Imperiya
Империя (лотинча империум — ҳокимият) — 1) император бошқарган монархия давлатининг номи; баъзи қадимий замон (Рим империяси), ўрта аср ("Муқаддас Рим империяси") йирик монархия давлатлари ҳам империя деб аталган. Подшо Россияси Пётр И даври (1721)дан Романовлар ҳокимияти ағдарилгунига қадар (1917), Франсия Наполеон И (1-империя) ва Наполеон ИИИ (2-империя) даврида, Австрия 1804— 1914-йилларда (1868-йилдан Австрия-Венгрия), Германия (1871-йилдан 1918-йил инқилобига қадар) империя бўлган; 2) мустамлакалари бўлган йирик давлатлар. Масалан, Буюк Британия доминион ва мустамлакалари билан бирга Британия империясини ташкил этган[1].
Империя (лотинча империум, ма'носи юқори ҳокимият) — бошлиғи император унвонига эга бўлган монархия давлати. Битта марказдан бошқариладиган кўпмиллатли, ёки колонияларга эга бўлган давлатлар ҳам империя деб юритилади. Ҳозирги вақтда давлат бошлиғи император бўлган битта давлат бор - Япония (лекин амалда Япониянинг ўзи империя эмас).
Машҳур империялар
- Австрия-Венгрия империяси (1867 — 1918)
- Аккад империяси (таҳ. э. а. 2350 — 2150 - тарихдаги илк империя)
- Оссурия империяси (ок. 900 — 612 до н. э.)
- Болгария империяси (681 — 1018; 1185 — 1396)
- Бразилия империяси (1822 — 1889)
- Британия империяси (ок. 1583 — 1960)
- Венеция империяси (c. 900 — 1797)
- Византия империяси (395 — 1453)
- Ветнам империяси ( — 1945)
- Ғазнавийлар империяси (977 — 1186)
- Герман империяси (1871 — 1918)
- Германия колониал империяси (1884 — 1918)
- Дания колониал империяси
- Миср империяси (э. а. 1550 — 1070)
- Олтин Ўрда (1378 — 1502)
- Астеклар империяси (1375 — 1521)
- Габсбурглар империяси (Австрия империяси) (1804 — 1867)
- Гаити империяси (1804 — 1806)
- Гана империяси
- Гупта империяси (320 — 550)
- Инклар империяси (1438 — 1533)
- Конго империяси
- Кушон империяси
- Мали империяси
- Нанда империяси
- Сосонийлар империяси (224 — 651)
- Темурийлар империяси (1401 — 1505)
- Ту'и Тонга империяси (950 — 1875)
- Испан империяси (1492 — 1975)
- Италия колониал империяси(1885-1960)
- Хитой империяси (э. а. 221 — 1912)
- Корея империяси (1897 — 1910)
- Кхмер империяси (802 — 1462)
- Македон империяси (таҳ. э. а. 338 — таҳ. э. а. 309)
- Бобурийлар салтанати (1526 — 1857)
- Маура империяси
- Мексика империяси (1822 — 1823, 1864 — 1867)
- Мог'ул империяси (1206 — 1294)
- Нидерландия колониал империяси
- Усмонийлар империяси (1281 — 1923)
- Форс империяси (таҳ. э. а. 550 — 330)
- Португалия империяси (1495 — 1975)
- Рим империяси (27 до н. э. — 476)
- Россия империяси (1721 — 1917)
- Муқаддас Рим империяси (843 – 1806)
- Серб империяси (1345 — 1371)
- Теотихуакан империяси
- Учинчи рейх (1933 — 1945)
- Биринчи франсуз империяси (1804 — 1815)
- Иккинчи франсуз империяси (1853 — 1871)
- Франсуз колониал империяси (таҳ. 1605 — 1960-йиллар)
- Хетт империяси (э. а. 1460 — 1180)
- Марказий Африка империяси (1977 — 1979)
- Швед империяси (1561 — 1878)
- Швед колониал империяси
- Элам империяси
- Эфиопия империяси (ХИХ аср — 1974)
- Япония империяси(1867-1945)