Yovvoyi tunlam

Ёввойи тунлам, жануб тунлами [Эухоа cонспиcуа Ҳп. (Ориа мусcулоса Ҳб.)] — тунламлар оиласига мансуб капалак. Қаноти ёйилганда 25–38 мм. Олдинги қанотлари тўқ кулрангдан жигарранггача бўлиб, ўртасидан оч тусли йўллар ўтади, буйраксимон ҳамда думалоқ доғлари бор. Кейинги қанотлари оч рангда. Тухуми оч сариқ. Қуртлари 30 мм ча, ним яшил товланувчи тупроқранг , кулранг . Устидан бўйлама иккита қорамтир йўл ўтган. Ғумбаги қизғиш жигарранг . Шаклланган қурти тухум ҳолида қишлайди. Суткалик ўртача ҳарорат 6—8° бўлганда қуртлари чиқа бошлайди. Тупроқнинг 5—10 см чуқурлигида ғумбакка айланади. Ғумбаклик даври 20—24 кун. Июнда учиб чиққан капалаклари бир ой ўтгач (июлда) ёзги диапаузанп кечиради ва ўртача ҳарорат 18—20° бўлганда ҳаракатга киради. Урғочилари тухумини тўп-тўп қилиб (8—130 тагача) озиқланадиган усимлиги яқинидаги тупроққа қўяди (ҳаммаси бўлиб 100—350 гача). Йилда битта авлод ривожланади. Ўрта Осиё, Қозоғистон ва б. жойларда тарқалган. Ғўза, буғдой, жавдар, арпа, маккажўхори, беда, суданўт, оқ жўхори ва б. экинларга зарар келтиради. Кураш чоралари: бошокли бегона ўтларни йўқотиш; анғизни чуқур қайдаш, алмашлаб экишда бошоқлиларни кетма-кет экмаслик; экинларга хлорофоснинг 80% ли ҳ.к. (1,5—1,8 кг/ га)ни пуркаш ёки пестицидлар дустларини чангитиш; зарарланган далаларга трихограмма тарқатиш.