Idmon
Idmon (qadimgi yunoncha: Ἴδμων, „bilimli“) — qadimgi yunon mifologiyasida[1] folbin.
| Jins | erkak |
|---|---|
| Otasi | Abant yoki Appolon |
| Onasi | Asteria, Antianeira yoki Kirena |
| Bolalari | Festor |
Apollon va Kirenaning oʻgʻli (baʼzi joylarda Abantning oʻgʻli[2]) yoki Apollon va Antianeiraning yoki Apollon va Asterianing[3] oʻgʻli. Xameleonga koʻra, Idmon Festorning taxallusidir[4][5].
Qushlar bilan fol ochgan. Dionisning hind yurishi ishtirokchisi, folbin[6].
Uning yoʻlda vafot etishi bashorat qilinganiga qaramay, Argonavtlar bilan sayohat qilgan[7]. U mariandinlar mamlakatida vafot etgan: somon olish uchun ketayotganda unga yovvoyi toʻngʻiz hujum qiladi va u yaralanadi. Toʻngʻizni Idas oʻldiriladi[8]. Boshqa versiyalarga koʻra, u mariandinlar[9] orasidagi kasallikdan yoki Liviyada ilon chaqishi natijasida vafot etgan[10].
Nomaʼlum muallifning „Navpaktika“ dostoniga koʻra (bu bizning davrimizga qadar faqat parchalarda saqlanib qolgan) Kolxidaga suzib ketadi.
Miloddan avvalgi 559-yilda Apollonning Delfiy orakuli shaharni yovvoyi zaytun daraxti oʻsadigan qahramon Idmon qabri ustiga qurishni buyurdi. Megarlar va Boeotiyaliklar Gerakliya Pontiysga asos solgan. U yerda Adamestor qahramoni sifatida ulugʻlangan[11].
Idmonning qizi Araxna mohir toʻquvchi boʻlib, oʻz mahorati bilan shunchalik faxrlanardiki, u bu hunarmandchilikning homiysi Afinaga qarshi chiqishga jur’at etdi, buning uchun uni gʻazablangan maʼbuda oʻrgimchakka aylantirdi[12][13].
Manbalar
- ↑ Lyubker F. Realьnыy slovarь klassicheskix drevnostey. M., 2001. V 3 t. T.2. S.167
- ↑ Apolloniy Rodosskiy. Argonavtika II 849
- ↑ Losev A. F. Mifologiya grekov i rimlyan. — M.: Misl, 1996. — S. 428
- ↑ Kommentariy D. O. Torshilova v kn.: Gigin. Mifi / Perevod s lat. D. O. Torshilova. — SPb.: Aleteyya, 2000. — S. 28.
- ↑ Lyubker F. Thestor // Realьnыy slovarь klassicheskix drevnostey po Lyubkeru / pod red. F. F. Zelinskiy, A. I. Georgievskiy, M. S. Kutorga, F. Gelьbke, P. V. Nikitin, V. A. Kanskiy, per. A. D. Veysman, F. Gelьbke, L. A. Georgievskiy, A. I. Davidenkov, V. A. Kanskiy, P. V. Nikitin, I. A. Smirnov, E. A. Vert, O. Yu. Klemenchich, N. V. Rubinskiy — SPb.: Obщestvo klassicheskoy filologii i pedagogiki, 1885. — S. 1382.
- ↑ Nonn. Deyaniya Dionisa XXXVIII 30
- ↑ Apolloniy Rodosskiy. Argonavtika I 138—144; Valeriy Flakk. Argonavtika I 361; Gigin. Mifi 14 (s. 28)
- ↑ Psevdo-Apollodor. Mifologicheskaya biblioteka I 9, 23; Ovidiy. Ibis 504; Gigin. Mifi 14 (s. 34); 248.
- ↑ Valeriy Flakk. Argonavtika V 1-12
- ↑ Seneka. Medeya 652—653
- ↑ Promafid, fr.3 Yakobi = Sxolii k Apolloniyu Rodosskomu. Argonavtika II 845, Gerodor, fr.51 Yakobi // Kulishova O. V. Delьfiyskiy orakul v sisteme antichnыx mejgosudarstvennыx otnosheniy. — SPb: Gumanitarnaya Akademiya, 2001. — S. 145
- ↑ Apolloniy Rodosskiy. Argonavtika II 842
- ↑ Lyubker F. Idmon // Realьnыy slovarь klassicheskix drevnostey po Lyubkeru / pod red. F. F. Zelinskiy, A. I. Georgievskiy, M. S. Kutorga, F. Gelьbke, P. V. Nikitin, V. A. Kanskiy, per. A. D. Veysman, F. Gelьbke, L. A. Georgievskiy, A. I. Davidenkov, V. A. Kanskiy, P. V. Nikitin, I. A. Smirnov, E. A. Vert, O. Yu. Klemenchich, N. V. Rubinskiy — SPb.: Obщestvo klassicheskoy filologii i pedagogiki, 1885. — S. 657.