Jalol al-Mulk Ali ibn Muhammad sahifasining manbasini koʻrish

{{Qisqa tavsif|Tripoli qozisi (1072–1099-yillarda hukmronlik qilgan)}}
{{qirollik bilgiqutisi
| name         = Jalol al-Mulk Abu-l-Hasan
| reign        = 1072–1099
| predecessor  = [[Amin ad-Davla Abu Tolib al-Hasan ibn Ammor]]
| successor    = [[Faxr al-Mulk ibn Ammor]]
| house        = [[Banu Ammor]]
| death_date   = 1099
| religion     = [[Shialik|shia islom]]
}}

'''Jalol al-Mulk Ali ibn Muhammad ibn Ammor''' ({{Lang-ar|جلال الملك علي بن محمد بن عمار}}) — [[Birinchi salib yurishi]] davrida [[Tarobulus ash-Shom|Tripoli]]ning ''[[Qozi|qozisi]]''.

[[File:Political map of the Levant, circa 1085.png|thumb|upright=1.2|Taxminan 1085-yillardagi [[Levant]]ning siyosiy xaritasi, unda Banu Ammorning hududlari yashil rangda koʻrsatilgan]]

Ali urushdan koʻra ilm bilan koʻproq tanilgan [[Banu Ammor]] sulolasidan boʻlgan{{Sfn|Runciman|1951|page=223}}. Sulola uning amakisi [[Amin ad-Davla Abu Tolib al-Hasan ibn Ammor]] tomonidan asos solingan boʻlib, u [[Tarobulus ash-Shom|Tripoli]]ning ''[[Qozi|qozisi]]'' sifatida taxminan 1065-yilda oʻzini [[Fotimiylar xalifaligi]]dan mustaqil deb eʼlon qilgan edi{{Sfn|Wiet|1960|p=448}}. Ali 1072-yilda amakisi vafotidan soʻng, akasi bilan qisqa vorislik kurashidan keyin, uni shahardan quvib chiqarib, Tripolida hokimiyat tepasiga keldi{{Sfn|Wiet|1960|p=448}}. U Fotimiylarni [[Saljuqiylar imperiyasi|saljuqiy]]larga qarshi qoʻyish orqali nozik mustaqilligini saqlab qolishga muvaffaq boʻldi{{Sfn|Runciman|1951|page=223}}{{Sfn|Wiet|1960|p=448}}. 1081-yilda u [[Jableh]] shahrini [[Vizantiya imperiyasi|Bizantiya imperiyasi]]dan tortib oldi{{Sfn|Wiet|1960|p=448}}.

Ali hukmronligi davrida [[Birinchi salib yurishi]] Levantga yetib keldi. [[Antioxiya qamali]]dan soʻng, salibchilar 1099-yil boshlarida [[Quddus]] tomon yoʻl ola boshladilar. Koʻp oʻtmay, [[Tuluza grafi Raymond IV|Raymond IV ning]] lashkari Tripoliga yaqinlashdi. Oldinga siljiyotgan salibchilardan qoʻrqib, Ali ular bilan ittifoq tuzishga urindi.

Biroq Tripoli va uning atrofi farovon boʻlgani sababli, Raymond Tripolini ittifoqchidan koʻra oʻziga tobe qilishni istardi. U tez orada [[Arqa qamali]]ni boshladi va shu bilan birga [[Raymond Pilet d'Alès|piletlik Raymond]] hamda [[Turennelik Raymond I|Turenne vikonti Raymondni]] Ali tasarrufidagi [[Tartus]] ham bosib olishga daʼvat qildi va ular bunga erishdilar. 1099-yil 14-fevraldan 13-maygacha davom etgan Arqa qamali muvaffaqiyatsizlikka uchradi va nihoyat Raymond shaharning Tripoli qoʻlida qolishiga koʻndirildi{{Sfn|Runciman|1951|page=227}}. Salibchilar Alining poytaxtiga yaqinlashar ekan, u oʻz xavfsizligini pul bilan sotib olishga urindi. U 300 nafar nasroniy asirni qaytarib berib, ularni 15 000 [[Besant (tanga)|besant]] va 15 ot bilan qoplashni taklif qildi. Salibchilar 16-may kuni Tripoliga tegmagan holda joʻnab ketdilar. Ali uzoq davom etgan [[Tripoli qamali]]ni koʻrishga ulgurmadi, uning oʻrniga akasi [[Faxr al-Mulk ibn Ammor]] oʻtirdi{{Sfn|Wiet|1960|p=448}}{{Sfn|Runciman|1951|page=267}}.

== Manbalar ==
{{Manbalar|30em}}

== Adabiyotlar ==
* {{Islom ensiklopediyasi, uchinchi nashri| last = Mallett | first = Alex | title = ʿAmmār, Banū (Syria) | year = 2014 | doi = 10.1163/1573-3912_ei3_COM_24909 }}
* {{Kitob manbasi|last=Runciman|first=Steven|title=A History of the Crusades I: The First Crusade|year=1951|publisher=Penguin Classics|isbn=978-0-141-98550-3}}
* {{Islom ensiklopediyasi, ikkinchi nashri| last = Wiet | first = G. | title = ʿAmmār | volume = 1 | page = 448 | url = http://dx.doi.org/10.1163/1573-3912_islam_SIM_0625 }}

[[Turkum:1099-yilda vafot etganlar]]
[[Turkum:11-asr arablari]]
[[Turkum:Birinchi salib yurishi davridagi musulmonlar]]
[[Turkum:Livan Tripolisi tarixi]]
[[Turkum:Livanlik O‘rta asr kishilari]]