Jac sm Kee
| Жаc см Кеэ | |
|---|---|
 Жаc см Кеэ 2014-йилда ГЕМ-Теч мукофотини қабул қилиб олмоқда | |
| Таваллуди | |
| Фуқаролиги |
 Малайзия |
| Касби | Феминист фаол, ёзувчи, тадқиқотчи |
| Фаолият йиллари | 2000-йиллардан ҳозиргача |
| Мукофотлари | Стиэг Ларссон мукофоти (2016) |
Жаc см Кеэ (талаффузи: Жек см Ки; 1976-йилда туғилган) — малайзиялик феминист фаол, ёзувчи ҳамда рақамли ҳуқуқлар ва интернет хавфсизлиги соҳасидаги кашшоф тадқиқотчи ҳисобланади[1]. У узоқ йиллар давомида Прогрессив алоқалар ассоциацияси (Ассоcиатион фор Прогрессиве Cоммуниcатионс — АПC) таркибидаги Аёллар ҳуқуқлари дастурига раҳбарлик қилган. Унинг фаолияти асосан онлайн зўравонликка қарши курашиш, феминист рақамли хавфсизликни тарғиб қилиш ҳамда технология ва гендер адолати ўртасидаги боғлиқликни ўрганишга қаратилган.
Фаолияти ва ташаббуслари
Жаc см Кеэ „Интернетнинг феминистлик принсиплари“ (Феминист Принcиплес оф тҳе Интернет) деб номланган ва халқаро ҳамжамият томонидан коллектив тарзда ишлаб чиқилган муҳим ҳужжатнинг яратилиш жараёнига етакчилик қилган[2]. Ушбу принсиплар тўплами рақамли технологияларни ривожлантиришда камситишларга чек қўйиш ва аёлларнинг ҳуқуқларини ҳисобга олиш учун зарур бўлган асосий ёндашувларни белгилаб беради. Кеэ, шунингдек, интернет бошқаруви, сензура, шахсий ҳаёт дахлсизлиги ҳамда сексуаллик масалаларининг ўзаро боғлиқлигини таҳлил қилган кашшоф тадқиқотлари билан машҳур[3][4].
Глобал кампаниялар ва лойиҳалар
Кеэ „Таке Баcк Тҳе Теч!“ (Технологияни ўзингга қайтар!) номли глобал кампаниянинг асосчиларидан бири саналади. Ушбу кампания бутун дунё бўйлаб аёлларни рақамли технологиялар устидан назоратни қайта қўлга киритишга ҳамда рақамли гендер зўравонлигига қарши курашишга чорлайди. У, шунингдек, Эзрена Марwан билан биргаликда Малайзия дизайн архиви (Малайсиа Десигн Арчиве) лойиҳасига асос солган бўлиб, бу ташаббус Малайзиянинг визуал тарихи ва дизайн меросини ҳужжатлаштириш ва ўрганишга йўналтирилган платформадир[5].
2020-йилда у „Нумун Фунд“ жамғармасининг ҳаммуассиси бўлди. Бу жамғарма „Глобал Жануб“ (Глобал Соутҳ) ёки „Кенг дунё“ мамлакатларидан чиққан ва айнан шу ҳудудлар учун технология соҳасидаги биринчи феминист жамғарма ҳисобланади[6]. Унинг фаолияти нафақат Малайзияда, балки глобал миқёсда интернет сиёсати ва инсон ҳуқуқлари ҳимоясига катта таъсир кўрсатган.
Эътироф
Жаc см Кеэ аёлларнинг эркин онлайн муҳитга бўлган ҳуқуқлари ҳамда интернетнинг имкониятларига асосланган очиқ ва тенг ҳуқуқли ахборот жамияти йўлидаги кураши учун нуфузли Стиэг Ларссон мукофоти билан тақдирланган[7]. Бугунги кунда у халқаро миқёсда рақамли ҳуқуқлар фаоли ва феминист сифатида тан олинади ва ўзининг тадқиқотлари билан бутун дунё бўйлаб гендер адолатини таъминлашга ҳисса қўшиб келмоқда.
Манбалар
- ↑ „Биттерсwеэт 2016 фор ҳуман ригҳц ин Малайсиа“ (2017-йил 1-январ). Қаралди: 2017-йил 17-январ.
- ↑ „Wҳат доэс а феминист интернет лоок лике?“ (эн-ГБ) (2016-йил 12-сентябр). Қаралди: 2017-йил 17-январ.
- ↑ „Жаc см Кеэ | ГИСWатч“. www.гисwатч.орг. 2017-йил 16-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 17-январ.
- ↑ „Жаc см Кеэ | ГендерИТ.орг“. www.гендерит.орг. Қаралди: 2017-йил 17-январ.
- ↑ „Малайсиа Десигн Арчиве | ТЕАМ“ (эн-УС). www.малайсиадесигнарчиве.орг (2016-йил 29-июл). Қаралди: 2017-йил 25-сентябр.
- ↑ „Абоут ус“ (эн-УС). Нумун Фунд. Қаралди: 2024-йил 1-июл.
- ↑ „Жаc см Кеэ аwардед 2016 Стиэг Ларссон Призе“. Қаралди: 2017-йил 17-январ.