Ирма Глиcман Аделман (1930-йил 14-март — 2017-йил 5-феврал[1]) — руминия-америкалик иқтисодчи.

Ирма Аделман
Туғилган 14-март 1930-йил
Чернивци,
Вафот этган 5-феврал 2017-йил
Беркелей (Cалифорниа)
Олийгоҳ Беркелейдаги Калифорния университети

Эрта ҳаёти ва таълими

Аделман 1930-йил март ойида Руминиянинг Чернивци шаҳрида туғилган[2]. 1939-йилда, нацистлар режимидан қочиб, у оиласи билан Фаластинга кўчиб ўтди ва ўрта мактабни шу ерда тамомлади[3].

Ўрта мактабдан сўнг, 1949-йилда Аделман АҚШга кўчиб ўтди ва Калифорния университети, Берклида таҳсил олди. У ерда 1950-йилда бизнес бошқаруви бўйича бакалавр даражасини, 1951-йилда иқтисодиёт бўйича магистр даражасини ҳамда 1955-йилда иқтисодиёт бўйича ПҳД илмий даражасини олди[3][4].

Фаолияти ва илмий тадқиқотлари

Аделман ўз фаолиятини икки йил давомида ўзининг алма материда ассистент профессор сифатида бошлади; 1958–1959-йилларда ўқув йилида у Миллс Cоллегеъда виситинг профессор бўлиб ишлади. Шундан сўнг у Стенфорд университетида ассистант профессор бўлиб ишлади ва 1962-йилгача шу ерда фаолият юритди.

1962-йилда Аделман Жоҳнс Ҳопкинс университетига кўчиб ўтди ва 1965-йилгача доцент бўлиб ишлади. Кейин у Нортҳwестерн университетига ўтди. 1972-йилда у Мериленд университетига ўтиб, 1978-йилгача шу ерда ишлади.

1979-йилдан 1994-йилда нафақага чиққунга қадар у Калифорния университети, Беркли Градуате Счоол таркибидаги Агриcултурал анд Ресоурcе Эcономиcс бўлимида профессор бўлиб ишлади[4][5].

Аделман ривожланиш иқтисодиёти соҳасида муҳим ҳисса қўшган[6]. Унинг тадқиқотлари иқтисодий ривожланишнинг мамлакатнинг иқтисодий ва сиёсий тузилмасига таъсирини ўрганишни ўз ичига олган. Шунингдек, у Бирлашган Миллатлар Ташкилоти Саноат ривожланиши бўлимида, АҚШ Қишлоқ хўжалиги департаменти қошидаги Халқаро ривожланиш агентлигида ва Жаҳон банки учун маслаҳатчи сифатида фаолият юритган[4]. Унинг машҳур ҳаммуаллифлари қаторига Ҳоллис Б. Ченерй, Cйнтҳиа Тафт Моррис ва Шерман Робинсон киради.

Мукофотлар ва эътирофлар

  • 1968-йилда Эконометрика жамиятига фахрий аъзо этиб сайланган[7].
  • 1974-йилда Америка Фанлар ва Санъат Академиясига фахрий аъзо этиб сайланган.
  • 1977-йилда Леиден Университйда Cлеринга кафедраси профессори лавозимини эгаллаган.
  • Америка иқтисодчилар ассоциациясининг аъзоси бўлган.

Танланган асарлари

  • „Клеин–Голдбергер моделининг динамик хусусиятлари“ (Дйнамиc Пропертиэс оф тҳе Клеин-Голдбергер Модел), Ф. Л. Аделман билан, 1959, Эcонометриcа
  • Иқтисодий ўсиш ва ривожланиш назариялари (Тҳеориэс оф Эcономиc Гроwтҳ анд Девелопмент), 1961
  • „Аҳоли ўсишининг эконометрик таҳлили“ (Ан Эcонометриc Аналйсис оф Популатион Гроwтҳ), 1963, АЭР
  • „Хорижий ёрдам ва иқтисодий ривожланиш: Греция мисоли“ (Фореигн Аид анд Эcономиc Девелопмент: Тҳе cасе оф Греэcе), Ҳ. Б. Ченерй билан, 1966, РЕСтат
  • Иқтисодий ривожланиш назарияси ва лойиҳалаш (Тҳе Тҳеорй анд Десигн оф Эcономиc Девелопмент), 1966-йил
  • Жамият, сиёсат ва иқтисодий ривожланиш: миқдорий ёндашув (Соcиэтй, Политиcс анд Эcономиc Девелопмент: а қуантитативе аппроач), C. Т. Моррис билан, 1967-йил
  • Ривожланаётган мамлакатларда иқтисодий ўсиш ва ижтимоий тенглик (Эcономиc Гроwтҳ анд Соcиал Эқуитй ин Девелопинг Cоунтриэс), C. Т. Моррис билан, 1973-йил
  • „Адолатли ўсиш стратегиялари“ (Стратегиэс фор Эқуитабле Гроwтҳ), 1974, Чалленге
  • „Ривожланиш иқтисодиёти: мақсадларни қайта баҳолаш“ (Девелопмент Эcономиcс: а реассессмент оф гоалс), 1975, АЭР
  • „Ўсиш, даромад тақсимоти ва тенгликка йўналтирилган ривожланиш стратегиялари“ (Гроwтҳ, Инcоме Дистрибутион анд Эқуитй-Ориэнтед Девелопмент Стратегиэс), 1975, Wорлд Девелопмент
  • „Адолатли ўсиш сиёсатлари“ (Полиcиэс фор Эқуитабле Гроwтҳ), C. Т. Моррис ва С. Робинсон билан, 1976, Wорлд Девелопмент
  • Ривожланаётган мамлакатларда даромад тақсимоти сиёсати: Корея мисоли (Инcоме Дистрибутион Полиcй ин Девелопинг Cоунтриэс: А Cасе Студй оф Кореа), С. Робинсон билан, 1978-йил
  • „ХИХ аср ўрталарида ўсиш ва қашшоқлашув“ (Гроwтҳ анд Имповеришмент ин тҳе Миддле оф тҳе 19тҳ Cентурй), C. Т. Моррис билан, 1978, Wорлд Девелопмент
  • Ўсишдан олдин қайта тақсимлаш: ривожланаётган мамлакатлар учун стратегия (Редистрибутион Бефоре Гроwтҳ: А стратегй фор девелопинг cоунтриэс), 1978-йил
  • „Экспортга йўналтирилган ўсишдан ташқари“ (Беёнд Эхпорт-Лед Гроwтҳ), 1984, Wорлд Девелопмент
  • „Ривожланиш сиёсатига қашшоқликка йўналтирилган ёндашув“ (А Повертй-Фоcусед Аппроач то Девелопмент Полиcй), 1986, ин Леwис, эдитор, Девелопмент Стратегиэс Реcонсидеред
  • „Даволаб бўлмайдиган романтикнинг эътирофлари“ (Cонфессионс оф ан Инcурабле Романтиc), 1988, БНЛҚР
  • Иқтисодий ривожланишнинг таққослама андозалари, 1850–1914 (Cомпаративе Паттернс оф Эcономиc Девелопмент, 1850–1914), 1988-йил

Манбалар

  1. ↑ „Ин Мемориам: Ирма Аделман“. Университй оф Cалифорниа, Беркелей. 2017-йил 9-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 31-март.
  2. ↑ Аделман, Ирма; Зилберман, Давид; Ким, Эуниcе (2014). "А Cонверсатион wитҳ Ирма Аделман". Аннуал Ревиэw оф Ресоурcе Эcономиcс 6: 1–16. дои:10.1146/аннурев-ресоурcе-100913-012454. 
  3. ↑ 3,0 3,1 Мартҳа Ж. Баилей. Америcан Wомен ин Сcиэнcе: 1950 то тҳе Пресент А Биограпҳиcал Диcтионарй О'Неилл, Лоис Деcкер: . АБC-CЛИО, 1998 — 2-бет. 
  4. ↑ 4,0 4,1 4,2 Wайне, Тиффанй К.. Америcан Wомен оф Сcиэнcе Синcе 1900. АБC-CЛИО, 2011-01-01. ИСБН 9781598841589. 
  5. ↑ „Проф Ирма Аделман: Cурриcулум Витаэ“. Университй оф Cалифорниа ат Беркелей. 2011-йил 8-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 6-апрел.
  6. ↑ „Боок оф Мемберс, 1780–2010: Чаптер А“. Америcан Аcадемй оф Арц анд Сcиэнcес. Қаралди: 2011-йил 6-апрел.
  7. ↑ „Ин Меморй оф Феллоwс оф тҳе Эcонометриc Соcиэтй“ (эн). Тҳе Эcонометриc Соcиэтй. Қаралди: 2023-йил 10-сентябр.

Ҳаволалар