Ziyosfera

Ivan Soy

Иван Антонович Сой (1901-йил 5-март, Пуциловка қишлоғи, Николск-Уссурийский уезди, Приморск вилояти, Россия империяси – 1976-йил 24-декабр, Юқори Чирчиқ тумани, Тошкент вилояти, Ўзбекистон ССР) – совет корейсларининг жамоат ва партия арбоби, Ўзбекистон ССР Тошкент вилояти Юқори Чирчиқ туманидаги „Правда“ колхози раиси. Социалистик Меҳнат Қаҳрамони (1953).

Иван Антонович Сой
Таваллуди 5-март 1901-йил
Пуциловка қишлоғи, Николск-Уссурийский уезди, Приморск вилояти, Россия империяси 
Вафоти 24-декабр 1976-йил(1976-12-24)
(75 ёшда)
Юқори Чирчиқ тумани, Тошкент вилояти, Ўзбекистон ССР
Фуқаролиги SSSR bayrogʻi СССР
Касби колхоз раиси
Унвони
Мукофотлари

Таржимаи ҳоли

1901-йилда Николск-Уссурийский уезди Пуциловка қишлоғида деҳқон оиласида туғилган. 1917-йилдан у корейс савдогар Муннинг хабарчиси бўлиб ишлаган, у билан ўша йили Санкт-Петербургга борган ва у ерда Октябр инқилобчилари томонидан қўлга олинган. 1919-йилгача Петрограддаги тамаки заводида сигарет солувчи, кейин Петроград корейс миллий кенгашида курер бўлиб ишлаган. 1919-йилдан Москвада яшаб, у ерда Москва корейс миллий кенгашида котиблик қилган. 1920—1921-йилларда Москва корейс миллий кенгаши вакили сифатида Қозонда хизмат сафарида бўлган. 1921-йилдан Петроград давлат университетининг ишчилар факултетида таҳсил олган. 1922-йилдан Симбирскда сигарет сотувчи бўлиб ишлаган. 1923-йилдан Қозон шаҳрида яшаб, у ерда Главполитпросветда курсларни тамомлаган.

1924-йилдан Москвада СССР Корейслар иттифоқи техник котиби, кейинроқ мас’ул котиби бўлиб ишлаган. Совет корейслари орасида ижтимоий фаолият билан шуғулланган. Москва вилояти корейслар иттифоқи Ижроия қўмитаси Президиуми аъзоси бўлган. 1925-йилда КПСС(б) сафига кирди. 1929-йилда Г. В. Плеханов номидаги Москва халқ хўжалиги институтини тамомлаган. „Шерст“ (ўзбекча: Жун) жамиятида иқтисодчи бўлиб ишлади. 1930-йилда Москва шаҳар партия қўмитасининг чақируви билан Сахалинга кўчиб ўтди ва у ерда Сахалин аксиядорлик жамиятининг иқтисодчиси-планчиси, Александровск-Сахалинскда ВКП (б) Сахалин округ қўмитасининг маданият ва тарғибот бўлими бошлиғи бўлиб ишлади. 1931-йилдан – Агневский ўрмон саноати хўжалиги партия қўмитаси котиби, 1934-йилдан – КПСС (б) Ғарбий Сахалин округ қўмитаси котиби, 1937-йилдан – Танги қишлоғидаги Сахгосрибтрест балиқ заводи директори бўлган.

1937-йил октябр ойида у РСФСР Жиноят кодексининг 58-1-8-11 моддаси бўйича аксилинқилобий фаолиятда айбланиб ҳибсга олинган ва озодликдан маҳрум қилиш жазосига ҳукм қилинган. 1940-йил мартигача қамоқда бўлиб, унга қарши айбловлар исботи йўқлиги сабабли олиб ташланган. 1940-йил апрел ойида у реабилитация қилиниб, партия сафига тикланган[1].

1940-йилдан Тошкент вилоятида яшаб, Юқори Чирчиқ туман истеъмолчилар уюшмаси бошлиғи, Янгибозор баст заводида иқтисодчи бўлиб ишлаган. 1942-йилдан Юқори Чирчиқ туманидаги „Правда“ колхозида раис ўринбосари, хўжалик мудири лавозимларида ишлаган. Катта меҳнат ютуқлари учун 1949-йилда Меҳнат Қизил Байроқ ордени билан тақдирланган.

1950-йилда умумий йиғилишда „Правда“ колхозининг раислигига сайланди. У қисқа вақт ичида жамоа хўжалигини Тошкент вилоятидаги қишлоқ хўжалиги корхоналарида биринчи ўринга олиб чиқди. 1951-йилда колхоз 383 гектар майдоннинг ҳар гектаридан ўртача 57,1 сентнердан кўкат пояси ҳосилини давлатга топширди. СССР Олий Кенгаши Президиумининг 1953-йил 21-декабрдаги фармони билан у Ленин ордени ва Ўроқ ва Болға олтин медали ҳамда Социалистик Меҳнат Қаҳрамони унвони билан тақдирланган[2].

Унинг раҳбарлигида „Правда“ колхози кўп тармоқли ва юқори даромадли корхонага айланди. 1949—1954-йилларда колхознинг ўн бир колхозчиси Социалистик Меҳнат Қаҳрамони унвонига сазовор бўлди. Кейинги йилларда „Правда“ колхози пахта етиштиришга киришиб, пахтачиликда яхши натижаларга эришди. Колхоздаги йиллик юқори кўрсаткичлари учун Иван Сой „Меҳнатдаги фарқи учун“ медали ва иккита Меҳнат Қизил Байроқ ордени билан тақдирланди.

23 йил колхозга раҳбарлик қилди. 1973-йилда нафақага чиқди. Иттифоқ аҳамиятига эга нафақахўрга айланди.

Юқори Чирчиқ туманида яшади. 1976-йил декабрда вафот этди. У Юқори Чирчиқ туманидаги „Правда“ (ҳозирги „Гулистон“ фермер хўжалиги) колхози қабристонига дафн этилган.

Хотираси Юқоричирчиқ тумани Гулистон қишлоғидаги (собиқ „Правда“ колхози) кўчага унинг номи берилган.

Олган мукофотлари

Манбалар

  1. ↑ Цой Иван Антонович[сайт ишламайди], „Жертви политического террора в СССР“; Корейси – жертви политических репрессий в СССР. 1934—1938". Кн. 1 / Авт. и сост. Ку Светлана. М., 2000; Книга памяти Сахалинской области
  2. ↑ Наградноэ дело на Героя Социалистического Труда Цой И. А. Указ от 21 декабря 1953 г., Российский государственний архив экономики

Адабиётлар

  • Некролог, Совет Узбекистони, 26.12.1976, стр. 4
  • Шин Д. В., Советские корейцы Герои Социалистического труда, Алматы: Сервиcе Пресс, 2019
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/19914441" dan olindi