Исломдаги кийим — исломий давлатларда, масжидларда ёки фақат жамоат жойларида тақдим этилган мусулмон кийимларига қўйиладиган талаблар. Ислом мусулмонлардан ўзига юкланган вазифани бажарадиган ҳар қандай кийим кийишни, рухсат этилганидан ташқарига чиқмаслигини талаб қилади.

Асосий талаблар

Эркаклар ҳам, аёллар ҳам кийимларига қўйиладиган асосий талаб шундаки, у шариат томонидан белгилаб қўйилган тана аъзоларини ёпиши керак (аврат). Эркаклар учун тананинг киндикдан тиззагача бўлган қисми, шу жумладан, аёллар учун, юз ва қўл панжаларидан ташқари, бутун танаси аврат ҳисобланади.

Аёлнинг либоси эркакларникига эмас, балки анъанавий аёл кийиниш услубига мос келиши керак. Худди шундай, эркаклар кийимлари эркаклар услубига мос келиши керак. Бу нафақат кийимга, балки хатти-ҳаракатлар услубига (нутқ услуби, юриш ва ҳаракатлар)га ҳам тегишли. Исломий аёллар кийимлари насроний ва яҳудий анъаналарининг ахлоқий идеалларига зид эмас[1].

Кийимда нажосат (нажос) бўлмаслиги керак, айниқса намоз ўқиётганда[2].

Тақиқланган кийим турлари

Тақиқланган кийимларга[2] киради:

  • авратни очиқ қолдирадиган кийимлар;
  • одамни қарама-қарши жинс вакилларига ўхшатиб қўядиган кийимлар;
  • одамни мусулмон бўлмаганларга ўхшатиб қўядиган кийимлар (масалан, насроний роҳиблари ва руҳонийларининг кийиниши, хоч ва бошқа диний рамзлар таққанлиги);
  • такаббурликни кўрсатадиган кийимлар;
  • ипак ва олтин қўшилган эркаклар кийимлари;
  • ортиқча ҳашамлик ва исрофгарчилик[2] ;
  • одамлар ва ҳайвонлар тасвирлари, шунингдек, тақиқланган ёзувлар туширилган кийимлар[3].

Одоб қоидалари

Исломда кийим кийиш ва сақлашга оид одоб (адаб) мавжуд. Мусулмон кишининг кийимлари тоза, чиройли бўлиши керак (айниқса, жума ёки байрам намозларида). Кийим кийишдан олдин уларни яхшилаб силкитиш ва қуйидаги дуони ўқиш керак: „Мени авратимни ёпиш учун кийинтирган ва одамлар орасида зийнатлаган Аллоҳга ҳамдлар бўлсин“. Кийимини ечиб, ўқиш тавсия этилади: „Аллоҳнинг номи билан, Ундан ўзга илоҳ йўқ“. Ечилган кийимни аста четга олиб қойиш керак[4].

Янги кийим кийиб, ўқиш тавсия этилади: "Ё Аллоҳ! Сенга ҳамдлар бўлсин, мени бу билан кийинтирдинг. Сендан унинг яхшилигини ва у яратилган яхшиликни сўрайман[4] ҳам Сендан унинг ёмонлигидан ва у яратилган нарсанинг ёмонлигидан паноҳ тилайман.

Эҳромдаги зиёратчилар

Эркаклар кийими

Эҳром

Ҳаж ва Умра зиёратларида эркак мусулмонлар „Изар“ деб номланган кийим кийишлари шарт. Изар тананинг бир қисмини белдан тиззагача қоплайди. У иккала учида тугун билан боғланган ёки бирор нарса билан қопланган бўлиши мумкин. Тананинг юқори қисми рида деб аталадиган иккинчи шарф билан қопланган. Риданинг ўнг томонига киргизилади, шунда ўнг елка очиқ қолади. Суннийнинг учта мазҳабига кўра (ҳанафийдан ташқари) ризони учлари билан бир-бирига боғлаб бўлмайди; пинлар, соч иплари ва тугмалар билан маҳкамланмайди; тешик қилиб, арқон ўтказиш мумкин эмас.

Исар ва ридани тикиш, трикотаж қилиш, ёпиштириш ва кигиздан ясамаслик керак. Макка зиёратига борадиган аёлларга шариат рухсат берган ҳар қандай аёл кийимини кийишга рухсат берилган. Истисно қўлқоплар бўлиб, уларни кийиш эркаклар ва аёллар учун тақиқланган.

Аёллар кийими

Муслима аёлнинг ёки мусулмон кишининг хотинини (христиан/яҳудий) кийимлари тақводор бўлиши, либослари узун, ёпиқ ва шаффоф бўлмаслиги керак. Кийим эркин бўлиши ва тана азоларини билдирмаслиги керак. Ёрқин рангдаги кийимлардан қочиб, чиройли кийим кийиш тавсия этилади.

Қур’он ўз пардасини (жилбоб) кийишни, бўйин ва кўкрагини бегоналардан беркитишни талаб қилади ва юзини яширишга мажбур қилмайди[5].

Манбалар

  1. ↑ Аляутдинов, Шамиль „Как одеваться“. умма.ру. 2015-йил 18-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 10-март.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 „Одежда в исламе“. неwмуслимгуиде.cом. 2015-йил 2-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 14-март.
  3. ↑ Мухаммад ас-Сакаф. „Одевайся красиво!“. ислам.ру (2012-йил 3-август). 2016-йил 4-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 8-ноябр.
  4. ↑ 4,0 4,1 „Адабы, которые необходимо соблюдать в одежде и во внешнем виде“. Ислам.ру. 2017-йил 22-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 15-июл.
  5. ↑ „Виды традиционной женской одежды в исламских странах“. РИА Новости (2010-йил 29-январ). 2015-йил 2-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2015-йил 10-март.

Адабиётлар

  • Виссер Я., Кнеллер И. Кто следующий? // Огонёк. — 17.05.2010. — № 19 (5129). — С. 20.
  • Зайсев В. Что к лицу мусулманке // Огонёк. — 17.05.2010. — № 19 (5129). — С. 21.
  • Кнеллер И. Европа снимаэт паранджу // Огонёк. — 17.05.2010. — № 19 (5129). — С. 18.
  • Налоэв Р. Лицевой счёт // Огонёк. — 17.05.2010. — № 19 (5129). — С. 21.
  • Ньюби Г.. Краткая энциклопедия ислама, 3000 экз, М.: Фаир-пресс, 2007. ИСБН 978-5-8183-1080-0. 
  • Садулаэв Г. У. Самоэ силноэ лекарство // Огонёк. — 17.05.2010. — № 19 (5129). — С. 22.
  • Сwами В., Миаҳ Ж., Ноорани Н., Тайлор Д. Ис тҳе ҳижаб протеcтиве? Ан инвестигатион оф бодй имаге анд релатед cонструcц амонг Бритиш Муслим wомен // Бритиш Жоурнал оф Псйчологй  (англ.). — Лондон: Тҳе Бритиш Псйчологиcал Соcиэтй, 2014. — Вол. 105, Иссуэ 3. — П. 352-363. — дои:10.1111/бжоп.12045.

Ҳаволалар