Irina Doljenko
Ирина Долженко | |
|---|---|
| Таваллуди | Ирина Игоревна Долженко |
| Жанрлар | опера, камера мусиқаси |
| Касби | Опера қўшиқчиси |
| Фуқаролиги |
|
| Мукофотлари |
|
Ирина Игоревна Долженко (1959-йил 23-октабрда туғилган, Тошкент, СССР) — совет ва рус опера хонандаси (мецсо-сопрано)[1], ўқитувчи, 1996-йилдан Катта театр (Россия Давлат академик Катта театри) солисти.
Россия Федерациясида хизмат кўрсатган артист (2001-йил). Россия Федерацияси халқ артисти (2010-йил).
Биографияси
Долженко Ирина Игоревна 1959-йил 23-октабрда Тошкент шаҳрида туғилган[2]. Мусиқачи болалигида Эстонияга кўчиб кетган ва у ерда физика-математика мактабида ўқиган ҳамда вокал ва фортепиано бўйича таҳсил олган.
Ирина Игоревна 1977-йилда К. Э. Сиолковский номидаги Москва авиация технологиялари институтига ўқишга кирган. Лекин ёзги таътил учун она шаҳри Тошкентга келганида Тошкент консерваториясига ҳужжат топширган ва ўқишга қабул қилинган[3].
И.Долженко 1978-1983-йилларда Тошкент давлат консерваториясида (профессор Р.Юсупова синфи) таҳсил олган.
1981-йилда консерваторияда таҳсил олиш билан бир қаторда, Луначарский номидаги Россия театр санъати институти -ГИТИСга, машҳур совет театр режиссори Н. И. Сац гуруҳига ўқишга қабул қилинган.
Ирина Игоревна 1983-1996-йилларда Н. И. Сац номидаги Москва давлат академик болалар мусиқали театрида солист бўлиб ишлаган ва шу билан бир қаторда Станиславский ва Немирович-Данченко номидаги Москва мусиқали театрида ҳам чиқиш қилиб турган. Ушбу театрда актриса ,,Евгений Онегин"да Олга, ,,Малоикалар маликаси"да Полина, ,,Севилялик сартарош"да Росина, ,,Руслан ва Людмила"да Ратмира каби ролларни ижро этган[4].
1995-йилда Долженко Катта театрда В. А. Моцартнинг ,,Фигаронинг никоҳи" номли операсида Керубино ролида дебют қилган[5].
Шунингдек, 1996-йилда Россиянинг Катта театрига қабул қилинган.
Ирина Долженко 2013-йилда Красноярск давлат опера ва балет театри опера труппасининг бадиий раҳбари этиб тайинланган.
Бундан ташқари, Ирина Игоревна Италияда Миэтта Сиэгеле ва Гиоргио Лукетти ҳамда Франсияда Режин Креспин билан бирга амалиётда бўлган. Ушбу амалиётдан кейин у Ню-Ёркдаги Олбани университетида актёрлик курсини тамомлаган[6].
Шуни алоҳида таъкидлаш керакки, Долженко дунёдаги энг яхши мусиқали театрларда: Вена камера операсида, Швеция қироллик операсида (Стокголм), Немис Операсида (Берлин), Колон театрида (Буэнос-Айрес), Янги Исроил Опера (Тел-Авив) театрларида биринчи марта Амнерис ролида чиқиш қилган. Шу билан бирга, Каляри опера театри, Бордо опера театри, Бастилия опера театрлари ҳамда Латвия миллий операси ва Эстония миллий операси билан ҳамкорлик қилган.
Ирина Долженко халқаро фестивалларда ҳам фаол иштирок этган: Тракай (Литва), Счонбрунн (Австрия), Савонлинна (Финландия), Франсиядаги Моцарт фестивали, Қуддус фестивали, Вексфорд фестивали (Ирландия) шулар жумласидандир.
Мусиқачи 2004-йилда Нидерландиянинг Арним шаҳрида Игор Стравинскийга бағишлаб ўтказилган фестивалида ,,Мавра" операсининг концертида иштирок этган.
Долженко 2012-йилдан буён Гнесинлар номидаги Россия мусиқа академиясида дарс бериб келмоқда. Ирина доцент илмий унвонига эга[1].
2021-йилда Долженко ,,Россия-Маданият" телеканалидаги ,,Катта мусиқий" лойиҳасининг олтинчи нашри иштирокчиларига оперетталардан арияларни ижро этган ва саҳна ортида қўллаб-қувватлаган иштирокчиларга вокални ўрнанишларига ёрдам берган.
Ижро этган партиялари
Катта театрида:
- Керубино (В. А. Моцарт томонидан „Фигаронинг никоҳи“, 1995-йил);
- Меҳмонхона эгаси („Борис Годунов“ Муссоргский);
- Амнерис (Ж.Вердининг „Аида“);
- Лаура („Иоланта“ П.Чайковский);
- Адалжиса (В. Беллинининг „Норма“ консертидаги ижро);
- Азучена (Ж.Верди томонидан „Трубадур“);
- Бояриня Морозова (П.Чайковскийнинг „Опричник“ 2002-йил);
- Бланш („Ўйинчи“ С. Прокофев биринчи нашр);
- Фенена (Г. Верди томонидан „Набукко“ 2006-йил);
- Маргарита (Г.Берлиоз томонидан „Фаустнинг ҳукми“ консерт спектакли);
- Лел баҳор (Н. Римский-Корсаковнинг „Қорқиз“и);
- Олга (П.Чайковский томонидан „Евгений Онегин“ 2001-йил);
- Любов (П.Чайковскийнинг „Мазепа“);
- Любаша (Н.Римский-Корсаковнинг „Қирол келини“);
- Марфа (М.Муссоргскийнинг „Хованшина“);
- Сузуки (Ж.Пуччинининг „Мадам Буттерфлай“);
- Полина, Миловзор (П.Чайковский томонидан „Чўққилар маликаси“ 2007-йил);
- Кармен (Г.Бизенинг „Кармен“ 2008-йил);
- Учинчи хоним (В. А. Моцартнинг „Сеҳрли най“и, 2009-йил);
- Уй бекаси Амелфа (Н. Римский-Корсаковнинг „Олтин хўроз“, 2011-йил);
- Марина Мнишек (М.Мусоргскийнинг „Борис Годунов“, 2011-йил);
- Аннина (Р.Штраусснинг „Кавалер рози“ 2012-йил);
- Ненила (П.Чайковскийнинг „Сеҳргар“ 2012-йил);
- Флора Бервуа (Ж.Вердинин „Травиата“ 2012-йил);
- Жованна (Ж.Верди томонидан ёзилган „Риголетто“ 2015-йил)
- Марта („Иоланта“ П. И. Чайковский 2015-йил)
Дискографияси
- Ж.Верди, дирижёр М.Ермлер томонидан реквием, 2001-йил;
- М.Глинка томонидан „Руслан ва Людмила“ — Наина, дирижёр А. Ведерников, ПентаТоне классик, 2004-йил.
- П.Чайковскийнинг „Опричник“ — Морозова, дирижёр Г.Рождественский, Динамик, 2004-йил.
Филмографияси
- 2002-йил — Юлдузларнинг яқиндан суратга олиниши. Ирина Долженко — ҳужжатли филм, режиссёр Никита Тихонов, Арц Медиа Cентер
Мукофотлари
- Россия Федерацияси халқ артисти (2010)
- Россия Федерациясида хизмат кўрсатган артист (2001)
- Глинка номидаги Бутуниттифоқ танловининг махсус мукофоти (1981)
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 „Официальный сайт РАМ имени Гнесиных – Страница 6036 – Федеральное государственное бюджетное образовательное учреждение высшего образования Российская академия музыки имени Гне...“. 2016-йил 9-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 25-феврал.
- ↑ „Ирина Долженко :: Московская государственная академическая филармония“. 2017-йил 23-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 25-феврал.
- ↑ Ирина Долженко: „Все время нахожус между истерикой и праздником…“[сайт ишламайди]Андоза:Недоступная ссылка
- ↑ „Интервью с Ириной Долженко | ОпераНеwс.ру“. 2016-йил 4-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 25-феврал.
- ↑ „Ирина Долженко: «Если понимаю, что могу, то сделаю. Такой характер!» — Каледа.ру“. 2015-йил 13-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 25-феврал.
- ↑ „Ирина Долженко — Актеры“. 2015-йил 15-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 25-феврал.
Ҳаволалар
- Ирина Долзҳенко: „Опера албатта қиммат“ (Wайбаcк Мачине сайтида 2022-12-12 санасида архивланган)
- Ирина Долзҳенко // Болшой театри веб-сайти
- Ирина Долзҳенко: чуқур, самимий, рус тилида