Ikki Frida
| [[Имаге:|300пх]] |
| Икки Фрида (Инглизча: Тҳе Тwо Фридас, испанча:Лас дос Фридас) |
| Фрида Каҳло, 1939 |
| Мойбо'ёқ |
| 173 × 173 см |
| Мусео де Арте Модерно, Мехиcо , Мексика |
Икки Фрида — 1939-йилда Мексикалик рассом Фрида Каҳло томонидан чизилган картина[1] Расм Каҳло томонидан амалга оширилган биринчи кенг кўламли иш бўлиб, унинг энг машҳур расмларидан бири ҳисобланади. Бу қўшалоқ автопортрет бўлиб, Каҳлонинг иккита вариантини бирга ўтирган ҳолда тасвирлайди. Бири оқ европача услубдаги Виктория либосида, иккинчиси эса анъанавий теҳуана либосида. Расм Мехико шаҳридаги Арте Модерно музейида жойлашган[2].
Умумий назар
Фрида Каҳло 1925-йилдан 1954-йилгача фаол бўлган мексикалик рассом эди. У жиддий жароҳат олган автобус ҳалокати туфайли тўшакда ётган ҳолда расм чизишни бошлаган. Унинг аксарият асарлари автопортретлардан иборат бўлиб, улар бевосита унинг тиббий муаммолар, бепуштлик ва унинг изтироблари ва оғриғини акс эттирувчи Фрида билан курашига бағишланган. Олимлар унинг автопортретларини Каҳло учун ўз танасини тиббий муаммолардан ва гендер мослашувидан қайтариш усули сифатида талқин қилишди. Хусусан, олимлар унинг автопортретларини европалик эркак рассомларнинг аёл танасини ўз расмлари предмети ва истак об’экти сифатида ишлатиш анъанаси контекстида талқин қилганлар. Каҳло ўз имиджидан фойдаланиб, бу фойдаланишни патриархал анъанадан қайтариб олади. Ушбу асарларда топилган унинг ҳаётининг автобиографик тафсилотлари, шунингдек, унинг характерли қошлари, чиройли сочлари ва жонли мексика кийимлари уни Мексика ва Қўшма Штатларда машҳур шахсга айлантирди[3].
Каҳло Мексика инқилобининг катта тарафдори эди, шунинг учун у ўз туғилган санасини 1910-йилдаги инқилоб бошланишига мос равишда ўзгартиришга ҳаракат қилди[4].
Яратилиш тарихи
Каҳло „Икки Фрида“ни 1939-йилда чизган, худди шу йили у рассом Диэго Ривера билан ажрашган, гарчи улар бир йилдан кейин яна турмушга чиқишган. Фрида Каҳлонинг дўсти Фернандо Гамбоанинг сўзларига кўра, у Луврда кўрган 2 та расмдан илҳомланиб чизилган: Теодор Чассéриаунинг „Икки опа-сингил“ ва аноним рассом томонидан чизилган ,,Габриэлнинг опалари" картиналари.
1940-йил январ ойида „Икки Фрида“ „Яраланган стол“ билан бирга Мехико шаҳридаги Халқаро сюрреалистик кўргазмада намойиш этилди.
Расм 1947-йилда Институто Наcионал де Беллас Артес (ИНБА) томонидан сотиб олинмагунча Каҳлонинг ихтиёрида қолди. ИНБА уни 1966-йил 28-декабрда Арте Модерно музейига топширди ва у ҳозирда ҳам картина ўша ерда.
Асарга нигоҳ
Баъзи санъацҳунослар расмдаги икки фигурани Фриданинг икки томонлама меросининг тимсоли деб ҳисоблашади. Унинг отаси Гилермо Кало немис эди; онаси Матилде Калдерон эса мексикалик эди.Яна бир талқин шундан иборатки, Теҳуана Фрида эри Диэго Ривера томонидан севилган, Европа Фрида эса у томонидан рад этилган. Фриданинг шахсий хотирасида тасвир болаликдаги хаёлий дўстининг хотираси.
Иккала Фрида ҳам очиқ юракни кўрсатади. Мексикалик Фриданинг юраги соғлом, Европа Фридасининг юраги очиқ ва кесилган. Бунинг талқини шундаки, у нафақат иккита алоҳида шахсни кўрсатибгина қолмай, балки Фрида бошдан кечираётган доимий оғриқни кўрсатади.
Уни тўшакка михлаб қўйган, кейин эса ҳаёти давомида тиббий муаммоларга дуч келган фожиали автоҳалокат икки рақам орқали кўрсатилган; бири заиф, иккинчиси кучли.
[5].
Картинанинг та'сири
Испаншунослик профессори Сара М. Мисемернинг таъкидлашича, Каҳлонинг „Икки Фрида“ асарида кўрилган кўп ирқли тимсоли мустамлака даври Мексикадаги ирқий демографияга таъсирини акс эттиради. Бундан ташқари, Мисемернинг таъкидлашича, Каҳло ўзини кўп ирқли шахс сифатида кўрсатиши Мексика халқи учун маданий тимсол бўлиб хизмат қилади. Каҳлонинг иши маданий маҳсулотларни яратишга илҳом берди. Масалан, „Икки Фрида“ картинаси Барбара Корсега, Мария дел Кармен Фариас ва Авраам Океранскийнинг „Лас Дос Фридас“ (1998) номли песасига илҳом берган. Бу спектаклда иккита алоҳида актриса Каҳлонинг Эспина (Тикан) ва Флор (Гул) номли турли версияларини ижро этади. Гарчи бу белгилар турли номларга эга бўлса-да, улар бир хил шахс бўлиши керак. Эспина расмда кўрилган Каҳлонинг маҳаллий вакили каби теҳуана либосида, Флор эса 1940-йиллардаги костюмда. Асл спектаклда Эспина ва Флорни унинг икки ёзувчиси Корсега ва Фариас ижро этган.
Манбалар
- ↑ „Тҳе Тwо Фридас, 1939 бй Фрида Каҳло“. Фрида Каҳло. Қаралди: 2022-йил 3-июл.
- ↑ „Тҳе Мусеум оф Модерн Арт (Мусео де Арте Модерно)“. Афар cом. 2022-йил 28-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 3-июл.
- ↑ „Фрида Каҳло Биограпҳй“. Фрида Каҳло Биограпҳй. Қаралди: 2022-йил 3-июл.
- ↑ „Тҳе Импортанcе оф тҳе Фрида Каҳло Селф-Портраит Wитҳ Тҳорн Неcклаcе анд Ҳуммингбирд“. Wидеwаллс. Қаралди: 2022-йил 3-июл.[сайт ишламайди]
- ↑ „Wомен’с Ҳисторй Монтҳ: Спотлигҳт он Фрида Каҳло“. Блогс либрарй индиана. Қаралди: 2022-йил 3-июл.