Ziyosfera

Irina Matviyenko

Ирина Александровна Матвиенко[2] (1982-йил 13-июн, Тошкент, Ўзбекистон ССР) — ўзбекистонлик журналист[3], активист[4], блогер, аёлларга нисбатан зўравонлик ҳақида ҳикоя қилувчи Немолчи.уз лойиҳаси асосчиси[1]. Ўзбекистонда содир этилаётган аёлларга нисбатан зўравонликларга қарши ҳаракат қилувчи ҳуқуқ ҳимоячиси[5]. НеМолчи.уз лойиҳаси ортидан бир неча ўлим таҳдирлари нишонига айланган[6]. Шу боис, блогер Ўзбекистонни тарк этади[7] ҳамда Грузияда яшашга қарор қилади[8]. Озодлик.оргга берган интервюсида Ўзбекистонга қачондир қайтишини таъкидлайди[9].

Ирина Матвиенко
Матвиенко Ирина Александровна

Ирина Матвиенко Франсияда
Таваллуди
Ирина Александровна Матвиенко

1982-йил 13-июн (1982-06-13) (44 ёш)
Тошкент, Ўзбекистон ССР
Фуқаролиги Oʻzbekiston bayrogʻi Ўзбекистон
Таълими Тошкент ахборот технологиялари университети
Касби журналист
Миллати рус
Дини Агностицизм
Машҳур ишлари Немолчи.уз лойиҳаси
Мукофотлари „Ҳуқуқий тарг'ибот ишлари аълочиси“ кўкрак нишони[1]

2019-йилда Сахаров стипендияси томонидан молиялаштирилган Европа парламенти & Венеция Инсон ҳуқуқлари мактаби ҳамкорликдаги тадбирида қатнашиш учун 14 нафар инсон ҳуқуқлари ҳимоячиларидан бири сифатида танланган. 2022-йилги „Футуре Леадерс Инвитатион Програм“ (Келажак лидерларни жалб қилиш дастури) лауреати[10].

Ўлим таҳдиди

Ирина Матвиенко 2023-йилнинг 24-апрел санасида Телеграм ижтимоий тармоғи орқали номаълум шахс томонидан ўлим таҳдидига дуч келади[11]. У бу ҳақида маҳаллий ички ишлар бўлимига 28-апрел куни хабар беради[12]. 3-май санасида эса Ўзбекистонни вақтинча тарк этгани ҳақида эълон қилди[13].

Таҳдид хабари олинганида ва ундан кейинги кунларда ўзини қандай ҳис қилганлиги ҳақида блогер шундай дейди[7]:

Ўлим билан таҳдид қилишгандан сўнг, хатти-ҳаракатларим ўзгарди. Аввалига буни кимнингдир аҳмоқона ҳазилидек қабул қилмоқчи бўлдим, бироқ ёлғиз қолиш ёки офисга ёлғиз бориш қўрқинчли туюларди. Эримдан биз ишлаётган жойларга чироқ ўрнатишни сўрадим. Психолог билан суҳбатлашганимдан сўнг, бир неча ҳафтага мамлакатни тарк этишни кўзладим. Психолог шу йилнинг баҳорида руҳий касалликларнинг одатдагидан кўпроқ кучайганини ва таҳдид қилган шахс мени ўлдириши мумкинлигини айтганидан сўнг, мамлакатни тарк этишга қатъий қарор қилдим.

— Ирина Матвиенко

ОАВ феминистга қилинган таҳдидга сабаб ўлароқ Хоразм вилоятидаги мансабдор шахсларнинг 3 нафар вояга етмаган қизларга нисбатан жинсий зўравонлик қилган ҳолатини келтиришади. Чунки айнан немолчи.уз лойиҳаси ушбу зўравонлик ҳақида энг биринчилардан бўлиб бонг уриб чиққан нашрлардан бири бўлган[14][15].

Зўравонликка учраган қизларга нисбатан депутатларнинг позициядан хафсаласи пир бўлган Матвиэнко шундай дейди[16]:

Депутатлар ва сенаторлар бизга 15 ёшли қизларнинг бузуқ ва енгилтак эканликлари ҳақида далиллар келтира бошлашди. Ўзингиз ўйлаб кўринг, агар бирор қиз бир эркак билан тўшакка ёца, бу унинг ўзи аввалдан бузуқ эканлигини билдирмайди-ку!

— Ирина Матвиенко

Мукофотлари

Блогер 2020-йилнинг 7-декабр санасида Ўзбекистон Республикаси Ички ишлар вазирлиги томонидан Ўзбекистон Адлия вазирлиги ташаббуси билан „Жамиятда ҳуқуқий онг ва ҳуқуқий маданиятни юксалтириш тизимини тубдан такомиллаштириш тўғрисида“ги Президент Фармони асосида таъсис этилган „Ҳуқуқий тарғибот ишлари аълочиси“ кўкрак нишони билан мукофотланган. Бу унвон билан тақдирланганлар базавий ҳисоблаш миқдорининг 4 баравари миқдорида бир марталик пул мукофоти билан рағбатлантирилишади[1].

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 1,2 „“Ҳуқуқий тарг'ибот ишлари а'лочиси” ко'крак нишони о'з соҳибларига топширилди“. иив.уз. 2023-йил 7-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 6-июл 2023-йил.
  2. ↑ „О проекте“ (ру). немолчи.уз. — „Учредитель: Матвиенко Ирина Александровна“. Қаралди: 6-июл 2023-йил.
  3. ↑ „Ирина Матвиэнко“ (эн). cабар.асиа. — „Жоурналист ин Ташкент, Узбекистан“. Қаралди: 6-июл 2023-йил.
  4. ↑ „#ҲеарМеТоо: Аcтивисц ин Cентрал Асиа бреак гроунд ин фигҳт агаинст виоленcе“ (эн). ундп.орг. — „Ирина, а жоурналист анд энтрепренеур, wас ат фирст wоркинг он ҳер оwн - драфтинг анд публишинг cонтент, респондинг то cомменц ин детаил анд фигҳтинг стереотйпес.“. Қаралди: 7-июл 2023-йил.
  5. ↑ „ИРИНА МАТВИЭНКО ҲРД, ФОУНДЕР НеМолчи.уз“. фронтлинедефендерс.орг. Қаралди: 6-июл 2023-йил.
  6. ↑ „Wомен'с Ригҳц Аcтивист Флеэс Узбекистан Феаринг Фор Ҳер Лифе“. www.рферл.орг/. Қаралди: 6-июл 2023-йил.
  7. ↑ 7,0 7,1 „Афтер реcеивинг деатҳ тҳреац, Ирина Матвиенко деcидес то леаве Узбекистан“. қалампир.уз. Қаралди: 6-июл 2023-йил.
  8. ↑ „Основательница проекта против насилия НеМолчи.уз Ирина Матвиенко уехала из Узбекистана из-за угрозы убийством“. подробно.уз. Қаралди: 6-июл 2023-йил.
  9. ↑ „"Жим турма" лойиҳаси жим турмайди". Ирина Матвиенко "ҳаётига таҳдид сабаб" Ўзбекистонни тарк этди“. озодлик.орг. Қаралди: 6-июл 2023-йил.
  10. ↑ „ИНСПИРАТИОНАЛ ИНТЕРВИЭW: ИРИНА МАТВИЭНКО, CЕО, НЕМОЛCҲИ, УЗБЕКИСТАН – ПАРТ ИИ“. тҳепихелпрожеcт.нет. Қаралди: 7-июл 2023-йил.
  11. ↑ „Немолчи.уз лойиҳаси муаллифи унга қилинган таҳдидлар сабабли Ўзбекистонни вақтинча тарк этди“. газета.уз. Қаралди: 7-июл 2023-йил.
  12. ↑ „Аутҳор оф Немолчи.уз прожеcт леавес Узбекистан афтер реcеивинг деатҳ тҳреац“. кун.уз. Қаралди: 7-июл 2023-йил.
  13. ↑ „Жоурналист Ирина Матвиэнко темпорарилй леавес ҳер ҳомеланд дуэ то деатҳ тҳреац фром ункноwн персон“. дарё.уз. Қаралди: 7-июл 2023-йил.
  14. ↑ „АОКА Ирина Матвиенкога қилинган таҳдидларни қоралади“. газета.уз. Қаралди: 7-июл 2023-йил.
  15. ↑ „Хоразмда қизларнинг зўрлангани ҳақида расмийларга 2 ой олдин хабар берилган — Ирина Матвиенко“. газета.уз. Қаралди: 7-июл 2023-йил.
  16. ↑ „Узбекистан адоптинг ландмарк легислатион он гендер-басед виоленcе“ (эн). эурасианет.орг. — „“Депутиэс, сенаторс аре стартинг то гиве ус аргуменц тҳат тҳере аре 15-еар-олд гирлс wҳо аре деправед, оф эасй виртуэ, анд со он. Иф а ман слеэпс wитҳ ҳер, [иф ит ис деэмед] ше ҳерселф седуcед ҳим, тҳен ҳе cаннот бе жудгед фор ит,” ше саид.“. Қаралди: 7-июл 2023-йил.

Ҳаволалар

"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/19914441" dan olindi