Kontent qismiga oʻtish
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦
Ilova test rejimida ishlamoqda: matnlar, jumlalar va soʻzlardagi xatoliklar tez orada tahrirchilar tomonidan tuzatiladi ✦

Ivan Filip Vezdin

ZiyoSfera, erkin ensiklopediya
Иван Филип Вездин
Таваллуди
олмонча: Жоҳанн Пҳилипп Wесдин

25-апрел 1748-йил
Вафоти 7-январ 1806-йил(1806-01-07)
(57 ёшда)
Рим. Италия
Фуқаролиги Avstriya bayrogʻi Австрия
Касби Ялагоёқ Кармелитлар ордени роҳиби, миссионер, шарқшунос

Иван Филип Вездин ёки Авлиё Варфоломей Паолини (хорватча: Иван Филип Вездин, олмонча: Жоҳанн Пҳилипп Wесдин, Паулинус вон Ҳеилиг Бартҳоломаус , 25-апрел 1748-йил, Ҳоф, Австрия — 1-июл 1806-йил, Рим, Италия) — келиб чиқиши хорват бўлган австраялик миссионер, Ялангоёқ Кармелитлар ордени роҳиби, шарқшунос[1][2][3][4][5][6][7][8][9][10][11]. Европа ҳиндшунослиги отаси сифатида машҳур.

Биографияси

Иван Филип Вездин 1748-йил 25-апрелда Австриянинг Кимов (ҳозирги Хоф) қишлоғида хорватлар Юрий Ведзин (ёки Весдин) ва Елена Брегуник оиласида туғилган. Ота-онаси ўғлини Бургенланддаги Сопронега ўқишга юборишади, бу ердан Вездин Линсга кўчиб ўтади ва эрта ёшидаёқ у Ялангоёқ Кармелитлар монастирига киради, роҳиблик рутбасини қабул қилиб, ўзига янги ном Авлиё Варфоломей Паолини номини олади.

Сўнгра ёш роҳиб ўз таълимини Прага ва Римда давом эттирган ва бу ерларда шарқ тилларини ўрганган[12]. 1774-йилда тилларни яхши билгани[13] учун руҳоний этиб тайинланди ваҲиндистондаги Малабарга миссияга жўнатилади. Бу ерда, икки йил ўтгач, Вездин бош викар лавозимига кўтарилади ва ҳаворий визтатори этиб тайинланади. Ўзининг бу хизматини 1789-йилгача бажаради. Ҳиндистонда бўлган пайтида Паолин санскрит тилини ўрганган ва унинг ҳинд-европа тиллари билан ўхшашлигини биринчилардан бўлиб қайд этган.

Миссия ишлари ҳақида ҳисобот билан Римга қайтган Паолин Эътиқод тарғиботи конгрегациясининг котиби, антиквар, олим ва меценат кардинал Стефано Боргиа билан учрашади. Кейинги етти йил давомида олим-роҳиб Эътиқод тарғиботи конгрегациясида шарқ тиллари профессори ва кардиналнинг шахсий котиби бўлиб ишлаган.

Илмий фаолияти

Ҳиндистондан қайтгач, Паолин бу мамлакат билан боғлиқ бир қанча асарларни нашр этади. Ушбу асарларни нашр этиш Стефано Боргиа томонидан молиялаштирилди. Унинг биринчи асари 1790-йилда Римда нашр этилган ва бу санскрит грамматикаси бўйича дарслик бўлган (Сидҳарубам сеу Грамматиcа Самсcрдамиcа)[14][15] .

Сўнгра яна бир санскрит грамматикаси ва луғатини ёзади. 1798-йилда Wиллиам Жонес ғоялари таъсирида ёзилган „Форс, ҳинд ва герман тилларининг қадимийлиги ва яқинлиги ҳақидаги рисола“си нашр этилади[16][17][18][19].

Ҳиндистонга қилган саёҳати ҳақида ёзган Виаггио алле Индиэ Ориэнтали китоби Европанинг барча бош тилларига таржима қилинган.

1798-йилда Франсиянинг босими туфайли Паолин Венага кўчиб ўтишга мажбур бўлади ва бу ердан 1800-йилда Италияга қайтиб келади. Римдаги Эътиқод тарғиботи конгрегациясининг таълим бўлимига префекти этиб тайинлашади, бу ишни умрининг охиригача бажарган[20]. Олим 1806-йил 7-январда вафот этган.

Асарлари

  • Паолино да Сан Бартоломео, Виаггио алле Индиэ Ориэнтали умилиато алла Сантита ди Н. С. Папа Пио Сесто понтефиcе массимо да фра Паолино да С. Бартоломео cармелитано сcалзо, Рома, прессо Антонио Фулгони, 1796.
  • Паолино да Сан Бартоломео, Вояге аух Индес Ориэнталес, пар ле п. Паулин де С. Бартҳелемй, миссионнаире; традуит де л’италиэн … авеc лес обсерватионс де Мм. Анқуэтил ду Перрон, Ж. Р. Форстер эт Силвестре де Саcй; эт уне диссертатион де М. Анқуэтил сур ла проприэтé, (ин лингуа франcесе) А Парис, чез Тоурнеисен филс, либраире, руэ де Сеине, н 12, 1808.
  • Паулинус а С. Бартҳоломаэо, Амарасинҳа. Сеcтио прима де cаэло эх трибус инедитис cодиcибус индиcис манусcриптис cуранте П. Паулино а С. Бартҳоломаэо …, (ин лингуа латина) Ромаэ, апуд Антониум Фулгониум, 1798.
  • Паулинус вон Ҳеилиг Бартҳоломаус, Атлас поур сервир ау вояге аух Индес ориэнталес. Пар ле п. Паулин де Саинт-Бартҳелемй, миссионаире, (ин лингуа франcесе) А Парис, чез Тоурнеисен филс, 1808.
  • Паулинус а С. Бартҳоломаэо, Де басилиcа С. Панcратии М. Чристи дисқуиситио. Ауcторе П. Паулино а С. Бартҳоломаэо, (ин лингуа латина) Ромаэ, апуд Антониум Фулгониум, 1803.
  • Паулинус а С. Бартҳоломаэо, Диссертатион он тҳе Санскрит лангуаге, Паулинус а С. Бартҳоломаэо, (ин лингуа инглесе) а репринт оф тҳе оригинал Латин техт оф 1790, тогетҳер wитҳ ан интродуcторй артиcле, а cомплете Энглиш транслатион, анд ан индех оф соурcес бй Лудо Рочер, Амстердам, Ж. Бенжамин, 1977.
  • Паулинус а С. Бартҳоломаэо, Эхамен ҳисториcо cритиcум cодиcум индиcорум библиотҳеcаэ Саcраэ Cонгрегатионис де пропаганда фиде, (ин лингуа латина) Ромаэ, эх тйп. С. C. де Пропаганда Фиде, 1792.
  • Паулинус а С. Бартҳоломаэо, Индиа ориэнталис чристиана cонтиненс фундатионес эccлесиарум, сериэм эписcопорум, Ауcторе П. Паулино а С. Бартҳоломаэо cармелита дисcалcеато, (ин лингуа латина) Ромаэ, тйпис Саломонианис, 1794.
  • Паулинус а С. Бартҳоломаэо, Жорнандис виндиcиаэ де Вар Ҳуннорум ауcторе п. Паулино а С. Бартоломео cармелита дисcалcеато …, (ин лингуа латина) Ромаэ, Апуд Антониум Фулгониум, 1800.
  • Паолино да Сан Бартоломео, Монументи индиcи дел Мусео Наниано иллустрати дал П. Паолино да С. Бартоломео, (ин лингуа латина) Ин Падова, нелла Стампериа дел Семинарио, 1799.
  • Паулинус а С. Бартҳоломаэо, Мумиограпҳиа Мусеи Обиcиани эхарата а П. Паулино а С.Бартҳоломаэо cармелита дисcалcеато, (ин лингуа латина) Патавии, эх Тйпограпҳиа Семинарии, 1799.
  • Паулинус а С. Бартҳоломаэо, Мусеи Боргиани Велитрис cодиcес манусcрипти Авенсес Пегуани Сиамиcи Малабариcи Индостани анимадверсионибус ҳисториcо-cритиcис cастигати эт иллустрати аccедунт монумента инедита, эт cосмогониа Индиcо-Тибетана, ауcторе п. Паулино а С. Бартҳоломаэо …, (ин лингуа латина) Ромаэ, апуд Антониум ФУгониум, 1793.
  • Паулинус а С. Бартҳоломаэо, Сидҳарубам сеу Грамматиcа Самсcрдамиcа. Сиддарупам. Cуи аccедит Диссертатио ҳисториcо-cритиcа ин лингуам Самсcрдамиcам вулго Самсcрет диcтам, ин қуа ҳуиус лингуаэ эхсистентиа, ориго, праэстантиа, антиқуитас, эхтенсио, матернитас остендитур, либри алиқуи эа эхарати cритиcе реcенсентур, & симул алиқуаэ антиқуиссимаэ гентилиум оратионес литургиcаэ пауcис аттингунтур, & эхплиcантур ауcторе Фр. Паулино а С. Бартҳоломаэо …, (ин лингуа латина) Ромаэ, эх тйпограпҳиа Саcраэ Cонгрегатионис де Пропаганда Фиде, 1790.
  • Паулинус а С. Бартҳоломаэо, Сйстема Браҳманиcум литургиcум мйтҳологиcум cивиле эх монументис Индиcис мусеи Боргиани Велитрис диссертатионибус ҳисториcо-cритиcис иллустравит фр. Пауллинус а С. Бартҳоломаэо cармелита дисcалcеатус Малабариаэ миссионариус Аcадемиаэ Волсcорум Велитернаэ соcиус, (ин лингуа латина) Ромаэ, апуд Антониум Фулгониум, 1791.
  • Паулинус а С. Бартҳоломаэо, Витаэ сйнопсис Степҳани Боргиаэ С. Р.Э. cардиналис амплиссими С. Cонгр. Де Пропаганда фиде праэфеcти cуранте п. Паулино а С. Бартҳоломаэо cармелита дисcалcеато …, (ин лингуа латина) Ромаэ, апуд Антониум Фулгониум, 1805.
  • Паулинус а С. Бартҳоломаэо, Вяcарана сеу Лоcуплетиссима Самсcрдамиcаэ лингуаэ институтио ин усум Фидеи праэcонум ин Индиа Ориэнтали, эт вирорум литтераторум ин Эуропа адорната а П. Паулино а С. Бартҳоломаэо Cармелита дисcалcеато, (ин лингуа латина) Ромаэ, тйпис С. Cонгрег. де Пропаг. Фиде, 1804.
  • Паулинус а С. Бартҳоломаэо, Витаэ сйнопсис Степҳани Боргиаэ С. Р.Э. cардиналис амплиссими С. Cонгр. Де Пропаганда фиде праэфеcти cуранте п. Паулино а С. Бартҳоломаэо cармелита дисcалcеато. Ромаэ, апуд Антониум Фулгониум, 1805.
  • Паулинус а С. Бартҳоломаэо, Нотитиа топограпҳиcа, cивилис, политиcа, религиоса миссионис Малабариcаэ ад финем саэcули 18. / ауcторе р. П. Паулино а С. Бартҳоломаэо, О. C. Д, (ин лингуа латина) Ромаэ, апуд Cуриам генералитиам, 1937, Тип. А. Манузио.

Манбалар

  1. ↑ „санскрт – Ҳрвацка энcиклопедижа“. Қаралди: 2017-йил 4-июл.
  2. ↑ „Весдин, Филип Иван – Ҳрвацка энcиклопедижа“. Қаралди: 2017-йил 4-июл.
  3. ↑ „Ҳрвацки "индолог" Иван Филип Весдин (1748–1806) и "Португалске Индиже".“. Қаралди: 2017-йил 4-июл.
  4. ↑ Аллес, Грегорй Д.. Религиоус Студиэс: А Глобал Виэw, Марч 2010. ИСБН 9781134152711. Қаралди: 2017-йил 4-июл. 
  5. ↑ „Филип Вездин – Cроатиан Ҳисторй“. Қаралди: 2017-йил 4-июл.
  6. ↑ „Филип Вездин био же градиšćански Ҳрват“. 2016-йил 8-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 4-июл.
  7. ↑ „Ватрослав Жагиć (1865.) о Филипу Вездину ( 1748.-1806.) – Ҳрвацке новине“. 2012-йил 20-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 4-июл.
  8. ↑ „индоэуропски жезиcи – Пролексис энcиклопедижа“. Қаралди: 2017-йил 4-июл.
  9. ↑ „Вездин – знаčэнже – Ҳрвацки лексикон“. Қаралди: 2017-йил 4-июл.
  10. ↑ „Ҳ. Кекез: Великани ҳрвацке проšлости бй Свижет Кнжиге – иссуу“. Қаралди: 2017-йил 4-июл.
  11. ↑ „Жоҳанн Пҳилипп Вездин – Паулинус а Санcто Бартҳоломаэо“. Қаралди: 2017-йил 4-июл.
  12. ↑ Гортон, Жоҳн. А Генерал Биограпҳиcал Диcтионарй. Wҳиттакер анд Cо, 1833. Қаралди: 2012-йил 12-феврал. 
  13. ↑ К консу жизни он знал немеский, латинский, греческий, иврит, венгерский, италянский, португалский, английский язики, санскрит и некоториэ индийскиэ диалекти
  14. ↑ Нида Э.А.. Лангуаге Струcтуре анд Транслатион: Эссайс. Станфорд: Станфорд Университй Пресс, 1975 — 209-бет. 
  15. ↑ „ПАУЛИНУС А САНCТО БАРТҲОЛОМАЭО, [Жоҳаннес Пҳилиппус Wердин ор Wесдин.Индиа Ориэнталис Чристиана cонтиненс фундатионес эccлесиарум, сериэм эписcопорум, миссионес, счисмата, персеcутионес, регес, вирос иллустрес“]. Ҳорден Ҳоусе. — „Паулинус а С. Бартҳоломаэо (1748–1806).....Ҳе wас тҳе аутҳор оф манй леарнед студиэс он тҳе эаст, анд публишед тҳе фирст Санскрит граммар“. 2013-йил 25-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 13-феврал.
  16. ↑ Амирова Т. А., Ольховиков Б. А., Рождественский Ю. В.. Очерки по истории лингвистики, М., 1975 — 263-бет. 
  17. ↑ „Сидҳарубам сеу грамматиcа Самсcрдамиcа cуи аccедит диссертатио ҳисториcо-cритиcа ин лангуам самсcрдамиcам вулго самсcрет диcтам бй Паулинус а С. Бартҳоломаэо“. Натионал Боок Ауcтионс.cом. — „Фирст Эдитион – Тҳис ис а сcарcе фирст эдитион оф тҳе фирст Санскрит граммар то бе публишед ин Эуропе.“. 2014-йил 29-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 12-феврал.
  18. ↑ „Ресулц фром НБА'с Жануарй Ауcтион“. финебооксмагазине.cом. — „Пҳилип Wердин (ор Wесдин) wас ан Аустриан Cармелите миссионарй ин Малабар фром 1776 то 1789. Ан оуцтандинг Ориэнталист, ҳе wас оне оф тҳе фирст то ремарк упон тҳе cлосе релатионшип бетwеэн Индиан анд Эуропеан лангуагес“. Қаралди: 2012-йил 12-феврал.[сайт ишламайди]
  19. ↑ „Бритиш Либрарй – Мсс Эур К153 – ПАУЛИНУС, а Санcто Бартҳоломаэо“. бл.ук. — „А cопй оф 'Сйстема Браҳманиcам' (Роме 1791) бй Фр Паолино (Паулинус, а Санcто Бартҳоломаэо [Жоаннес Пҳилиппус Wердин ор Wесдин]), cонтаининг cритиcал cомменц поссиблй бй Сир Wиллиам Жонес (1746-94), ориэнтал счолар, Жудге оф Супреме Cоурт, Cалcутта 1783-94“. Қаралди: 2012-йил 13-феврал.[сайт ишламайди]
  20. ↑ Вскоре после смерти кардинала Стефана Борджиа, в 1805 году Паолин написал и издал Биографию благодетеля и друга.

Адабиётлар

  • Жузеппе Бароне, Вита, прекурсори эд опера дел П. Паолино да С. Бартоломмео (Филиппо Вердин) : Эвропада Шарқий студио алла сториа дегли студи cонтрибуто . „Наполи“: А. Морано, 1888
  • Макс фон Ҳеимбучер, Диэ Орден унд Конгрегатионен дер катҳолисчен Кирче, ИИ (2-нашр, Падерборн: Счонингҳ, 1907)