Jarib

Жариб (араб.) — юза, ҳажм ва оғирлик ўлчов бирлиги; шарқ мамлакатларида, жумладан Марказий Осиёда ВИИ асрдан бошлаб қўлланган. Юза ўлчов бирлиги, айнан танобта тент: 1Ж.=1 таноб = 3600 кв. газ.

Баъзи адабиётларда Ж. 1 газ = 66,5 см бўйича аниқланган, яъни 1Ж. = 1592 м2. Ж. илк ўрта аcрда 1592 м2 (кичик жариб), 5837 м2 (катта жариб) бўлган. ХВ аср дан бошлаб 960 м2. Ҳоз. вақтда Эронда 1Ж. расман 1 гектарга тенг бўлсада, Ж.нинг тахминан 400 м2 дан 1450 м2 гача ўзгариб турувчи маҳаллий турлари ҳам мавжуд: жариби шоҳий 1200 м2 га, жариби расмий 760 м2 га тенг . Ўрта Осиёнинг ҳуқуқий ҳужжатларида Ж. билан таноб бир хил юза ўлчовини ифода этган. Ер ўлчовчи мансабдор жарибкаш ёки жариб амин деб аталган; оғирлик ўлчов бирлиги: қиймати ишлатилиш вақти ва жойига қараб ҳар хил бўлган. Мадинада ВИИ—ИХ асрда 22,825 кг , Эроннинг турли ерларида Х асрда 32,5 кг дан 108,3 кг (138 л) гача, ХИВ асрда эса 1Ж. 100 кг бўлган; ҳажм ўлчов бирлиги: қиймати ишлатилиш жойига қараб ҳар хил бўлган. ВИИ асрда Мадинада Умар халифалиги даврида 1Ж. 3,245 кг буғдой сиғадиган 4,2125 л ҳажмга тенг бўлган. Эрон ва Ўрта Осиёнинг турли ерларида 1Ж. 100 кг буғдой сиғадиган 130 л ҳажмга тенг бўлган (1Ж.=130 л).