндори, Хюда (1910-йил 10 февралда Динантда - 1969-йил 30 январ) яшаган.
Ализеэ Поулиcек
Патриcк Сарсфиэлд, Луcаннинг 1-графи (1660 - 1693-йил 21 август). Ирландиянинг Лимерик қамалидаги якобит қо'шинларининг отлиқ қо'мондони, " Ёввойи г'озларнинг парвози " дан кейин франсуз армиясининг генерали Сент-Мартин черкови қабристонига дафн этилган.
Лéон Лҳоист, тадбиркор
Саймон Жаммар, қо'шиқчи қо'шиқ муаллифи