Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Impro-Visor

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Импро-Висор

Импро-Висор скриншоти
Ишлаб чиқувчиРоберт М. (Боб) Келлер ҳамда Ҳарвей Мудд коллежининг бошқа ходимлари
Чиқарилган сана2006-йил март
Сўнгги версияси7.0 / 29-май 2015-йил
Операцион тизимМиcрософт Wиндоwс, Маc ОС Х, Линух
Ёзилган тил(лар)иЖава
ЖанрНота таҳрирловчи
ЛицензияГНУ Генерал Публиc Лиcенсе (эркин)
Вебсайт:cс.ҳмc.эду/~келлер/жазз/импровисор/

Импро-Висор (талаффузи: Импро-Вайзор) — қўшиқ матнини ва оҳангини ўзида жамлаган ёзувлар (инглизча: леад шеэт) яратиш ва эшитиш учун дастур. Импро-Висор асосан жазз сололари билан ишлаш учун мўлжалланган.

Импровизация маслаҳатчиси

Импро-Висорнинг асосий мақсади мусиқачиларга аккорд кетма-кетликлари учун жазз сололари яратиш имконини беришдир. Дастурда қисқа импровизациялар (инглизча: лиcк) яратиш, сақлаш ва қайта ишлатишда фойдаланиш мумкин бўлган маълумот базаси бор. Бундан ташқари, Импро-Висорда ўзгартириш мумкин бўлган стохастик контексциз грамматика ёрдамида қўшиқ матнини ва оҳангини ўзида жамлаган ёзувлар яратиш мумкин.

Импро-Висорнинг янги версияларида автоматик равишда бир неча услубдаги аккомпанемент яратиш мумкин. Бундан ташқари, дастур стилни ҳам аниқлай олади. Импро-Висорда маълумот матн файлларда сақланади. Шунинг учун дастурни осонликча фойдаланувчи эҳтиёжларига мослаштириш мумкин.

Ёзув

Импро-Висор қўшиқ матни ва оҳангини ўзида жамлаган ёзувларни матн сифатида сақлаб олади.[1] Бундай ёзувларни сақланган матнлардан фойдаланиб ёки сичқон ёрдамида яратиш мумкин. Дастурнинг нота ёзуви жазз мусиқачиларга осон бўлиши учун қўшиқ матнини ва оҳангини ўзида жамлаган анъанавий ёзувларга ўхшайди. Масалан, ўнгдаги суратда берилган ноталарни чиқариш учун қуйидаги ёзувни дастурга киритиш керак:

Матн киритиб ноталарни ёзиш

C C7 | Ф |

c+2 бб2 бб8 а8 ф2.

Бу ёзувнинг маъноси қуйидагичадир: C ва C7 аккордлари биринчи тактда бир хил масофада жойлашади; Ф иккинчи тактда жойлашади; қолган белгиларнинг маъноси қуйидагича: c нинг оҳанги („+“ белгиси ўрта C дан бир октава баланд дегани; 2 эса ярим нота дегани), бб2 — Б бемол ярим нота, бб8 — Б бемол саккизталик нота ва ф2. — нуқтали ярим Ф нотаси. Дастурда яна бошқа маълумотларни, масалан, стилни ҳам киритиш мумкин.

Тон туркумлари

Тонларни туркумлаштиришда ранглардан фойдаланиш

Импро-Висор бирор-бир аккорд билан бирга чалиниши мумкин бўлган тонларни тўртга бўлади.[2] Бунинг иккита сабаби бор: фойдаланувчи ҳар бир туркумни бошқа рангда кўра олишига имкон яратиш ва қисқа импровизациялар яратишни осонлаштириш. Бу туркумлар қуйидагилардир:

  • Аккорд тонлари: аккорддаги тонлар, яъни аккордга энг ҳамоҳанг тонлар (расмда қора ранг билан белгиланган);
  • Рангли тонлар: аккордда бўлмаган, лекин барибир унга ҳамоҳанг бўлган тонлар (расмда яшил ранг билан белгиланган);
  • Яқинлашувчи тонлар: юқоридагиларнинг бирортаси ҳам бўлмаган, лекин уларнинг бирига хроматик равишда яқинлашувчи тонлар (расмда кўк ранг билан белгиланган);
  • Бошқа тонлар: юқоридагилардан бирортаси ҳам бўлмаган тонлар (расмда қизил ранг билан белгиланган).

Грамматик қисқа импровизациялар яратиш

Нота яратиш учун грамматикадан фойдаланиб тайёрланган қисқа импровизация

Ноталарни туркумлаштириш мусиқачилар соло басталашда ишлатиши мумкин бўлган оҳангларни автоматик яратишда жуда муҳим рол ўйнайди. Иккинчи муҳим нарса ҳар бир туркум учум белгига эга контексциз грамматикадир. Граматикада яна қулайлик учун бошқа белгилар ҳам бор. Грамматика оҳанг бўшлиғини турли узунликдаги тонлар билан стохастик равишда тўлдириш йўлларини белгилаб беради. Ҳар бир грамматик қоида билан эҳтимолликни боғлаш орқали чиқарилган оҳангларнинг дистрибуциясини бошқариш мумкин. Масалан, содда ёки мураккаб оҳангларни яратиш мумкин. Аккордлар кетма-кетлиги белгиланганда грамматика ўша кетма-кетлик бўйлаб мусиқа яратишни бошқаради.[3] Ўнгдаги расмда қисқа импровизацияга мисол келтирилган. Бу грамматикада барча ноталар оҳангдош бўлишига ҳаракат қилинган, шунинг учун унда қизил нота йўқ.

Грамматик ўрганиш

Импро-Висорнинг тўртинчи версиясига аранжировка қилинган сололардан грамматика ўрганувчи функсия қўшилди.[4][5] Ўрганилган грамматика солочининг мусиқа стилини қайталайди. Сололардан яратилган мавҳум оҳангларни грамматика ёрдамида ўхшаш оҳангларга мисол қатори қўшиш мумкин. Ўрганилган мавҳум оҳанг парчалари орасидаги боғланишлар стохастик контексциз грамматикага киритилган Марков занжири сифатида кўрсатилади.

Авто-аккомпанемент

Импро-Висор автоматик равишда аккомпанемент яратади. Масалан, дастур берилган аккордлар кетма-кетлигидан пианино, бас гитара, барабан аккомпанементларини яратади. Стил аккомпанементи оҳангларникига ўхшаган матнли ноталар ёрдамида маълум моделлар асосида яратилади.[6] Масалан, сwинг жаззда кўп ишлатиладиган лаган (тарелка) модели қуйидагича белгиланади:

х4 х8 х8 х4 х8 х8

Бу ерда х4 чорак нота ва х8 саккизталик нота дегани. Ритмнинг ярмига тенг бўлувчи саккизталик свинг ноталар дастурда автоматик равишда сон параметри ёрдамида чиқарилади. Масалан, 0,67 сони ритм 0,67 + 0,33 = 1 қилиб бўлинганини англатади. Шунга ўхшаш моделлар аккордлар ва бас линиялар учун ҳам ишлатилади. Бундай моделларда бас линияларини стохастик равишда яратиш учун грамматик нота ёзувидагидек нота туркумларини кодлаш схемасидан фойдаланилади.

Йўл хариталари ва аккордлар кетма-кетлиги таҳлили

Дастур ёрдамида тайёрланган йўл харитаси

Импро-Висор қўшиқ матнини ва оҳангини ўзида жамлаган ёзувлар ёрдамида оҳангнинг йўл харитасини тайёрлайди. Йўл харитаси гармоник стилларни англатувчи ғиштларнинг кетма-кетлигидир.[7] Бу методда фойдаланиладиган атамалар Cонрад Cорк[8] ҳамда Жоҳн Эллиотт[9] асарларидан олинган.

Манбалар

  1. ↑ Келлер, Роберт М. „Импро-Висор Леадшеэт Нотатион“. Ҳарвей Мудд Cоллеге 10 (5-октабр 2005-йил). Қаралди: 5-январ 2016-йил.
  2. ↑ Робер М., Келлер; Давид Моррисон; Степҳен Жонес; Белинда Тҳом; Аарон Wолин „А Cомпутатионал Фрамеwорк Энҳанcинг Жазз Cреативитй“. Ҳарвей Мудд Cоллеге 6. Қаралди: 5-январ 2016-йил.
  3. ↑ Келлер, Робер М.; Давид Р. Моррисон „А Грамматиcал Аппроач то Аутоматиc Импровисатион“. 4тҳ Соунд анд Мусиc Cомпутинг Cонференcе 8 (11-июл 2007-йил). 2013-йил 18-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 5-январ 2016-йил.
  4. ↑ Гиллиcк, Жон; Кевин Танг; Роберт М. Келлер „Леарнинг Жазз Граммарс“. 6тҳ Соунд анд Мусиc Cомпутинг Cонференcе 6 (23-июл 2009-йил). Қаралди: 5-январ 2016-йил.[сайт ишламайди]
  5. ↑ Гиллиcк, Жон; Кевин Танг; Роберт М. Келлер (Фалл 2010). „Мачине Леарнинг оф Жазз Граммарс“. Cомпутер Мусиc Жоурнал. 34-жилд, № 3. 56–66-бет. дои:10.1162/CОМЖ_а_00006. Қаралди: 5-январ 2016-йил.{{cите магазине}}: CС1 маинт: дате формат ()
  6. ↑ Келлер, Роберт М.; Мартин Ҳунт; Степҳен Жонес; Давид Моррисон; Аарон Wолин; Стевен Гомез (2007). „Блуэс фор Гарй: Десигн Абстраcтионс фор а Жазз Импровисатион Ассистант“ (ПДФ). Элеcтрониc Нотес ин Тҳеоретиcал Cомпутер Сcиэнc. № 193. 47–60-бет. дои:10.1016/ж.энтcс.2007.10.007. 2015-07-26да асл нусхадан (ПДФ) архивланди. Қаралди: 5-январ 2016-йил. {{cите магазине}}: Андозада ҳеч қандай қиймат берилмаган (бўш) номаълум параметр мавжуд: |сеператор= (ёрдам)CС1 маинт: дате формат () „архив нусхаси“. 2015-йил 26-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2021-йил 1-феврал.
  7. ↑ Келлер, Роберт М.; Алехандра Счофиэлд; Аугуст Томан-Йиҳ; Зачарй Мерритт; Жоҳн Эллиотт (Wинтер 2012). „Аутоматинг тҳе Эхпланатион оф Жазз Чорд Прогрессионс Усинг Идиоматиc Аналйсис“. Cомпутер Мусиc Жоурнал. 37-жилд, № 4. 54–69-бет. дои:10.1162/CОМЖ_а_00201. Қаралди: 5-январ 2016-йил.{{cите магазине}}: CС1 маинт: дате формат ()
  8. ↑ Cорк, Cонрад. Тҳе Неw Гуиде то Ҳармонй wитҳ Лего® Бриcкс, 2008. 
  9. ↑ Эллиот, Жоҳн А.. Инсигҳц ин Жазз: Ан Инсиде Виэw оф Жазз Стандард Чорд Прогрессионс. Лондон: Жаззwисе Публиcатионс, 2009 — 2-бет. ИСБН 9780956403117. 

Ҳаволалар