Ziyosfera

Imperatoritsa Masako

Масако (японча: 雅子?, Масако Овада (японча: 小和田雅子, 'Овада Масако'?); 1963-йил 9-декабрда туғилган) Япония императорицаси (японча: 皇后, кōгō?), 2019-йилда Хризантема тахтига ўтирган император Наруҳитонинг рафиқаси. Масако Ҳарвард ва Охфордда ўқиган, илгари дипломат сифатида ишлаган[1].

Масако
Масако Овада (японча: 小和田雅子?)

Императорица 2019-йилда
Императорица
Мансаб даври
2019-йил – ҳоз.
Монарх Император Наруҳито
Тож кийдириш маросими 2019-йил 22-октябр
Шахсий маълумотлари
Таваллуди 1963-йил 9-декабр
Тораномон, Токио
Фуқаролиги Япония
Миллати япон
Турмуш ўртоғи Император Наруҳито
Болалари Аико
Онаси Юмико Эгашира
Отаси Ҳисаши Овада
Истиқомат жой(лар)и Токиодаги Император саройи
Алма матер Ҳарвард ва Охфорд университетлари

Ёшлиги ва таълими

Масако Овада (японча: 小和田雅子, 'Овада Масако'?) 1963-йил 9-декабрда Токиодаги Тораномон шифохонасида туғилган[2]. Юмико Эгашира (туғ. 1938) ва Ҳисаши Оваданинг (туғ. 1932) тўнғич қизи, малакали дипломат ва Халқаро суднинг собиқ президенти. Унинг Сецуко ва Реико (туғ. 1966) исмли иккита эгизак сингиллари бор[3].

Масако икки ёшида ота-онаси билан Москвага яшаш учун кўчиб боради ва у ерда „Децкий сад“ (рус тилида) 1127-сонли болалар боғчасига қатнайди[4]. Беш ёшида Масаконинг оиласи Ню-Ёрк шаҳрига кўчиб ўтади ва у ерда Ривердаледаги 81-умумий мактабдаги болалар боғчасига қатнайди[5][6].

1971-йилда Овадалар Японияга қайтиб, Масаконинг онаси ва бувиси билан Мегурога кўчиб ўтишди, Ҳисаши эса Ташқи ишлар вазирлиги идорасидаги ишига қайтади[7]. У Токионинг Ден-эн-чофу шаҳридаги хусусий Рим-католик қизлар мактаби бўлмиш Футаба Гакуэнга ўқишга киради[8]. 1872-йилда Муқаддас чақалоқ Исо жамоати томонидан ташкил этилган ушбу мактабни Масаконинг онаси ва бувиси ҳам тугатишган[8]. Айнан шу ерда Масако пианино ва теннис ўйнашни ўрганади, ҳунармандчилик тўгарагига аъзо бўлди ва ҳайвонларга қизиқиб қолди, мактабдан кейин бир нечтасини боқиб олади ва ветеринар бўлишга қарор қилади[9]. Масако франсуз ва немис тилларини ҳам ўрганган[10]. Мактабдаги дўсти билан Масако Футабанинг софтбол жамоасини қайта тиклашади. Шундан сўнг улар уч йилдан сўнг ўз жамоасини туман чемпионатига олиб чиқишадиди[11].

1979-йилда, юқори ўрта мактабнинг иккинчи йилида Масако ва унинг оиласи Америка Қўшма Штатларга кўчиб ўтади ва Массачусетц штатининг Белмонт шаҳрининг Бостон чеккасида жойлашди, у ерда отаси Ҳарвард коллежининг Халқаро алоқалар марказида халқаро ҳуқуқ бўйича меҳмон профессори бўлади[12]. 1981-йилда у Белмонт ўрта мактабини тамомлаган, у ерда „Натионал Ҳонор“ жамияти[13] президенти бўлган ва мактабнинг математика жамоаси ва франсуз клубида қатнашиб турган[12]. Масако мактабнинг софтбол жамоасига қўшилди ва немис шеърияти учун Гоэтҳе жамияти мукофотига сазовор бўлди[12]. Масако М*А*С*Ҳ ишлаб чиқаришда иштирок этган[12].

Масако 1981-йилда Ҳарвард университети/Радcлиффе коллежига ўқишга кирди[14]. У ўрта мактабни тугатгандан сўнг отаси Москвада лавозимга тайинланади, Масако эса отасининг Ҳарварддаги дўстлари Оливер ва Барбара Олдманлар васийлиги остида мактабга бориш учун Бостонда қолишга қарор қилади[15]. Ҳарвард-Радcлиффеда Масако мактабнинг Япония жамияти раиси бўлди, „Япониянинг Бостондаги консули билан жуда яқин дўст бўлди ва ўзини ўзи тайинлаган дипломат ва маданият элчиси сифатида кўнгилли бўлди“[16]. Масако чанғида учишни яхши кўрарди ва таътил пайтида чет элга саёҳат қилади, франсияликлар оиласида қолиб, Гоэтҳе Институтида ўқийди[15]. Масако инглиз ва франсуз тилларини яхши билади, чунки у 1983-йилда Гренобле Алпес университетидаги франсуз тадқиқотлари университети марказида ушбу тилни ўрганган[17]. Масако 1985-йил март ойида иқтисод бўйича бакалавр даражасига эга бўлиш учун Жеффрей Сачс билан ишлаган[18].

Профессионал фаолияти

Баллиол коллежи, Охфорд, Масако халқаро муносабатлар бўйича таҳсил олган жой

Ўқишни тугатгандан сўнг Масако яна Японияга кўчиб ўтди ва у ерда олти ой (1986-йил апрелдан октябргача) Япония Ташқи ишлар вазирлигининг кириш имтиҳонига тайёргарлик кўриш учун Токио университетида ҳуқуқ факултетида таҳсил олади[19][20]. Якунда 800 та абитуриентдан атиги 28 таси ўтади;[20] Масако эса синовдан ўтган уч аёлдан бири эди[20][21].

„У биринчи навбатда, Япониянинг ОЭCД каби халқаро агентликлар билан алоқалари билан шуғулланадиган ғалати номдаги Иккинчи Халқаро ташкилотнинг эркин савдо ва ривожланиш тарафдори бўлган 30 та бой мамлакатлар клуби бўлимига тайинланган. Унинг вазифалари ОЭCДнинг атроф-муҳит масалалари қўмитаси билан ишлашни ўз ичига олган … у ўзини яхши оқлайди — унинг Японияда жуда кам учрайдиган оғзаки тилларни билиши Масакога катта афзаллик беради ва кўпчилик ҳамкасблари орасида машҳур эди.“[22]. Масако бўш вақтида пазандачилик дарсларида қатнашган, ўқитувчиси билан суҳбатга кўра, у пазандачиликни „[хорижийлар] япон таомларига қизиқишганда тўғри пишира олиши учун“ ўрганган[23].

Икки йил ўтиб, 1988-йилда Масако вазирлик томонидан, худди отаси Ҳисаши сингари, тўлиқ маош эвазига хорижда икки йиллик аспирантурада ўқиш учун танланди[24]. Масако „магистрлик қилиш учун Ҳарвардга қайтиб боришни жуда хоҳлади“. Унинг Ҳарварддаги собиқ маслаҳатчиси Оливер Олдманнинг сўзларига кўра, у „юрист доктори бўйича ишлаш учун қайта рўйхатдан ўтишга ҳаракат қилган. Бироқ, Ҳарвард бюрократлари унинг Токио университетида ўқиган вақти учун баҳо беришмади.“[25]. Шу сабабли, Масако иккинчи танловига ёзилди ва Охфорддаги Баллиол коллежида сер Адам Роберц[26] қўл остида халқаро муносабатлар бўйича таҳсил олди[27]. Бироқ, номаълум сабабларга кўра Масако диссертациясини[28] тугатмайди ва 1990-йилда Японияга қайтиб келади.

Танишув ва никоҳ

Янги турмуш қурган валиаҳд шаҳзода Наруҳито ва валиаҳд малика Масако япон миллий либосида, шаҳзода сокутаи, малика эса жуниҳито кийган, 1993-йил
Императорлик тўйини нишонлаш учун чиқарилган 500 иенлик танга

Масако  Масако шаҳзода Наруҳито билан биринчи марта 1986-йил ноябрида,[29][30] Токио университетида ўқиш пайтида испаниялик Инфанта Элена билан чой ичиб учрашган. Шаҳзода дарҳол[21][31] унга мафтун бўлади ва кейинги бир неча ҳафта ичида уларни бир неча марта учрашишларини ташкил қилади[32]. Шу сабабли улар 1987-йил давомида матбуот томонидан тинимсиз таъқиб қилинди[3][33]. Бироқ, Масаконинг номи қироллик келинлари рўйхатидан унинг онаси томонидан бобоси Ютака Эгашира ҳақидаги тортишувлар туфайли йўқолди, чунки у Япония саноат банкида ишлаган пайтида унинг кредиторларидан бири Чиссо корпорациясини бошқаришни ўз зиммасига олишга тайинланган эди[34]. 1930-йилларда қурилган Чиссо Минамата ва бошқа шаҳарларни ўраб турган сувга ацеталдегид (пластмассадаги кимёвий модда) ишлаб чиқариш учун ишлатиладиган метил симобни тўкиб юборди, бу эса Минамата касаллигини келтириб чиқарди ва натижада ҳодиса жанжал келтириб чиқарган[34].

Ушбу баҳс-мунозараларга ва Масако кейинги икки йил давомида Охфорд университетининг Баллиол коллежига кетишига қарамай, Наруҳито у билан қизиқиб қолди. Масако шаҳзода билан турмуш қуришдан бош тортди, чунки бу уни дипломатиядаги истиқболли карерасидан воз кечишга мажбур қилар, унинг мустақиллиги ва эркинликларини кескин чекларди[21]. Масако ниҳоят 1992-йил 9-декабрда учинчи таклифни қабул қилди[21]. Хабар қилинишича, у Япониянинг валиаҳд маликаси сифатида хизмат қилиш фақат учинчи таклифни қабул қилгунга қадар „дипломатиянинг яна бир шакли“ бўлишини таъкидлаган[35]. Император уй хўжалиги кенгаши 1993-йил 19-январда келишувни расман эълон қилди; унаштириш маросими 1993-йил 12-апрелда бўлиб ўтди. Кўпчиликни бу хабар ҳайратда қолдирган, шаҳзода ва Масако ажралишди, деб ишонишган бўлса-да, оммавий ахборот воситаларининг эътибори император оиласи ва уларнинг янги маликасига қаратилган эди.

Масако 1993-йил 9-июн куни анъанавий тўй маросимида валиаҳд шаҳзода Наруҳитога турмушга чиқди[36] Никоҳ туфайли Масако Овада Япония валиаҳд маликаси императорлик олийжаноблигининг расмий услубини олди. Анъанага кўра, у император оиласига кирганида ва бошқа аъзолар сингари, у шахсий гербни (о-шируши (японча: お印?) олди: роса ругоса (ҳаманасу (японча: ハマナス?)). Бундан ташқари, у қайнонаси императорица Мичико ва қайнона-бувиси императорица Довагер Нагаконинг орқасида Япония Императорлик Орденига (энг расмий ҳолатларда қўлланади) берилган. Тўйни нишонлаш учун унинг шарафига орхидея гули Дендробиум Масако Котаиши Ҳиденка деб номланган[37]. У қайнонаси ва келин синглиси малика Кикодан кейин император оиласига турмушга чиққан учинчи оддий одамга айланди.

2013-йил июн ойида Наруҳито ва Масако никоҳларининг 20 йиллигини нишонлашди[38].

Болалари

Наруҳито ва Масако, қизи Аико билан, 2019-йилда Точиги префектурасида

Масаконинг биринчи ҳомиладорлиги 1999-йил декабр ойида эълон қилинган, аммо у ҳомиладор бўлган[14]

Император ва императорицанинг битта қизи бор: Аико, Тоши маликаси (японча: 敬宮愛子内親王, Тоши-но-мия Аико Наишиннō?, 2001-йил 1-декабрда Токио император саройидаги Империал уй хўжалиги агентлиги касалхонасида туғилган.)[39][40].

Ворислик инқирози

Уларнинг турмуш қурганларидан кейин саккиз йилдан кўпроқ вақт ўтгач қизининг туғилиши Японияда 1947-йилдаги Император уй хўжалиги қонунини агнатик примогенитурадан когнатик ёки мутлақ примогенитурага ўзгартириш керакми деган қизғин баҳс — мунозараларга сабаб бўлди.

Ҳукумат томонидан тайинланган экспертлар гуруҳи 2005-йил 25-октябрда ҳисобот тақдим этиб, Император ворислиги тўғрисидаги қонунга мутлақ примогенитурага рухсат бериш учун ўзгартириш киритишни тавсия қилди. 2006-йил 20-январда Бош вазир Жуничиро Коидзуми ўзининг йиллик асосий нутқининг бир қисмидан фойдаланиб, император тахти барқарор давом этиши учун аёлларнинг тахтга чиқишига рухсат берувчи қонун лойиҳасини Диэтга тақдим этишга ваъда берди. Коидзуми қонунчиликни жорий қилиш муддатини эълон қилмаган ва мазмуни ҳақида батафсил маълумот бермаган, лекин у 2005-йилги Ҳукумат кенгашининг хулосаларига мос келишини таъкидлаган.

2006-йил феврал ойида Масаконинг қайноғаси ва унинг рафиқаси шаҳзода ва малика Акишино учинчи фарзандини кутаётгани эълон қилинганидан сўнг, фақат эркакларга тегишли императорлик ворислик қонунини ўзгартириш режалари тўхтатилди. 2006-йил 6-сентябрда малика Акишино амакиси император ва унинг отаси шаҳзода Акишинодан кейин амалдаги қонун бўйича Хризантема тахтига учинчи ўринни эгаллаган Ҳисаҳито исмли ўғил туғди[41][42].

Япония валиаҳд маликаси

Масако, валиаҳд малика сифатида

1994-йилда эр-хотин Саудия Арабистони, Уммон, Қатар ва Баҳрайнга ташриф буюришди. Улар 1995-йилда Қувайт, Бирлашган Араб Амирликлари ва Иорданияга ташриф буюришди ва 1999-йилда яна Иорданияга саёҳат қилишди[43]. Улар 1999-йилда Белгияга Брабант герцоги шаҳзода Филиппнинг тўйида иштирок этиш учун боришди[43]. 2002-йилда эр-хотинлар Янги Зеландия ва Австралияга ташриф буюришди[43]. 2006-йилда валиаҳд шаҳзода ва валиаҳд малика қизлари малика Аико билан қиролича Беатрихнинг таклифига биноан Голландияга шахсий ташриф буюришди[44].

Валиаҳд шаҳзода Наруҳито ва валиаҳд малика Масако Токиодаги Кеио Плаза меҳмонхонасида ЖЕТ дастурининг 30 йиллигини нишонлаш маросимида иштирок этишди, 2016-йил ноябр

2013-йил 30-апрелда валиаҳд шаҳзода ва валиаҳд малика Нидерландия қироли Wиллем-Алехандр инаугурациясида иштирок этишди, бу эса валиаҳд маликанинг ўн бир йил ичида биринчи расмий хориждаги чиқиши эди[45][46][47] 2014-йил октябр ойида у Токио император саройида қирол Wиллем-Алехандр ва қиролича Махима шарафига уюштирилган зиёфатда иштирок этади, бу унинг ўн бир йил ичида бундай маросимда биринчи марта чиқиши бўлади[48]. У эр-хотинни саройдаги расмий маросимда кутиб олади, бу унинг сўнгги беш йиликдаги кутиб олиш маросимида биринчи марта чиқиши бўлган[48] 2015-йил июл ойида малика Масако валиаҳд шаҳзода билан қирол Тупоу ВИ нинг тож кийиш маросимида иштирок этиш учун Тонгага сафар қилди. Япон оммавий ахборот воситаларининг 40 дан ортиқ вакиллари тадбирни ёритиб боришди, унда бахтли кўринишдаги валиаҳд малика илиқ кутиб олинди[49].

Япония императорицаси

Императорица Масако 2019-йил октябр ойида тахтга ўтириш маросимида жуниҳито кийган

2019-йил 30-апрелда император Акиҳито тахтдан воз кечгач, валиаҳд шаҳзода Наруҳито Япониянинг 126-императори, Масако эса императорнинг турмуш ўртоғи бўлди. 2019-йил 22-октябрда Токио император саройида янги император ва императорица тахтга ўтирди (Сокуи Реи Сеиден но Ги).

Соғлиги

Масако вақти-вақти билан, асосан, 2004 ва 2014-йиллар орасида[50] эътибордан четда бўлган, хабарларга кўра, ўғил меросхўр дунёга келтириши кераклилиги ҳақидаги босим ва император оиласида ҳаётга мослашиш натижасида юзага келган ҳиссий касалликлар туфайли[51], 2004-йил июл ойида унга мослашиш бузилиши ташхиси қўйилди ва даволанаётгани хабар қилинди[52][53][54].

2008-йил 11-июлда Наруҳито касал рафиқасини тушунишга ҳаракат қилди. У Испанияда саккиз кунлик сафарда эди:[55] „Мен жамоатчилик Масако атрофидагилар ёрдамида бор кучини сарфлаётганини тушунишларини истардим. Илтимос, унга меҳрибонлик билан қарашда давом этинг.“ Ўғил меросхўр дунёга келтириш, қадимий анъаналар ва 1947-йилги Император уй хўжалиги қонунига риоя қилиш, шунингдек, оммавий ахборот воситаларида унинг хатти-ҳаракатининг салбий ёритилиши, қироллик мас’улияти ва жамоат ҳаётининг стресси ва ўртасидаги ўзаро курашлар унинг касаллигига сабаб бўлган[56][57].

2012-йил декабр ойида, 49 ёшга тўлганида, Масако япон халқига кўрсатган қўллаб-қувватлаши учун миннатдорчилик билдиради ва у ҳали ҳам касаллигидан даволанаётганини айтади[58]. Япония Конституцияси император оиласи аъзоларининг сиёсий фаолият билан шуғулланишига рухсат бермайди. Наруҳито Император уй хўжалиги агентлиги томонидан хотинига нисбатан қилинган ахлоқсизлик, босимлар ва хотинининг дипломат ҳаётини давом эттириш истаги ҳақида мунозарали изоҳлар берди[59].

2019-йилда Масако эрига расмий тадбирларда ва унинг қўшилиш маросимларида ҳамроҳлик қилди. Президент Доналд Трумп ва биринчи хоним Меланиа Трумпнинг апрел ойида Японияга давлат ташрифи чоғида у ва Наруҳито улар билан таржимонларсиз суҳбатлашган; император жуфтлиги иккаласи ҳам инглиз тилини яхши билади. Унинг шифокорлари унинг тўлиқ тузалмаганини, аммо кучли бурч ҳисси унга ўз вазифаларини бажаришда ёрдам берганини айтишди[60]. Оилага яқин бўлган сарой манбасидан олинган хабарларга кўра, унинг қизи малика Аико Масакога императорица сифатидаги янги ролида ҳиссий ёрдам беради[61].

Унвонлари

ham
Масако герби Католик Исабелла ордени билан ўралган тарзда

Расмий услубда мурожаат

  • 1963-йил 9-декабр — 1993-йил 9-июн: Масако Овада хоним (小和田雅子 Овада Масако)
  • 1993-йил 9-июн — 2019-йил 30-апрел:
    • Япония валиаҳд маликаси (皇太子妃殿下 Кōтаиши-ҳи Денка)
    • Империал олий ҳазратлари валиаҳд малика Масако (皇太子徳仁親王妃雅子殿下 Кōтаиши Наруҳито Шиннō-ҳи Масако Денка)
  • 2019-йил 1-май — ҳозир: императорица Жаноби Олиялари[62] (皇后陛下 Кōгō Ҳеика)

Фахрий унвонлари

Миллий

  •  Япония:
    • Қимматбаҳо тож ордени (Паулоwниа).
    • Қизил хоч ордени
    • Қизил хоч медали

Хорижий

  •  Австрия: Австрия Республикаси олдидаги хизматлари учун фахрий ордени (1999-йил)[63]
  •  Белгия: Леополд ордени (2016-йил 16-ноябр) 
  •  Греция: Қутқарувчи ордени
  •  Венгрия: Венгрия Республикаси олдидаги хизматлари учун ордени (2000-йил)[64]
  •  Люксембург: Нассау уйининг Олтин шер ордени (2017-йил, 27-ноябр)
  •  Малайзия: Қироллик ҳимоячиси ордени (2012)[65]
  •  Нидерландия:
    • Қироллик ордени (2014-йил, 29-октябр)[66]
    • Қирол Wиллем-Алехандер инауграцияси медали
  •  Норвегия: Муқаддас Олав ордени (2001-йил 26-март)
  •  Португалия: Шаҳзода Ҳенрй ордени (1993-йил 2-декабр)[67]
  •  Испания: Католик Исабелла ордени (2008-йил 8-ноябр)[68]
  •  Тонга:
    • Қиролича Сāлоте Тупоу ИИИ ордени (2015-йил 4-июл) 
    • Қирол Тупоу ВИ тож кийиши ёрлиғи (2015-йил 4-июл)

Фахрий лавозимлар

  • Япония Қизил Хоч Жамиятининг фахрий президенти (собиқ валиаҳд малика сифатида вице-президент)[69]

Шажараси

Унинг отаси Ҳисаши Овада уруғидан бўлиб, унинг бошлиғи Шинроку — Масаконинг 4-катта бобоси[70] — 1787-йилда Мураками шаҳрига Токугава сёгуни Наито уруғига хизмат қилиш учун чақирилган[70]. Сёгунлик қулагандан сўнг, Овадалар лосос балиқ овлаш кооперативида иштирок этишди[71] ундан тушган даромад кўплаб маҳаллий болалар, жумладан Ҳисаши ва унинг отаси Такео учун мактабда ўқишини таъминлади[71].

Унинг онаси Юмико Кюсю оролидаги Нагасаки яқинидаги Сага кланларига хизмат қилган Эгашира уруғидан бўлган. Эгаширалардан бири Ясутаро рус-япон урушида жанговар кемага қўмондонлик қилди[2]. Юмиконинг отаси бой банкир бўлиб, у турмушга чиққанида Япония саноат банкининг бошқарувчи директори бўлган[72].

Манбалар

  1. ↑ „Эмпресс Масако: Тҳе Жапанесе принcесс wҳо стругглес wитҳ роял лифе“ (инглизча). ББC Неwс (1-май 2019-йил). Қаралди: 24-январ 2021-йил.
  2. ↑ 2,0 2,1 Ҳиллс, п. 40.
  3. ↑ 3,0 3,1 Санз, Cйнтҳиа (21-июн 1993-йил). „Тҳе Принcесс Бриде“. Пеопле. 39-жилд, № 24. 10-май 2012-йилда асл нусхадан архивланди. Қаралди: 16-ноябр 2011-йил.{{cите магазине}}: CС1 маинт: дате формат ()
  4. ↑ Ҳиллс, пп. 42-44.
  5. ↑ Костро, Зак. „Тҳеир формер cлассмате wоулд беcоме Жапан’с нехт эмпресс“. Тҳе Ривердале Пресс (28-апрел 2019-йил).
  6. ↑ Ҳиллс, п. 45.
  7. ↑ Ҳиллс, п. 46.
  8. ↑ 8,0 8,1 Ҳиллс, п. 48.
  9. ↑ Ҳиллс, п. 49.
  10. ↑ Ҳиллс, п. 50.
  11. ↑ Ҳиллс, п. 52.
  12. ↑ 12,0 12,1 12,2 12,3 Ҳиллс, п. 92.
  13. ↑ Греэн, Мичелле (25-январ 1993-йил). „Принcесс Бриде: Офт Режеcтед, Жапан'с Cроwн Принcе Гец а 'Ес' фром а Ҳарвард Град“. Пеопле. 39-жилд, № 3. Қаралди: 16 Новембер 2011.{{cите магазине}}: CС1 маинт: дате формат ()
  14. ↑ 14,0 14,1 „Роял лифе такес иц толл он Жапан'с cроwн принcесс“. Чина Даилй (2-август 2004-йил). 6-июн 2011-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 16-ноябр 2011-йил.
  15. ↑ 15,0 15,1 Ҳиллс, п. 95.
  16. ↑ Ҳиллс, п. 101.
  17. ↑ Флочлай. „Масако Оwада“. Cентре университаире д'éтудес франçаисес - Университé Гренобле Алпес.
  18. ↑ Ҳиллс, пп. 106-107.
  19. ↑ Сато, Марико. „Принcесс Масако: Wеигҳт оф Империал wорлд он Принcесс Масако“. Тҳе Жапан Тимес (19-май 2009-йил). Қаралди: 16-ноябр 2011-йил.
  20. ↑ 20,0 20,1 20,2 Ҳиллс, п. 115.
  21. ↑ 21,0 21,1 21,2 21,3 „Принcесс Масако Биограпҳй“. Биограпҳй.cом. Қаралди: 22-октабр 2016-йил.
  22. ↑ Ҳиллс, п. 116.
  23. ↑ Ҳиллс, п. 119.
  24. ↑ Ҳиллс, пп. 137, 155.
  25. ↑ Ҳиллс, пп. 152-153.
  26. ↑ Ҳиллс, п. 139.
  27. ↑ Ҳиллс, п. 155.
  28. ↑ Ҳиллс, пп. 140-141.
  29. ↑ АОЛ. „АОЛ Стйле Неwс, Трендс анд Адвиcе“.
  30. ↑ Ҳиллс, п.120.
  31. ↑ Ҳиллс, пп. 120-121.
  32. ↑ Ҳиллс, п. 123.
  33. ↑ Ҳиллс, п. 136.
  34. ↑ 34,0 34,1 Ҳиллс, п. 133.
  35. ↑ Греэн, Мичелле (25-январ 1993-йил). „Принcесс Бриде: Офт Режеcтед, Жапан'с Cроwн Принcе Гец а 'Ес' фром а Ҳарвард Град“. Пеопле. 39-жилд, № 3. Қаралди: 9 Аугуст 2013.{{cите магазине}}: CС1 маинт: дате формат ()
  36. ↑ Ҳиллс, п. 2.
  37. ↑ „Орчид 5. Дендробиум Масако Котаиши Ҳиденка“. ПБасе.cом. Қаралди: 21-феврал 2018-йил.
  38. ↑ „Cроwн Принcе анд Принcесс cелебрате тҳеир 20тҳ wеддинг анниверсарй“. Жапан Тимес (10-июн 2013-йил).
  39. ↑ „Гирл Борн то Жапан'с Принcесс“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (1-декабр 2001-йил). Қаралди: 16-ноябр 2011-йил.
  40. ↑ Френч, Ҳоwард W.. „Жапан: А Наме Фор Тҳе Роял Бабй“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (8-декабр 2001-йил). Қаралди: 16-ноябр 2011-йил.
  41. ↑ „Жапан принcесс гивес биртҳ то бой“. ББC Неwс (6-сентабр 2006-йил). Қаралди: 6-сентабр 2006-йил.
  42. ↑ Ёшида, Реижи. „Жапан'с Империал Фамилй: Лифе ин тҳе Cлоудй Империал Фишбоwл“. Тҳе Жапан Тимес. ФЙИ (wеэклй cолумн) (27-март 2007-йил). Қаралди: 16-ноябр 2011-йил.
  43. ↑ 43,0 43,1 43,2 „Тҳеир Империал Ҳигҳнессес Cроwн Принcе Наруҳито анд Cроwн Принcесс Масако“. кунаичо.го.жп. Қаралди: 23-октабр 2012-йил.
  44. ↑ „Лист оф Оверсеас Висиц бй тҳе Эмперор, Эмпресс анд Империал Фамилй (1999 – 2008)“. Тҳе Империал Ҳоусеҳолд Агенcй. Қаралди: 29-декабр 2012-йил.
  45. ↑ „Жапан'с Cроwн Принcе анд Принcесс аттенд тҳе cоронатион оф тҳе неw Дутч кинг“. жапантимес.cо.жп (2013-йил май). Қаралди: 8-май 2013-йил.
  46. ↑ „Тҳе Cроwн Принcе анд Принcесс департ фор Нетҳерландс“. жапантимес.cо.жп (29-апрел 2013-йил). Қаралди: 8-май 2013-йил.
  47. ↑ „Тҳе Cроwн Принcе анд Принcесс ретурн фром Нетҳерландс“. жапантодай.cом. Қаралди: 8-май 2013-йил.
  48. ↑ 48,0 48,1 „Жапан Cроwн Принcесс Масако аттендс фирст банқуэт ин 11 еарс“. ББC Неwс (30-октабр 2014-йил). Қаралди: 13-май 2015-йил.
  49. ↑ „Cроwн Принcесс Масако унехпеcтедлй жоинс меэтинг wитҳ Жапанесе ин Тонга“. Тҳе Жапан Тимес (6-июл 2015-йил). Қаралди: 15-октабр 2016-йил.
  50. ↑ „Жапан'с Принcесс Масако опенс уп он инсеcуритиэс анд ҳеалтҳ“. ББC (9-декабр 2018-йил).
  51. ↑ „Жапан принcесс макес раре соло публиc висит“. Агенcе Франcе-Прессе (2-март 2009-йил). Қаралди: 16-ноябр 2011-йил.
  52. ↑ „Роял wивес сеэк неw роле ин монарчиэс“. Чина Даилй (13-июл 2004-йил). Қаралди: 16-ноябр 2011-йил.
  53. ↑ „Принcесс траппед бй палаcе гуард“. ББC (3-феврал 2006-йил). Қаралди: 16-ноябр 2011-йил.
  54. ↑ Сакамото, Миэ. „'Империал дипломаcй' провес элусиве дреам“. Тҳе Жапан Тимес. Кёдо Неwс (14-июн 2008-йил). Қаралди: 16-ноябр 2011-йил.
  55. ↑ „Тҳе саднесс беҳинд тҳе Чрйсантҳемум Тҳроне“. Тҳе Индепендент (22-май 2004-йил).
  56. ↑ „Жапан'с cроwн принcе сеэкс публиc ундерстандинг фор аилинг принcесс“. ГМА Неwс анд Публиc Аффаирс. Ассоcиатед Пресс (11-июл 2008-йил). 22-май 2011-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 16-ноябр 2011-йил.
  57. ↑ Счреибер, Марк, „Жапанъс троублед роялс пут уп а браве фронт“, Жапан Тимес 1 Жануарй 2012, п. 13.
  58. ↑ „Жапан'с Cроwн Принcесс Масако дисcуссес ҳер иллнесс он 49тҳ биртҳдай“. Даилй Телеграпҳ (10-декабр 2012-йил).
  59. ↑ Cамерон, Дебораҳ. „Аиринг wифе'с троублес а турнинг поинт: принcе“. Тҳе Аге (24-феврал 2005-йил). Қаралди: 16-ноябр 2011-йил.
  60. ↑ Ямагучи, Мари. „Жапан Эмпресс Турнс 56, Стилл Реcоверинг Ҳер Ментал Ҳеалтҳ“. У.С. Неwс & Wорлд Репорт (8-декабр 2019-йил). Қаралди: 26-ноябр 2020-йил.
  61. ↑ Огата, Юдаи; Накада, Аяко. „Суппорт фром Аико, публиc беҳинд Масакўс неw cонфиденcе“. Тҳе Асаҳи Шимбун (1-январ 2019-йил). 31-январ 2020-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 26-ноябр 2020-йил.
  62. ↑ „Тҳеир Мажестиэс тҳе Эмперор анд Эмпресс - Тҳе Империал Ҳоусеҳолд Агенcй“. www.кунаичо.го.жп. Қаралди: 1-май 2019-йил.
  63. ↑ „Реплй то а парлиаментарй қуэстион абоут тҳе Деcоратион оф Ҳоноур“ (олмонча). Қаралди: 28-ноябр 2012-йил.
  64. ↑ „Ҳунгариан Жоурнал, Стате Газетте иссуэ 64, 2000. жуне 23.“ (венгерча).
  65. ↑ „Семакан Пенерима Даржаҳ Кебесаран, Бинтанг дан Пингат Персекутуан.“. 19-июл 2019-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 15-июн 2016-йил.
  66. ↑ „Пҳотограпҳиc имаге“ (ЖПГ). асаҳиcом.жп. Қаралди: 12-июл 2022-йил.
  67. ↑ „Cидадãос Эстрангеирос Аграcиадос cом Орденс Португуэсас“ (португалча). пресиденcиа. Қаралди: 13-июн 2012-йил.
  68. ↑ „Реал Деcрето 1872/2008“. Болетíн Офиcиал дел Эстадо.
  69. ↑ „Эмпресс Масако cондуcц 1ст оффиcиал дутй ин неw cапаcитй“. Кёдо Неwс (22-май 2019-йил). Қаралди: 7-декабр 2020-йил.
  70. ↑ 70,0 70,1 Ҳиллс, п. 33.
  71. ↑ 71,0 71,1 Ҳиллс, п. 35.
  72. ↑ Ҳиллс, п. 39.

Адабиётлар

Ҳаволалар

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/19914441" dan olindi