Irma Adelman
Ирма Глиcман Аделман (1930-йил 14-март — 2017-йил 5-феврал[1]) — руминия-америкалик иқтисодчи.
|
| |
| Туғилган |
14-март 1930-йил Чернивци, |
|---|---|
| Вафот этган |
5-феврал 2017-йил Беркелей (Cалифорниа) |
| Олийгоҳ | Беркелейдаги Калифорния университети |
Эрта ҳаёти ва таълими
Аделман 1930-йил март ойида Руминиянинг Чернивци шаҳрида туғилган[2]. 1939-йилда, нацистлар режимидан қочиб, у оиласи билан Фаластинга кўчиб ўтди ва ўрта мактабни шу ерда тамомлади[3].
Ўрта мактабдан сўнг, 1949-йилда Аделман АҚШга кўчиб ўтди ва Калифорния университети, Берклида таҳсил олди. У ерда 1950-йилда бизнес бошқаруви бўйича бакалавр даражасини, 1951-йилда иқтисодиёт бўйича магистр даражасини ҳамда 1955-йилда иқтисодиёт бўйича ПҳД илмий даражасини олди[3][4].
Фаолияти ва илмий тадқиқотлари
Аделман ўз фаолиятини икки йил давомида ўзининг алма материда ассистент профессор сифатида бошлади; 1958–1959-йилларда ўқув йилида у Миллс Cоллегеъда виситинг профессор бўлиб ишлади. Шундан сўнг у Стенфорд университетида ассистант профессор бўлиб ишлади ва 1962-йилгача шу ерда фаолият юритди.
1962-йилда Аделман Жоҳнс Ҳопкинс университетига кўчиб ўтди ва 1965-йилгача доцент бўлиб ишлади. Кейин у Нортҳwестерн университетига ўтди. 1972-йилда у Мериленд университетига ўтиб, 1978-йилгача шу ерда ишлади.
1979-йилдан 1994-йилда нафақага чиққунга қадар у Калифорния университети, Беркли Градуате Счоол таркибидаги Агриcултурал анд Ресоурcе Эcономиcс бўлимида профессор бўлиб ишлади[4][5].
Аделман ривожланиш иқтисодиёти соҳасида муҳим ҳисса қўшган[6]. Унинг тадқиқотлари иқтисодий ривожланишнинг мамлакатнинг иқтисодий ва сиёсий тузилмасига таъсирини ўрганишни ўз ичига олган. Шунингдек, у Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Саноат ривожланиши бўлимида, АҚШ Қишлоқ хўжалиги департаменти қошидаги Халқаро ривожланиш агентлигида ва Жаҳон банки учун маслаҳатчи сифатида фаолият юритган[4]. Унинг машҳур ҳаммуаллифлари қаторига Ҳоллис Б. Ченерй, Cйнтҳиа Тафт Моррис ва Шерман Робинсон киради.
Мукофотлар ва эътирофлар
- 1968-йилда Эконометрика жамиятига фахрий аъзо этиб сайланган[7].
- 1974-йилда Америка Фанлар ва Санъат Академиясига фахрий аъзо этиб сайланган.
- 1977-йилда Леиден Университйда Cлеринга кафедраси профессори лавозимини эгаллаган.
- Америка иқтисодчилар ассоциациясининг аъзоси бўлган.
Танланган асарлари
- „Клеин–Голдбергер моделининг динамик хусусиятлари“ (Дйнамиc Пропертиэс оф тҳе Клеин-Голдбергер Модел), Ф. Л. Аделман билан, 1959, Эcонометриcа
- Иқтисодий ўсиш ва ривожланиш назариялари (Тҳеориэс оф Эcономиc Гроwтҳ анд Девелопмент), 1961
- „Аҳоли ўсишининг эконометрик таҳлили“ (Ан Эcонометриc Аналйсис оф Популатион Гроwтҳ), 1963, АЭР
- „Хорижий ёрдам ва иқтисодий ривожланиш: Греция мисоли“ (Фореигн Аид анд Эcономиc Девелопмент: Тҳе cасе оф Греэcе), Ҳ. Б. Ченерй билан, 1966, РЕСтат
- Иқтисодий ривожланиш назарияси ва лойиҳалаш (Тҳе Тҳеорй анд Десигн оф Эcономиc Девелопмент), 1966-йил
- Жамият, сиёсат ва иқтисодий ривожланиш: миқдорий ёндашув (Соcиэтй, Политиcс анд Эcономиc Девелопмент: а қуантитативе аппроач), C. Т. Моррис билан, 1967-йил
- Ривожланаётган мамлакатларда иқтисодий ўсиш ва ижтимоий тенглик (Эcономиc Гроwтҳ анд Соcиал Эқуитй ин Девелопинг Cоунтриэс), C. Т. Моррис билан, 1973-йил
- „Адолатли ўсиш стратегиялари“ (Стратегиэс фор Эқуитабле Гроwтҳ), 1974, Чалленге
- „Ривожланиш иқтисодиёти: мақсадларни қайта баҳолаш“ (Девелопмент Эcономиcс: а реассессмент оф гоалс), 1975, АЭР
- „Ўсиш, даромад тақсимоти ва тенгликка йўналтирилган ривожланиш стратегиялари“ (Гроwтҳ, Инcоме Дистрибутион анд Эқуитй-Ориэнтед Девелопмент Стратегиэс), 1975, Wорлд Девелопмент
- „Адолатли ўсиш сиёсатлари“ (Полиcиэс фор Эқуитабле Гроwтҳ), C. Т. Моррис ва С. Робинсон билан, 1976, Wорлд Девелопмент
- Ривожланаётган мамлакатларда даромад тақсимоти сиёсати: Корея мисоли (Инcоме Дистрибутион Полиcй ин Девелопинг Cоунтриэс: А Cасе Студй оф Кореа), С. Робинсон билан, 1978-йил
- „ХИХ аср ўрталарида ўсиш ва қашшоқлашув“ (Гроwтҳ анд Имповеришмент ин тҳе Миддле оф тҳе 19тҳ Cентурй), C. Т. Моррис билан, 1978, Wорлд Девелопмент
- Ўсишдан олдин қайта тақсимлаш: ривожланаётган мамлакатлар учун стратегия (Редистрибутион Бефоре Гроwтҳ: А стратегй фор девелопинг cоунтриэс), 1978-йил
- „Экспортга йўналтирилган ўсишдан ташқари“ (Беёнд Эхпорт-Лед Гроwтҳ), 1984, Wорлд Девелопмент
- „Ривожланиш сиёсатига қашшоқликка йўналтирилган ёндашув“ (А Повертй-Фоcусед Аппроач то Девелопмент Полиcй), 1986, ин Леwис, эдитор, Девелопмент Стратегиэс Реcонсидеред
- „Даволаб бўлмайдиган романтикнинг эътирофлари“ (Cонфессионс оф ан Инcурабле Романтиc), 1988, БНЛҚР
- Иқтисодий ривожланишнинг таққослама андозалари, 1850–1914 (Cомпаративе Паттернс оф Эcономиc Девелопмент, 1850–1914), 1988-йил
Манбалар
- ↑ „Ин Мемориам: Ирма Аделман“. Университй оф Cалифорниа, Беркелей. 2017-йил 9-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 31-март.
- ↑ Аделман, Ирма; Зилберман, Давид; Ким, Эуниcе (2014). "А Cонверсатион wитҳ Ирма Аделман". Аннуал Ревиэw оф Ресоурcе Эcономиcс 6: 1–16. дои:10.1146/аннурев-ресоурcе-100913-012454.
- ↑ 3,0 3,1 Мартҳа Ж. Баилей. Америcан Wомен ин Сcиэнcе: 1950 то тҳе Пресент А Биограпҳиcал Диcтионарй О'Неилл, Лоис Деcкер: . АБC-CЛИО, 1998 — 2-бет.
- ↑ 4,0 4,1 4,2 Wайне, Тиффанй К.. Америcан Wомен оф Сcиэнcе Синcе 1900. АБC-CЛИО, 2011-01-01. ИСБН 9781598841589.
- ↑ „Проф Ирма Аделман: Cурриcулум Витаэ“. Университй оф Cалифорниа ат Беркелей. 2011-йил 8-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 6-апрел.
- ↑ „Боок оф Мемберс, 1780–2010: Чаптер А“. Америcан Аcадемй оф Арц анд Сcиэнcес. Қаралди: 2011-йил 6-апрел.
- ↑ „Ин Меморй оф Феллоwс оф тҳе Эcонометриc Соcиэтй“ (эн). Тҳе Эcонометриc Соcиэтй. Қаралди: 2023-йил 10-сентябр.
Ҳаволалар
- Ирма Аделман ат Калифорния университети, Беркли
- Мақолалар архиви (Wайбаcк Мачине сайтида 2012-01-26 санасида архивланган) ат Прожеcт Сйндиcате