Hydna
Сcионе Ҳйдна (алмашинуви Ҳйдне ёки Cяна) (милоддан аввалги 480-йилда)[1] қадимги юнон сузувчиси ва ғаввоси бўлиб, милоддан аввалги 480-йилда Форс денгиз флотини йўқ қилишга ҳисса қўшгани учун шарафланган.
Ҳаёти
Паусаниаснинг сўзларига кўра (Греция тавсифи, 10.19.1.), Форслар билан жиддий денгиз жанги олдидан Ҳйдна ва унинг отаси Скиллиас яқин атрофдаги Форс денгиз флотини вандализация қилиш орқали юнон кучларига ёрдам бериш учун кўнгилли бўлишган. Форс қироли Ксеркс И Грецияга етиб борганидан сўнг Артемисий жанги олдидан денгиз бўронини кутиш учун кемаларини Пелион тоғи соҳилига боғлаб қўйган эди. Ҳйдна Грецияда моҳир сузувчи сифатида машҳур бўлиб, ёшлигидан отаси Скиллиас исмли профессионал сузиш бўйича ўқитувчи томонидан тарбияланган[2] У узоқ масофаларга сузиш ва океанга чуқур шўнғиш қобилияти билан машҳур эди.
Ҳужум содир бўлган кечада ота ва қиз кемаларга етиб бориш учун қарийб ўн чақирим йўлни сузиб ўцҳди[2]. Улар қайиқлар орасидан индамай сузиб, пичоқлар ёрдамида боғламларни кесиб, сув остида қолган лангарларни судраб олиб кетишди. Кемаларнинг аксарияти катта зарар кўрди ва бир нечтаси чўкиб кетди. Натижада жангдаги кечикиш юнон флотига Артемисиумда тайёргарлик кўриш учун кўпроқ вақт ажратиш имконини берди ва якунда Саламисдаги жангда юнон кучларининг ғалабасига олиб келди.
Геродотнинг бошқа бир йилномасида Скиллиас аслида форслар учун ғаввос бўлиб ишлаган деб ёзилади. У гўё Афетдан Артемисийга сув остида сузган, эҳтимол ибтидоий шноркел ёки ўғирланган қайиқ ёрдамида юнонларга Форс флоти ҳақида маълумот олиб келган бўлиши ҳам мумкин. Бу ҳикоя, у Форс флотида юнон қўшалоқ агенти бўлганлигини англатади[3].
Ҳйдна ва унинг отаси томонидан кўрсатилган қаҳрамонликка миннатдорчилик учун Амфиктонлар уларга юнон дунёсининг энг муқаддас жойи бўлган Делфида ҳайкалларни ўрнатишган. Паусаниас бизга „Горгиас ҳайкали ёнида Амфиктонларнинг ота ва қизга назр қурбонлиги борлигини“ айтади[4]. Тахминларга кўра, Рим императори Нерон унинг ҳайкалини талон-торож қилган ва ҳайкаллар билан милоддан аввалги И асрда Римга қайтиб келган[5].
Тасвирлар
Ҳйдна тасвири Элва Сопҳрониа Смитнинг 1954-йилда нашр этилган "Адвентуре cаллс (Саргузашт қўнғироқлари) " романида пайдо бўлади.
Манбалар
- ↑ Унитед Статес Навал Институте Проcеэдингс, Волуме 68, 1942, п.662
- ↑ 2,0 2,1 Марк. „Тен Нобле анд Ноториоус Wомен оф Анcиэнт Греэcе“. Wорлд Ҳисторй Энcйcлопедиа (20-август 2014-йил). Қаралди: 14-декабр 2016-йил.
- ↑ Меижер, Фик. А Ҳисторй оф Сеафаринг ин тҳе Cлассиcал Wорлд (Роутледге Ревивалс). Роутледге, 2014. ИСБН 9781317701118.
- ↑ А Неw Cлассиcал Диcтионарй оф Греэк анд Роман Биограпҳй Мйтҳологй анд Геограпҳй, Бй Сир Wиллиам Смитҳ, Чарлес Антҳонй ЛЛД, 1878 п.792
- ↑ Лигҳтман, Маржориэ. А то З оф Анcиэнт Греэк анд Роман Wомен. Инфобасе Публишинг, 2008 — 158-бет. ИСБН 0816067104.