Япон тилини билиш даражасини аниқлаш тести (日本語能力試験, Ниҳонго Ноурёку Шикен) ёки қисқача ЖЛПТ она тили япон тили бўлмаган шахсларнинг япон тилини билиш даражасини баҳолаш учун халқаро миқёсда тан олинган стандартлаштирилган имтиҳондир. ЖЛПТ турли тил кўникмаларини, жумладан, ўқишни тушуниш, тинглаб тушуниш, грамматика, луғат ва канжи (хитойча белгилар)ни баҳолайди. Имтиҳон бир нечта вариантли саволлардан иборат бўлиб, қоғоз ва компютер форматида ўтказилади. ЖЛПТ йилига икки марта, июл ва декабр ойларида бутун дунё бўйлаб турли тест марказларида ўтказилади. ЖЛПТ бўйича ўтиш баллига эришиш Японияда ёки бошқа япон тилида сўзлашувчи мамлакатларда иш ёки қўшимча таълим олиш имкониятини қидираётган шахслар учун талаб ҳам бўлиши мумкин[1].

ЖЛПТ

Япон тилини билиш даражасини аниқлаш тести логоси
Акроним ЖЛПТ
Номи

Япон тилини билиш даражасини аниқлаш тести

(японча: 日本語能力試験)
Тест топшириш услуби Стандард имтиҳон, қоғозда топширилади
Ташкилотчи МЕХТ, ЖЕЭС
Бошланган йили 1984, 39 йил аввал
Ўтказилиш даври йилига икки бор, ёзда ва қишда
Тест олинадиган минтақалар Жаҳон бўйлаб
Тил Япон
Йиллик ўртача тест топширувчилар 1100000 атрофида
Мезон Ҳар бир даражага ҳар хил
Қисқа тарихи

Япон тилини билиш тести (ЖЛПТ) 1984-йилдан бери Япония фонди ва Япония таълим алмашинуви ва хизматлари (собиқ Халқаро таълим ассоциацияси, Япония) томонидан таклиф этилади. У она тили бўлмаганларнинг япон тилини билиш даражасини баҳолаш ва сертификатлаш учун мўлжалланган. . Йиллар давомида ЖЛПТ сезиларли эътирофга сазовор бўлди ва бутун дунё бўйлаб япон тили кўникмаларини ўлчаш учун кенг қабул қилинган мезонга айланди.

ЖЛПТ ташкил этилганидан бери иштирок этиш жиҳатидан сезиларли ўсишни бошдан кечирди. Унинг дастлабки йилларида бутун дунё бўйлаб 7000 га яқин имтиҳон топширган. Бироқ, 2011 йилга келиб, имтиҳон топширувчилар сони сезиларли даражада кўпайиб, тахминан 610 000 га етди, бу ЖЛПТни дунёдаги энг йирик япон тили имтиҳонига айлантирди[2].

ЖЛПТ имтиҳонининг Тайванда ўтказилган кунидан наъмунавий постер
Имкониятлари

ЖЛПТ нинг машҳурлиги унинг япон тилини билиш даражасини ишончли ва стандартлаштирилган баҳолашни таъминлаш учун обрўсига боғлиқ бўлиши мумкин. Синов турли тил кўникмаларини, жумладан тинглаш, ўқиш, луғат, грамматика ва канжини баҳолайди. Унинг кенг қамровли табиати уни ўз малакасини ўлчашга интилаётган шахслар ва тил кўникмаларини баҳолашга интилаётган иш берувчилар ва таълим муассасалари учун қимматли воситага айлантиради.

Ҳар бир ЖЛПТ даражаси маълум бир малака даражасига мос келади. Н5 оддий иборалар ва кундалик суҳбатлар ҳақида асосий тушунчани ифодалайди, Н1 эса мураккаб академик ва профессионал шароитларда зарур бўлган илғор малака даражасини билдиради.

ЖЛПТга тайёргарлик япон тили грамматикасини, луғатини, канжини ўрганишни ва тинглаш ва ўқишни тушунишни машқ қилишни ўз ичига олади. Дарслик, онлайн курслар ва ўқув қўлланмалари каби кўплаб манбалар имтиҳон топширувчиларга уларни тайёрлашда ёрдам бериш учун мавжуд.

Тест формати

ЖЛПТ имтиҳони бошқа тил билиш сертификатлардан фарқли ўлароқ, номзод ўзи хоҳлаган Н5 дан Н1 гача даражаларга топшира олади ва бу даражага ҳар бир бўлимдаги талабларни бажара олсагина эриша олиши мумкин.

Ҳар бир бўлим учун ўтиш баллари[3][4]
Даража Умумий ўтиш бали Тил ҳақида билим

(Луғат/грамматика)

Ўқиш Тинглаб тушуниш
Н1 100 балл 19 балл 19 балл 19 балл
Н2 90 балл 19 балл 19 балл 19 балл
Н3 95 балл 19 балл 19 балл 19 балл
Энг юқори йиғиш мумкин бўлган балл 180 балл 60 балл 60 балл 60 балл
Н4 90 балл 38 балл 19 балл
Н5 80 балл 38 балл 19 балл
Энг юқори йиғиш мумкин бўлган балл 180 балл 120 балл 60 балл

Баҳолаш

Имтиҳондан ўтиш мезонлари элемент-жавоб назариясидан фойдаланган ҳолда ҳисобланган баллар асосида аниқланади. Ҳисоботнинг „Маълумотнома“ бўлимида қўпол кўрсатма бундан мустасно, ўтиш шартларини белгилаш учун белгиланмаган баллар тўғридан-тўғри қўлланилмайди ва имтиҳон топширувчиларга тақдим этилмайди.

Турли синов йиллари ва қийинчилик даражалари бўйича изчилликни таъминлаш учун хом баллар стандартлаштирилган шкалага айлантирилади. Бу бир хил миқёсдаги баллни олиш учун турли хил қийинчиликдаги тестларда эквивалент ишлаш имконини беради. Ўлчов баллари бўлимлар бўйича ҳисобот қилинади ва тақдим этилади ва бу баллар имтиҳон олувчининг имтиҳондан ўтганлигини аниқлаш учун ишлатилади.

Бундан ташқари, ҳисобот картаси соф маълумотга эга бўлган ва имтиҳон олувчининг келажакдаги ўқишлари учун мўлжалланган „Маълумотнома маълумотлари“ бўлимини ўз ичига олади. Ўтиш ҳолатини аниқлашда рол ўйнамайди. Ушбу бўлимда белгиланмаган балл асосида А, Б ёки C баҳоси берилади. 67% ёки ундан юқори балл А даражасига, 34% дан 66% гача бўлган балл Б даражасига ва 34% дан паст балл C даражасига тўғри келади. Ушбу маълумотнома маълумоти Н4 ва Н5 даражаларида луғат, грамматика ва ўқиш, Н1, Н2 ва Н3 даражаларида луғат ва грамматика (ўқишдан ташқари) учун тақдим этилади. „Тил ҳақида билим“ бўлимининг алоҳида кўникмаларга бўлиниши иккала ҳолатда ҳам тақдим этилади, лекин тинглаш бўлимидаги ижро баҳо бериш учун таҳлил қилинмайди[5].

Тест бўлимлари

Даража Тест бўлими[6][4]Бўлим давомийлиги Тўлиқ давомийлик
Н1 Тил ҳақида билим(Луғат, Грамматика) *Ўқиб тушуниш

(110 мин)

Тинглаб тушуниш

(55 мин)

165 мин
Н2 Тил ҳақида билим(Луғат, Грамматика) *Ўқиб тушуниш

(105 мин)

Тинглаб тушуниш

(50 мин)

155 мин
Н3 Тил ҳақида билим (Луғат)

(30 мин)

Тил ҳақида билим (Грамматика)・Ўқиб тушуниш

(70 мин)

Тинглаб тушуниш

(40 мин)

140 мин
Н4 Тил ҳақида билим (Луғат)

(25 мин)

Тил ҳақида билим (Грамматика)・Ўқиб тушуниш

(55 мин)

Тинглаб тушуниш

(35 мин)

115 мин
Н5 Тил ҳақида билим (Луғат)

(20 мин)

Тил ҳақида билим (Грамматика)・Ўқиб тушуниш

(40 мин)

Тинглаб тушуниш

(30 мин)

90 мин
  • Қайд: „Луғат“ бўлимига канжи ва сўз бойлигини аниқлаш тестлари киради

Ариза ойнаси ва якуний натижалар

Ариза ойнаси одатда июл имтиҳонлари учун март ойининг бошидан апрел ойининг охиригача, декабр имтиҳонлари учун эса август ойининг бошидан сентябр ойининг охиригача давом этади.

Японияда декабр ойидаги тест натижалари одатда феврал ойида эълон қилинади, чет эллик номзодлар учун эса март ойида эълон қилинади. Имтиҳон топширган ташкилот ёки марказ тест натижаларини тегишли имтиҳон топширувчиларга юборади. 2012 йилдан бошлаб, онлайн рўйхатдан ўтишнинг жорий этилиши билан натижалар почта орқали жўнатилишидан олдин (одатда июл ойининг охирида август ойининг охирида) мавжуд бўлди. Ҳар бир имтиҳон олувчи ҳар бир бўлим учун олган баллари ҳақида ҳисобот олади. Имтиҳондан ўтганлар малака сертификатини ҳам олади[7]

Шунингдек қаранг

Манбалар

  1. ↑ [ҳттпс://www.тофугу.cом/жапанесе/wҳат-ис-тҳе-жлпт/ „WҲАТ ИС ТҲЕ ЖАПАНЕСЕ ЛАНГУАГЕ ПРОФИCИЭНCЙ ТЕСТ (ЖЛПТ)? ТҲЕ ЖАПАНЕСЕ ЭХАМ WЕ АЛЛ КНОW АНД ЛОВЕ (ТО CРАМ ФОР)“] (Инглиз) (ҲТМЛ). ТОФУГУ ЛЛC.
  2. ↑ „Wҳат ис Жапанесе Лангуаге Профиcиэнcй Тест?“ (Инглиз). Жапан Фоундатион (2012).
  3. ↑ Тҳе Жапан Фоундатион. „Поинц фор Ревисион“ (Инглиз). 2008-йил 22-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 11-сентябр.
  4. ↑ 4,0 4,1 „Жапанесе-Лангуаге Профиcиэнcй Тест“ (Инглиз) (ҲТМЛ). Wикимедиа Фоундатион.
  5. ↑ „Неw Жапанесе-Лангуаге Профиcиэнcй Тест ФАҚ“. Жапан Фоундатион (19-ноябр, 2010).
  6. ↑ „Тест қисмлари ва тест жараёнлари бо'линиши“ (Инглиз) (ҲТМЛ). Тҳе Жапан Фоундатион.
  7. ↑ „Жапанесе Лангуаге Профиcиэнcй Тест гуиделинес“. ЖЕЭС анд Жапан Фоундатион. 2009-йил 11-июлда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 11-сентябр.