Impulslar generatori

Импулслар генератори – кучланиш ёки ток импулслари ҳосил қиладиган қурилма. Ҳосил бўладиган импулслар муддати (1 с дан 10 не гача), такрорланиш частотаси (0,1 Гс дан 100 МГс гача), генерацияланадиган тебранишлар шакли (тўғри тўртбурчак, ўткир учли, аррасимон ва б.) бўйича фарқланадиган бир неча тури бор. И. г . бир каналли (бир чиқишли) ва куп каналли (икки ва ундан ортик, чиқишли) қилиб ишлаб чиқарилади. Бунда чиқиш сигналлари турли қутбли ва даражали бўлади. И. г .да тебраниш контури бўлмайди, импулслар электрон клапанларнинг очилиб-ёпилиб туришидан ҳосил бўлади. Клапанлар сифатида трансформатор, электр лампа ёки диодлар ишлатилади. Электрон клапан берк вактида энергия йиғилади, очилиши билан ташқи занжирга импулс шаклида узатилади. И. г . радиотехника ва радиоэлектрон аппаратларда, радиолокация ва ҳисоблаш техникасида қўлланади.БЛОКИНГ-ГЕНЕРАТОРЛАР

9.1. Блокинг-генераторлар ҳақида умумий маълумотлар

Блокинг-генератор, трансформаторли мусбат тескари алоқа-

ли релаксацион генератор бўлиб, катта қувватли, қисқа импулслар-

ни тўғри бурчакли кўринишдаги ва амплитудаси Эман амалда

бўлади. Чиқиш кучланишини катта қийматларини олиш учун

трансформаторда қўшимча чулғамдан фойдаланилади. Гене-

рацияланувчи импулс кенглиги 1–10 мкс ва кичик бўлиб, импулс

чуқурлиги Қ ўнлаб-юзлаб бўлади.

Блокинг-генератор, бошқа турдаги релаксацион генераторлар,

каби уч хил режимда ишлайди:

– автотебратгичли;

– кутувчи;

– синхронизациялаш режими.

Блокинг-генераторлар импулс генератори қуввати қисқа им

пулсларни шакллантиришда ва элементларни таққослаш қурилмалари

да қўлланади.

9.2. Автотебратгичли блокинг-генератор

9.1-расмда автотебратгичли блокинг-генератор схемаси келтирил-

ган. У мусбат тескари алоқали импулсли трансформаторли кучай-

тиргич бўлиб, бирламчи w1 чулғам ВТ1 транзисторини коллектор

занжирига, иккиламчи (w2) чулғами эса ВТ1 транзисторининг база

занжирига уланган. Чиқиш кучланишини ошириш мақсадида w3

учинчи чулғам қўлланилган.

Генераторда фаза балансини таъминлаш мақсадида бирламчи ва

иккиламчи чулғамлари қарама-қарши уланган.

ВТ1 транзисторининг ўзгармас ток бўйича режимини Р ре-

зистори, база токини аниқловчи аниқлайди. Вақт белгиловчи РC

занжири блокинг-генераторни пауза вақти (тн)ни аниқлайди. Импулс

чуқурлиги Ққ10…100 бўлганидан импулс (т

у) вақти ўнлаб-юзлаб

маротаба пауза вақтидан кичик. Демак, вақт доимийси РC зан-

жирни (τп= Р•C) амалда тебраниш даврини аниқлайди. Пауза вақти

қуйидаги формуладан ҳисобланади: