Iskandar Pala
Искандар Пала (т. 8-июн 1958-йил, Ушақ) турк профессори, ёзувчи ва девон адабиёти тадқиқотчиси, Туркия жумҳурияти президенти ҳузуридаги Маданият ва санъат сиёсати қўмитаси раиси.
| Искандар Пала | |
|---|---|
 | |
| Таваллуди |
8-июн 1958-йил Ушақ, Туркия |
| Ижод қилган тиллари | Турк тили |
| Фуқаролиги | Туркия |
| Фаолият йиллари | 1987-йил - давом этмоқда |
| Фаолият тури | Адабиёцҳунос,академик, ёзувчи, ҳарбий |
| Мукофотлари | Туркия жумҳуруяти президентининг маданият ва сан'ат соҳасидаги бош мукофоти |
| Веб-сайти | |
| İскендер Пала İнтернет Сайфасı | |
Ҳаёти
Искандар Пала бошланғич таълимни Ушақ жумҳурият бошланғич мактабида тамомлади. Кейин Кутаҳя лицейи ва Кутаҳя Имом-хатиб лицейини битирди. Истанбул университети Адабиёт факултети Турк тили ва адабиёти бўлимига ўқишга қабул қилинди. У бакалавр битирув малакавий ишини „Жамиун-Незаир“ мавзусида ёзди. Докторлик илмий даражасини олиш учун айни университетда „Ишқи, ҳаёти, адабий кишилиги ва девони“ мавзусида илмий иш ёқлади. У 1983-йилда Девон адабиёти йўналишида доктор, 1993-йилда Истанбул университетида доцент, 1998-йилда Маданиятида университетида профессор даражасини олди. Девон адабиёти соҳасидаги тадқиқотлари билан назарга тушган ёзувчининг энсиклопедия ва журналларда адабиёт тақдиқотчиси сифатида илмий ва адабий мақолалари чоп этиб келинмоқда. Унинг ўрта мактаб ва лицейлар учун ёзган дарсликлари ҳам мавжуд. Шунинг билан бирга, у Усмонийлар империяси денгиз тарихи билан боғлиқ тадқиқот ишлари олиб бормоқда ва уларнинг бир қисмини китоб шаклида нашрдан чиқартирган[1].
Ёзувчи таълим ҳаётини Пеями Сафо асарларини ўқиш билан бошлаганини таъкидлайди. Шу жумладан, унинг илк ўқиган китоблари „9-Ҳариcие коğуşу“ ва „Ялнıзıз“ эканлигини айтади. Кейинчалик Умар Сайфиддин, Рефиқ Халид, Решат Экрем асарларини ўқиган. Усмонийлар тарихи ва адабиёти билан эса Эрзурум ва Истанбул университетларида ўқиган йилларида танишган.
У бир қатор теледастурлар тайёрлаб, тақдим этган. Улар: Диванче (ТРТ2), Шаиране (ТРТ, Ҳилми Явуз билан ҳамкорликда), Инcир чекирдеги (Халук Дурсурн билан ҳамкорликда), Уч нокта (Ҳабер Турк ТВ, Ниҳал Бенгису Каража ва Корал Чалишкан билан ҳамкорликда), Ўнже сўз варди (НТВ Аҳмет Умит ва Марио Леви билан ҳамкорликда), Айине-и Девран (Диянет ТВ), Бержесте (ТРТ2). Унинг 1998-2015-йиллар мобайнида „Заман“ газетасида ҳафталик „Маданият-санъат“ мақолалари чоп этилган.
Мунтазам равишда Алтунизаде ва Тарик Зафер Туная маданият марказларида „Девон шеърияти соати“ номли тадбир ва китобхонлик кунлари ташкил қилиб келмоқда. У Ушақ университетида профессор-ўқитувчи бўлиб ишлаган, 2016-йилнинг январидан 2018-йил июлигача Туркия жумҳурияти бош вазирининг Маданият ва санъат соҳалари бўйича бош маслаҳатчиси бўлиб фаолият олиб борган.
Шахсий ҳаёти
Искендер Пала оилали. Унинг Алперен Аҳмет исмли ўғли, Ҳиле Бану ва Элиф Диласа исмли икки қизи бор.
Меҳнат фаолияти
- 1979-1982 йилларда Истанбул университети Адабиёт факултети Туркология семинари кутубхонаси ходими;
- 1982-1984 йилларда Ҳарбий- денгиз кучлари олий қўмондонлиги лицейида лейтенанти;
- 1984-1986 йилларда катта лейтенант;
- 1986-1987 йилларда Боғозичи университетида турк тили ва адабиёти бўйича ўқитувчи (ярим ставкали);
- 1987-1994 йилларда Туркия денгиз флотининг денгиз архивини ташкил этиш ва унинг фаолияти, капитан;
- 1994-1996 йилларда Тарихий денгиз архиви тадқиқотлари ва Турк денгиз флотида нашриёт фаолиятини бошқарувчи;
- 1996-1997 ўқув йилида, МДУ Фан ва адабиёт факултети, қадимий турк адабиёти ўқитувчиси ва ИСАМ таҳририят кенгаши аъзоси;
- 1997-ўқув йили Истанбул Маданият университети 2004-йилда ИММ Маданият бўлими бошлиғи; 2004-2010 йилларда ИММ Маданият бўлими маслаҳатчиси; 2006-2012 йилларда Шаҳар театрлари репертуар кенгаши аъзоси; 2008-2010йилларда Истанбул-Европа маданият пойтахти кенгаши аъзоси; 2009-2012 йилларда Ушак университетида профессор-ўқитувчи; 2013-2017йилларда Давлат театри адабий кенгаши аъзоси; 2013-2017 йилларда Отатурк Маданият, тил ва тарих олий мактаби бошқарув кенгаши аъзоси.
Мукофотлари
- Туркия Ёзувчилар уюшмаси тил мукофоти, 1989-йил (Энсиклопедик девон шеърияти луғати);
- АКДТЙК Турк тили жамияти мукофоти, 1990-йил (Энсиклопедик девон шеърияти луғати);
- Туркия Ёзувчилар уюшмаси тақриз мукофоти, 1996-йил (Шоирлар тилидан);
- Зиёлилар маркази Кайсери филиали, Йилнинг энг яхши адабиёцҳуноси мукофоти, 2001-йил;
- ЙТБ Ушак Халқ Қаҳрамони мукофоти, 2001-йил;
- Турк патент ва савдо маркаси маркази мукофоти;
- Президентнинг Маданият ва санъат бош мукофоти 2013-йил[2];
- ОДТУ Ёш тадбиркорлар жамияти томонидан „Йилнинг маданият ва санъат сектори тадбиркори“ мукофоти, 2016-йил[3].
Асарлари
|
- Аşка Даир (2012)
- Истанбулcунун Сандиğи (2014)
- Булбулун Кıрк Şаркıсı (2015)
- Месела (2016)
- Карун ве Анарşист (2017)
- АбумРабум (2017)
- Итираф (2018)
- Акşам Йилдизи (Бир Гўбеклитепе Романи) (2019)
- Керван (2020)
- Калп (2019)
- А-71 (2022)
Танқидлар
Азад Ағаўғлу томонидан Бокуда чоп этиладиган Турк дунёси маданияти журнали Ёмда Искандар Паланинг девон адабиётидаги маҳоратини танқид қилувчи „Мумтоз турк шеърияти қаерга кетмоқда?“ номли мақола чоп этилган.
Манбалар
- ↑ „Язар Биёграфи“. Заман. 27 аğустос 2009да асл нусхадан архивланган. Қаралди: 28 ҳазиран 2009.
- ↑ „İскендер Пала'я Cумҳурбаşканлığı'ндан öдüл“ (Тüркçэ). енисафак (1 касıм 2013). 2 касıм 2013да асл нусхадан архивланган. Қаралди: 1 касıм 2013.
- ↑ „ВИ. Кристал Аğаç Öдüл Тöрени“. 26 теммуз 2021да асл нусхадан архивланган. Қаралди: 27 şубат 2017.