Иван Василевич Липаев (1865-йил, Самара вилояти – 25-сентябр 1942-йил, Тошкент) – рус тромбончиси, мусиқа танқидчиси ва ёзувчи, жамоат арбоби. Россия Республикасида хизмат кўрсатган артист (1925).

Иван Липаев
Таваллуди 16-май 1865-йил
Вафоти 25-сентябр 1942-йил
Тошкент, СССР
Касби композитор, мусиқачи
Фуқаролиги Rossiya bayrogʻi Россия империяси Россия империяси SSSR bayrogʻi СССР

Биографияси

Иван Василевич 1865-йил Самара вилояти, Бобровский волостининг Спиридоновка қишлоғида ўқитувчи оиласида таваллуд топган[1].

Липаев 1882-йилдан Москва консерваториясида таҳсил олди. 1887-йил Москва филармонияси қошидаги мусиқа ва драма мактабининг Б. Ремпенинг тромбон синфини ва 1890-йилда П. И. Бларамбергнинг композиция синфини тамомлаган. 1890-йилларнинг бошларида Россияда биринчи мисдан ясалган мусиқа асбоби чалувчилар квартетини ташкил этди. Жамоада И. В. Липаев, А. К. Марқуардт ва Ф. Путкамер (1900-йилларда охирги иккита карнайларчилар В. Г. Брандт ва М. И. Табаковлар билан алмаштирилган), И. Ф. Кунст (алтоҳорн)[2]. Квартет тез-тез консертларда қатнашган ва у учун бир қатор қизиқарли камера асарлари ёзилган[3].

Липаев 1893–1898, 1903–1912 ва 1924–1931-йиллар оралиғида Катта театр оркестрининг артисти бўлган. 1907–1917-йилларда С. Н. Василенко тарихий консертларида оркестр рассоми ва инспектори бўлиб фаолият олиб борган. 1922–1926-йилларда Персимфансда чиқиш қилган. Шунингдек, Иван дирижёр, драматик актёр, ўқитувчи-мусиқашунос ва режиссёр сифатида ҳам ишлаган. 1903-йилда оркестр мусиқачиларининг ўзаро ёрдам жамиятини ташкил қилди ва унга раҳбарлик қилди.

Мусиқачи Липаев 1912–1921-йилларда Саратов консерваториясида тромбон ва мусиқа тарихидан дарс берди. 1917-йилдан профессор унвонига сазоввор бўлди. 1923–1934-йиллар оралиғида А. Г. ва Н. Г. Рубинштейн номидаги Москва мусиқа техникуми ва М. М Ипполитова-Иванова мусиқа коллежида мусиқа тарихидан дарс берди.

Иван Василевич биринчи марта 1885-йилда адабий соҳада намоён бўлди, ўшандан бери (баъзан Самаров ва Волгарев тахаллуслари билан) мунтазам равишда тарихий ва публицистик мақолалар, биографик эскизлар билан „Новости дня“ (1885–1901), „Театр и жизн“ (1888–1890), „Русский Листок“ (1893–1904), „Театр, известия“ (1893–1900), „Театрал“ (1895–1897), „Театр и искусство“ (1897–1898), „Музика и жизн“ (1908–1912), „Саратовский листок“ (1913–1917), „Рабис“ (1927–1930) ва бошқа газета ва журналларида чиқди. 1906–1910-йилларда „Музикалний труженик“, 1910–1912-йилларда „Оркестр“ журналларининг ношири ва муҳаррири ва 1896–1917-йилларда Россия мусиқа газетасининг доимий мухбири ва ходими бўлди.

Липаев 1942-йил 25-сентябрда Тошкент шаҳрида вафот этган.

Унинг қўлёзмалари Глинка номидаги Давлат марказий маданият музейида сақланмоқда.

Манбалар

  1. ↑ „Иван Липаев: История музыки. Учебное пособие“. Қаралди: 2023-йил 17-ноябр.
  2. ↑ Липаев // Парфёнова И. Н. Большой театр России в биографиях музыкантов. — С. 71.
  3. ↑ „ЛИПАЕВ Иван Васильевич“. Қаралди: 2023-йил 17-ноябр.