Ҳассан ибн Малик ибн Баҳдал ал-Калбий (арабча: حسان بن مالك بن بحدل الكلبي‎‎) – Муовия И () ва Язид И (680-683) ҳукмронлиги даврида Фаластин ва Жунд ал-Урдунн ўлкаларининг Умавийлар ноиби, халифа саройининг нуфузли аъзоси ҳамда Бану Калб қабиласининг бошлиғи. У ўз мавқеини қўшинларнинг асосий манбаи бўлган қудратли Калб қабиласига раҳбарлик қилиши ва Язиднинг онаси ҳамда Муовиянинг хотини Майсун бинти Баҳдал орқали Умавийлар билан қариндошлик алоқалари туфайли эгаллаган эди. Язид вафот этгач, Ибн Баҳдал унинг ўғли ва вориси Муовия ИИ нинг васийси сифатида хизмат қилди, то Муовия ИИ 684-йилда бевақт вафот этгунига қадар. Халифаликда юзага келган сиёсий беқарорлик ва қўзғолонлар шароитида Ибн Баҳдал дастлаб Муовия ИИ нинг укаси Холидни тахтга ўтқазишга уриниб кўрди, аммо охир-оқибат Умавийларнинг бошқа тармоғидан бўлган Марвон И ни қўллаб-қувватлашга қарор қилди[1]. Ибн Баҳдал ва унинг қабила иттифоқдошлари Марж Раҳит жангида Марвоннинг рақибларини мағлуб этиб, Умавийлар ҳокимиятининг маъмурий ва ҳарбий соҳаларида энг нуфузли лавозимларни қўлга киритдилар[2].

Адабиётлар

Манбалар