Ismoil Javhariy

Жавҳарий, Абу Наср Исмоил ибн Ҳаммод ал-Форобий (940—1002 ёки 1008) — туркистонлик тилшунос олим. ФоробпА дунёга келиб, ватандоши Тойисий Иброҳим Форобий ва б. алломалардан таҳсил олган. Сўнг , Ироқ, Жазира, Мисрга бориб, узоқ муддат араб тили грамматикасини ўрганган. Хуросонга қайтиб, бир муддат Нишопурда яшаган. У 1002 й. улкан қанотлар ясаб, уларни қўлларига боғлаганда, учмоқ учун томдан сакраб вафот этган. Ж.нинг "Тожул-луға ва саҳоҳу-л-арабия" ("Луғат тожи ва арабчанинг ҳақиқийси") асари тилшунослик фанида Ферузободий (1329—1414)нинг "Крмус"идан кейинги энг мукаммал китобдир. Бу асарга кўплаб шархлар битилган. Асар форс, турк тилларига таржима қилинган, Туркияда нашр этилган.