Ivan Belyakov
Иван Дементевич Беляков (русча: Иван Дементьевич Беляков; 1920-йил — 1943-йил 15-октябр) — совет офицери, Иккинчи жаҳон уруши қатнашчиси, Совет Иттифоқи Қаҳрамони (26.10.1943).
| Афанасий Барабаш | |||
|---|---|---|---|
| Асл исми | русча: Иван Дементьевич Беляков | ||
| Таваллуди |
1920-йил Буранноэ, Сол-Илецкий тумани, Оренбург вилояти, РСФСР | ||
| Вафоти |
15-октябр 1943-йил Днепрокаменка, Верхнеднепровский тумани, Днепропетровск вилояти Украина ССР | ||
| Фуқаролиги |
 СССР | ||
| Қўшин турлари | артиллерия | ||
| Хизматдаги йиллари | 1940-1943-йиллар | ||
| Унвони |
 | ||
| Қўмондонлик қилган | рота | ||
| Жанг/уруш | Иккинчи жаҳон уруши | ||
| Мукофотлари |
| ||
Ҳаёти
1920-йилда Буранноэ қишлоғида (ҳозирги Оренбург вилояти Сол-Илецкий тумани) деҳқон оиласида туғилган. Ўз қишлоғида бошланғич мактабни тугатган. 1935-йилда Беляков Тожикистон ССРнинг Конибодомга кўчиб ўтди. Шу ерда ўқишни давом эттирди ва бир вақтнинг ўзида ишлади. У Катта Фарғона канали қурилишида иштирок этган, Қўқондаги бош почта бўлимида ҳисобчи бўлиб ишлаган[1].
1940-йилда Қўқон шаҳар ҳарбий комиссарлиги томонидан Қизил Армия сафига хизматга чақирилган. 1941-йилда Олмаотадаги ҳарбий ўқчи-пулемётчилар билим юртини тугатди. 1943-йил мартдан Иккинчи жаҳон уруши қатнашчиси. Иван Беляков Степной ва 2-Украина фронтларидаги жангларда қатнашган, Украина ССРни озод қилинишида иштирок этган. Днепрдаги жангда жонбозлик кўрсатди. Бу вақтга келиб, катта лейтенант Иван Беляков 793-ўқчилар полкининг (213-ўқчилар дивизияси 7-гвардия армияси) миномётчилар ротасини бошқарарди[2].
1943-йил 26-сентябрдан 27-сентябрга ўтар кечаси Беляковнинг ротаси Верхнеднепровский тумани, Днепровокаменка қишлоғи яқинида Днепрни кечиб ўтди. Ротанинг бир қисми шарқий қирғоқдан миномётлардан ўт очиб душманнинг тирик кучи ва техникасини йўқ қилди, бу эса ҳужум қилувчилар томонидан дарёдан муваффақиятли ўтиб плацдармни қўлга олинишини таъминлади. Беляков ҳам ўз бўлинмаларига бошчилик қилган ҳолда, полкнинг илғор бўлинмалари билан биргаликда миномёт ва ўқ-дориларни олиб дарёни кечиб ўтди. Олдинга ҳаракатланиб, Беляков бўлинмаси 14-октябр куни Днепропетровск-Кременчуг йўлини кесиб қўйди ва Калужино қишлоғи яқинида жанговар позицияларни эгаллади. 15-октябр куни немис бўлинмалари 50 га яқин танк ва зирҳли машиналар кўмагида қарши ҳужумга ўтдилар. Барча миномёт ўқ-дорилари сарфланиб бўлингач, рота қўл жангига киришди. Жангда Беляков ва унинг сафдошлари ҳалок бўлишди. Днепрокаменка қишлоғида дафн этилган[3].
СССР Олий Кенгаши Президиумининг 1943-йил 26-октябрдаги фармони билан „Днепрни муваффақиятли кечиб ўтганлиги ва ўнг қирғоқда плацдармни ушлаб қолганлиги учун“, катта лейтенант Иван Беляков Совет Иттифоқи Қаҳрамони унвони билан тақдирланган (вафотидан сўнг)[4].
Манбалар
- ↑ wар-ҳероэс.уз. „БЕЛЙАКОВ ИВАН ДЕМЕНТЕВИCҲ“.
- ↑ Герои Совецкого Союза — узбекистанси. Ташкент, 1984.
- ↑ wарҳероэс.ру. „Беляков Иван Дементьевич“.
- ↑ Герои Совецкого Союза: Краткий биографический словар / Пред. ред. коллегии И. Н. Шкадов. — М.: Воэниздат, 1987. — Т. 1 /Абаэв — Любичев/. — 911 с. — 100 000 экз. — ИСБН оц., Рег. № в РКП 87-95382.