Ироқи —1) каштадўзликда чок тури; сидирға қоплаб (бутун ва ярим "Х" шаклида) тўрга ёки арқоқ ва танда ипларидан суғуриб, тўр шаклига келтирилган матогатикилади. И. нинг кесма чизиқдар санаб тикиладиган санама И. ва матога чизилган нақш-гул устидан тикиладиган чизма И. турларига бўлинадиган терма (дўппи, жияк ва майда буюмлар тикилади) ҳамда матога ип тўшалиб, сўнг майда чоклар билан кесиб (йирик кашталар — палак, сўзана ва бошқалар) тикиладиган хиллари бор. Шаҳрисабз каштадўзлигида И. чоки қадимдан маълум бўлган, кейинчалик Тошкент, Самарқанд, Фарғона, Сурхондарё ва б. жойларда кенг тарқалган. Тошкент ва Шаҳрисабз дўппилари чок техникаси жиҳатидан фарқ қилади. И. мужассамоти, бадиий услуби, тайёрланиши жиҳатидан фарқ қилади. И. чоки бошқа халқлар (рус, украин, ла-тиш, татар, бошқирд, қирғиз, қозоқ, тожик ва бошқалар) каштадўзлигида ҳам кенг тарқалган; 2) муқарнас тури; шаклдор равоқ чизиқлари ўзаро кесишиши на-тижасида ясалган поғонали суйри бе-зак.[1]

Манбалар

  1. ↑ ЎзМЕ. Биринчи жилд. Тошкент, 2000-йил