Interstitsial sistit

Интерстициал систит — сурункали узоқ давом этадиган сийдик касаллиги бўлиб, биринчи навбатда оғриқли сийиш билан тавсифланади.Бу оғриқли сийдик пуфаги синдроми сифатида ҳам танилган.Оғриқ енгилдан ўртача ва оғиргача фарқ қилиши мумкин.Бу ҳолат аёлларга эркакларникига қараганда кўпроқ таъсир қилади ва инсоннинг турмуш тарзига узоқ муддатли таъсир қилади.Сабаблари ҳали ҳам номаълум. Сийдик пуфаги кенгайишни тўхтатгандан сўнг, мияга сийиш вақти келганлиги ҳақида сигнал юборилади.Бундай ҳолатда, бу сигналлар заифлашади ва сийдик пуфагида сийдик миқдори оз бўлса ҳам, сийдик чиқариш истаги пайдо бўлади.

Сабаблари

Ҳозирги вақтда интерстициал систит ривожланишининг аниқ сабаби аниқланмаган.Аммо бир қатор предиспозиция қилувчи омилларни номлашимиз мумкин:сийдик пуфагининг ички юзасининг ҳимоя қатламининг етишмовчилиги ва шунга мос равишда шиллиқ қаватнинг ўтказувчанлигини ошиши;периферик нерв системасининг патологияси; азот оксиди алмашинувининг бузилиши; аутоиммун жараёнлар.Хавф омилларига илгари ўтказилган жарроҳлик ва гинекологик жарроҳлик аралашувлар, спастик колит, ирритабий ичак синдроми, ревматоид артрит, бронхиал астма, аутоиммун касалликлар киради.

Клиник кўринишлар

Интерстициал систит — аста-секин ўсиб борувчи касаллик бўлиб, тез-тез оғриқли сийиш (кундузи ҳам, кечаси ҳам), шошилинч ва тос суяги соҳасидаги сурункали оғриқлар.Интерстициал систитга хос бўлган тез-тез учрайдиган шикоят сийдик пуфагида сийдик тўпланганда оғриқнинг кучайиши ва бўшатилгандан кейин пайдо бўладиган енгилликдир.Интерстициал систит билан касалланган ва оғриқдан қутилмоқчи бўлган беморлар тез-тез имкон қадар сийдик пуфагини бўшатишади.Қовуқ деворининг чуқур қатламларига зарар етказиш билан бирга, сийишнинг кўпайиши ушбу органнинг эластиклигини пасайишига ва унинг сиғимининг пасайишига олиб келади.Баъзида интерстициал систит истисно ташхисига айланади, чунки у систит аломатларини даволаш ва сийдик пуфагининг барча шунга ўхшаш касалликларини истисно қилиш учун узоқ вақт давомида самарасиз уринишлардан сўнг аниқланади.Касаллик репродуктив ёшдаги аёлларга кўпроқ хосдир.Қариялар ва болаларда жуда кам учрайди.Интерстициал систитни эркакларда ҳам аниқлаш мумкин, аммо аёлларда унинг учраши устунлик қилади. Тез-тез сийиш кўпинча тўлиқ бўлмаган бўшатиш ҳисси ва оғриқ билан бирга келади, унинг интенсивлиги енгил ноқулайликдан чидаб бўлмас ҳолатга қадар ўзгариши мумкин.Сийишдан кейин оғриқ сусаяди ва сийдик пуфаги тўлганда яна пайдо бўлади.Оғриқнинг аниқ локализацияси йўқ, кўпинча у қориннинг пастки қисмида, уретрада, ломбер минтақада ва сакрумда, қин ва перинеум соҳаларида учрайди. Интерстициал систит билан оғриган беморларнинг ярмидан кўпи қаттиқ оғриқ синдроми туфайли жинсий алоқа пайтида ва ундан кейин норозилик ва ҳатто оғриқни бошдан кечиришади, бу эса кейинчалик иштиёқнинг пасайишига ва оргазмга эриша олмасликка олиб келиши мумкин.Мавжуд аломатлар бор беморларнинг бир қисми депрессия, уйқусизлик ва хавотирга мойил ҳисобланишади. Интерстициал систит жинсий фаолият, спиртли ичимликлар, аччиқ овқатлар, зираворлар, шоколад, қаҳва, гормонал даражадаги ўзгаришлар, шунингдек турли хил аллергенлар томонидан қўзғатилиши таъсирида касаллик кучайиши мумкин.

Диагностика

Диагностика мақсадида интерстициал систитга шубҳа қилинган барча беморларга тос аъзоларининг ултратовуш текшируви, мураккаб уродинамик текширув ва систоскопиялар ўтказилади.

Даволаш

Интерстициал систитни даволашда:гликозаминогликан қатламининг яхлитлигини тиклашга қаратилган дори терапияси(масалан сийдик пуфагига гиалурон кислотасини киритиш),симптоматик терапия(антидепрессантлар,антихолинергиклар,аналгетиклар),сийдик пуфагига дори воситаларининг комбинациясидан фойдаланилади.Кўрсатмаларга кўра, интерстициал систитни жарроҳлик йўли билан даволаш амалга оширилади.Одатда,бу операция таъсирланган сийдик пуфагини олиб ташлашни ва уни ичак сегментининг ҳосиласи билан алмаштиришни ўз ичига олади.Бундай операциялар тез-тез бажарилмайди.Асосан сийдик пуфаги сиғимининг 50-100 мл ва ундан камроқ пасайтириш билан оғир оғриқ аломати даволанади.

Олдини олиш

Интерстициал систитнинг олдини олишнинг мажбурий элементи гигиэна қоидаларига риоя қилиш (шу жумладан жинсий), соғлом турмуш тарзи, генитоурия касалликларини ўз вақтида даволашдир.