Ziyosfera

Jeane Kirkpatrick

 

Жеане Киркпатриcк
Қўшма Штатларнинг Бирлашган Миллатлар Ташкилотидаги 16-элчиси
Президент Роналд Рейган
Бош вазир Доналд МcҲенрй
Шахсий маълумотлари
Таваллуди
Жеане Дуане Жордан

1926-йил 19-ноябр
Дункан, Оклахома, АҚШ
Вафоти 2006-йил 7-декабр (80 ёшда)
Мериленд штатининг Бетҳесда шаҳрида
Ўлим сабаби Юрак етишмовчилиги
Сиёсий партияси

Социалистик (1945 - 1948)
Демократик (1948 - 1985)

Республикачи (1985 - 2006)
Турмуш ўртоғи Эврон Киркпатриcк
Болалари 3 та
Таълим

Барнард коллежи

Колумбия университети (БА, МА, ПҳД)

Жеане Дуане Киркпатриcк (1926-йил 19-ноябр — 2006-йил 7-декабр) америкалик дипломат ва сиёсацҳунос бўлиб, Роналд Реаган маъмуриятининг ташқи сиёсатида катта рол ўйнаган. Қизғин антикоммунист, неоконсерватив бўлган ва 1985-йилда Республикачилар партиясига ўтган узоқ йиллик демократ эди. 1980-йилги сайлов кампаниясида Роналд Реаганнинг ташқи сиёсат бўйича маслаҳатчиси бўлиб ишлаганидан сўнг у Бирлашган Миллатлар Ташкилотидаги Қўшма Штатлар элчиси бўлган биринчи аёл бўлди[1].

У „Киркпатриcк доктринаси“ билан машҳур бўлиб, бутун дунё бўйлаб авторитар режимларни Вашингтон мақсадларига мос келадиган бўлса, уларни қўллаб-қувватлашни тарғиб қилган. У уларни намуна орқали демократияга олиб бориш мумкинлигига ишонди. Унинг ёзишича, „анъанавий авторитар ҳукуматлар инқилобий автократияларга қараганда камроқ репрессивдир“. Президент Реаган Маргарет Тетчерни қўллаб-қувватлаганида, у Фолкленд уруши пайтида Аргентина ҳукуматига ҳамдард бўлган.

Киркпатриcк Миллий Хавфсизлик Кенгашида, Ташқи разведка бўйича маслаҳат кенгашида, Мудофаа сиёсатини кўриб чиқиш кенгашида Реаган кабинетида ишлаган ва Ядровий қўмондонлик ва назорат тизимининг носозликлар ва хавфларни камайтириш бўйича Мудофаа комиссияси котибига раислик қилган[2]. У 1985-йилда давлат хизматидан кетганидан кейин Бирлашган Миллатлар Ташкилоти фаолиятини таҳлил қилишга ихтисослашган синдикатланган газета рукнини ёзди.

Ёшлиги

Киркпатриcк Оклаҳома штатининг Дункан шаҳрида нефт конида яшовчи Wелчер Ф. Жордан ва Леонанинг қизи бўлиб туғилган. У шаҳрининг Эмерсон бошланғич мактабида ўқиган ва синфдошларига „Дуане Жордан“ номи билан танилган. Унинг Жеррй исмли укаси бор эди. 12 ёшида отаси оиласини Иллинойс штатидаги Вернон тоғига кўчирди ва у ерда у Вернон тоғидаги ўрта мактабни тугатди. 1948-йилда Киркпатриcк Колумбия университетининг Барнард коллежини Миссури штатининг Колумбия шаҳридаги Стивен коллежида (ўша пайтда фақат икки йиллик институт) аспирантура даражасини олгандан сўнг тамомлаган. 1968-йилда Киркпатриcк Колумбиядан сиёсацҳунослик фанлари номзоди илмий даражасини олди[3].

У Париж университетининг Сcиэнcес Пўда бир йил аспирантурада ўқиди ва бу унга франсуз тилини ўрганишга ёрдам берди. У испан тилини яхши биларди[4].

У охир-оқибат консерватив бўлган бўлса-да, 1945-йилда коллежнинг биринчи талабаси сифатида Оклаҳомадаги Популистик ва Социалистик партияларнинг асосчиси бўлган бобоси таъсири остида Америка Социалистик партиясининг ёшлар қаноти бўлган Ёшлар Социалистик Лигасига қўшилди. Киркпатриcк 2002-йилда симпозиумда эслаганидек:

Колумбия, Миссури шаҳрида ЙПСЛни топиш осон бўлмади. Лекин мен бу ҳақда ўқиган эдим ва мен шундай бўлишни хоҳлардим. Колумбия, Миссоури штатида бизда жуда чекланган миқдордаги тадбирлар бор эди. Биз Франкога қарши митинг ўтказдик, бу муносиб сабаб эди. Колумбия, Миссоури штатида қанчалик долзарб бўлиши мумкинлиги ҳақида савол беришингиз мумкин, аммо бу ҳар қандай ҳолатда ҳам муносиб сабаб эди. Шунингдек, биз социалистик пикникни режалаштирган эдик, уни ташкил қилиш учун жуда кўп вақт сарфладик. Охир-оқибат, афсусдаманки, ЙПСЛ бўлими кўп муҳокамалардан, кўплаб баҳс-мунозаралардан ва баъзи очиқ жанжаллардан сўнг, социалистик пикник туфайли тарқалиб кетди. Бу анча тушкунликка туширади деб ўйладим[5].

Колумбия университетида унинг бош маслаҳатчиси ревизионист мархист Франз Леополд Неуманн эди. 1967-йилда у Жоржтаун университетининг факултетига қўшилди ва 1973-йилда ҳукуматнинг тўлиқ профессори бўлди. У 1970-йилларда демократ сифатида сиёсатда фаол иштирок этган ва собиқ вице-президент ва Демократик партиядан президентликка номзод Ҳуберт Ҳумпҳрейнинг кейинги кампанияларида иштирок этган. Ҳумпҳрей билан бирга у 1972 ва 1976-йилларда Демократик партиядан президентликка номзодлик учун курашган Ҳенрй Жаcксонга яқин эди. Жаcксон атрофидаги кўпчилик сингари, у неоконсерватизм билан ажралиб турди[6][7]. У 1972-йилда Георге МcГоверн номзодига қарши эди ва ўша йили у Ричард В.Аллен ва бошқалар билан биргаликда америкаликларни Совет Иттифоқининг ўсиб бораётган ҳарбий қудрати ва САЛТ хавфидан огоҳлантириш мақсадида Ҳозирги хавф бўйича қўмитани ташкил қилди[8]. У 1976-йилда Демократик партиянинг Платформа қўмитасида ҳам ишлаган.

Жеане Киркпатриcк (ўртада) Реаган маъмуриятининг бошқа аъзолари билан, 1981-йил

Киркпатриcк сиёсацҳунослик журналларида Демократик президент Жиммй Cартернинг ташқи сиёсатини аниқ танқид қилган ҳолда Демократик партиядан кўнгли қолганини акс эттирувчи бир қатор мақолалар чоп этди. Унинг энг машҳур асари 1979-йил ноябр ойида Cомментарй журналида чоп этилган „Диcтаторшипс анд Доубле Стандардс“ эди.

Бу асарда Киркпатриcк авторитар режимлар ва Совет Иттифоқи каби тоталитар режимлар ўртасидаги фарқни нима деб билганини эслатиб ўтди. Баъзан, агар Америка мақсадларига тўғри келадиган бўлса, авторитар режимлар билан ишлаш керак эди: „Ҳар қандай вақтда ва ҳамма жойда, ҳар қандай шароитда ҳукуматларни демократлаштириш мумкин деган ишончдан кўра, зиёли америкаликлар онгида каттароқ фикр йўқ. Одамларга зарур интизом ва одатларни эгаллаш учун одатда ўнлаб йиллар, балки асрлар талаб этилади. Британияда демократик ҳукумат сари йўл етти асрни босиб ўтди. Автократ олиб ташланганидан кейин армияларнинг қулаши, бюрократиялар тахтдан воз кечиши ва ижтимоий тузилмаларнинг парчаланиши тезлиги америкалик сиёсатчиларни тез-тез ҳайратда қолдиради“.

Фаолияти

Киркпатриcк (чапда, қизил рангда) Реаган кабинетида, 1984-йил

Асар Роналд Реаганнинг эътиборига унинг миллий хавфсизлик бўйича маслаҳатчиси Ричард В. Аллен орқали тушди. Кейин Киркпатриcк Реаганнинг 1980-йилги сайлов кампанияси ва президентлиги давомида ташқи сиёсат бўйича маслаҳатчиси бўлди ва президентликка сайланганидан сўнг у тўрт йил давомида Бирлашган Миллатлар Ташкилотидаги элчи лавозимини эгаллади. Тҳе Эcономист нашрининг ёзишича, шу пайтгача „у илгари ҳеч қачон республикачи билан вақт ўтказмаган эди“.

Реаган билан биринчи учрашуви олдидан йўлда у Алленга шундай деди: „Эшитинг, Диcк, мен АФЛ-CИО демократиман ва Роналд Реаган билан учрашувим ҳар қандай асосда нотўғри тушунилишидан жуда хавотирдаман“[8]. У Реагандан унинг жамоасида бир умрлик демократ бўлишига қаршими, деб сўради; у 51 ёшга тўлгунга қадар ўзи демократ бўлганини ва ҳар ҳолда унинг Америка ташқи сиёсати ҳақидаги фикрлаш тарзини ёқтиришини айтди.

Киркпатриcк Реаган маъмуриятининг дастлабки йилларида АҚШнинг Салвадордаги ҳарбий тузумни қўллаб-қувватлаганлигининг фаол ҳимоячиси эди. 1980-йилда тўрт нафар америкалик черков аёли Салвадор аскарлари томонидан ўлдирилганида, Киркпатриcк ўзининг Салвадор армиясига жавобгар эмаслигига „аниқ“ ишончини билдирди ва „роҳибалар шунчаки роҳибалар эмаслигини айтди. Улар сиёсий фаоллар эди. Биз бу ҳақда ўзимиздан кўра бир оз аниқроқ бўлишимиз керак“[9]. 1990-йилларда махфий ҳужжатлар эълон қилинганидан сўнг, Неw Жерсей конгресси аъзоси Роберт Торриcелли „Энди аниқ бўлдики, Реаган маъмурияти Салвадорда инсон ҳуқуқлари соҳасидаги ютуқларни тасдиқлаётиб, улар Салвадор ҳарбийлари кенг миқёсдаги кампания террор ва қийноқлар билан шуғуллангани ҳақидаги даҳшатли ҳақиқатни билишади“[10].

БМТдаги фаолияти

Киркпатриcк, „Хавфсизлик Кенгашида содир бўлаётган нарса сиёсий мунозара ёки муаммони ҳал қилиш ҳаракатларидан кўра, ўғирликга ўхшайди“, деди[11]. Шундай бўлса-да, у ўз муддатини Бирлашган Миллатлар Ташкилотининг „кўпчилик дунё учун нима қонуний ва нима ноқонуний эканлигини ҳал қилиш ҳуқуқига даъво қиладиган муассаса“ сифатидаги меъёрий кучга маълум бир ҳурмат билан якунлади[12]. Унинг таъкидлашича, Қўшма Штатлар бу аҳамиятни эътиборсиз қолдириб, тобора яккаланиб қолган[13]. Бу муаммоли эди, чунки "Бирлашган Миллатлар Ташкилоти каби органда нисбий изоляция иктидарсизлик белгисидир "[14], айниқса халқаро муносабатларни шакллантириш қобилиятини ҳисобга олган ҳолда[15]. У 1983-йил 1-сентабрда Монерон ороли яқинида СССР томонидан Кореан Аир Линес 007 рейсини уриб тушириш пайтида БМТдаги элчи бўлган. Унда 269 йўловчи ва экипаж, шу жумладан ўтирган конгрессмен Ларрй МcДоналд (Д-ГА) бўлган. У Хавфсизлик Кенгаши олдида ҳужум пайтида тўхтатувчи учувчининг электрон тутилиши овозини эшитди ва Совет Иттифоқи энди отишма учун жавобгарлигини инкор эта олмади. 

Киркпатрик Президент Роналд Рейган билан Овал кабинетда .

Киркпатриcк Америка Халқаро Қаршилик Жамғармаси ва Демократия Ҳаракатларини Қўллаб-қувватлаш Миллий Кенгашининг бошқарув аъзоси бўлиб, Совет ва Шарқий Европа коммунизмини йиқитишга ёрдам беришни мақсад қилган. Владимир Буковский, Мартин Колман ва Ричард Перле билан бирга у коммунизмга қарши демократик инқилоблар уюштиришда ишлаган. 

Жай Нордлингернинг сўзларига кўра, америкалик нуфузли меҳмонларга ташриф буюрган совет инсон ҳуқуқлари фаоли Андрей Сахаров „Киркпацкий, Киркпацкий, қайси бирингиз Киркпацкийсиз?“ деган. Бошқалар Киркпатриcкга ишора қилганда, у: „Сизнинг исмингиз Гулагдаги ҳар бир камерада танилган“, деди, чунки у БМТда совет сиёсий маҳбусларининг номини айтган эди. Киркпатриcк БМТда фақат бир муддат хизмат қилишини айтди ва 1985-йилнинг апрелида истеъфога чиқди.

Сиёсий қарашлари

У авторитар ва тоталитар режимларни таққослаб, шундай деди:

  • „Авторитар режимлар одатда тўлиқ буйруқбозлик иқтисодиётига эга эмас. Авторитар режимлар, одатда, қандайдир хусусий мулкка эга бўлган анъанавий иқтисодиётга эга. Нацистлар режими мулкчиликни шахсий қўлларга қолдирди, аммо давлат иқтисодиётни назорат қилишни ўз зиммасига олди. Назорат мулкчиликдан ажратилган эди, лекин у ҳақиқатан ҳам буйруқбозлик иқтисодиёти эди, чунки у давлат томонидан назорат қилинган. Буйруқбозлик иқтисодиёти тоталитар давлатнинг атрибутидир“[16]

Халқаро ташкилотлар, хусусан, Бирлашган Миллатлар Ташкилотидан кўнгли қолганини тушунтирар экан, у шундай деди: 

  • „Бирлашган Миллатлар Ташкилотига аъзо давлатлар (шу жумладан ўзимизникилар)нинг хатти-ҳаракатларини кузатар эканман, мен ушбу ҳукуматлардан бирортаси бошқа давлатнинг миллий манфаатларидан доимий равишда устун туришини кутиш учун ҳеч қандай асос топмадим.“
  • „Мен нажот, адолат ёки фазилат фақат инсоний институтлар орқали келади деб ўйлаш тубдан хато, деган хулосага келдим.“
  • „Демократия нафақат тенгликни, балки ҳар бир инсоннинг қадрига, яъни ўша пайтда тенг бўлишига қатъий ишончни ҳам талаб қилади. Маданиятлараро тажриба бизга нафақат одамларнинг турли эътиқодлари борлигини, балки одамлар маъно излашларини ва ўзларини Худо томонидан бошқариладиган космоснинг аъзолари сифатида тушунишларини ўргатади.“

Социализм ҳақида у шундай деди:

  • „Мен утопик социалистлар, илмий социалистлар, немис социал-демократлари ва инқилобий социалистларини (инглиз ёки франсуз тилларида нима қила оламан) ўқиганимда, уларнинг деярли барчаси, шу жумладан, бобом ҳам ўз жонига қасд қилишга ҳаракат қилган деган хулосага келдим. инсон табиатини ўзгартириш. Қанчалик кўп ўйлаган бўлсам, шунчалик кўп бу муваффақиятли ҳаракат бўлиши мумкин эмас деб ўйладим. Шунинг учун мен эътиборимни тобора кўпроқ сиёсий фалсафага ва камроқ ва камроқ социалистик фаолликка қаратдим.“

Кейинчалик ҳаёти

1985-йил апрел ойида Киркпатрик республикачи бўлди, бу ҳаракатни Тҳе Эcономист 1984-йилги Республикачилар қурултойидаги нутқидан кейин „ягона чора“ деб атади. У Жоржтаун университетида дарс беришга қайтди ва Америcан Энтерприсе Институте, Вашингтондаги таҳлил маркази ва Америcан Фреэдом Жоурналнинг муаллифи бўлди. 1993-йилда у Эмпоwер Америcа, жамоат сиёсати ташкилотига асос солган. У, шунингдек, Америка Қўшма Штатларидаги университетларда кўп маданиятли таълимга урғу берган ва ижобий ҳаракатлар билан либерал тарафкашлик деб ҳисоблаган нарсага қарши ишлайдиган Миллий Олимлар Ассоциациясининг маслаҳат кенгаши аъзоси эди.

Шахсий ҳаёти

Америcан Энтерприсе Институти вакилининг сўзларига кўра, Киркпатриcк пресвитериан эди[17][18]. 1955-йил 20-февралда у олим ва ОССнинг собиқ аъзоси (Иккинчи жаҳон уруши давридаги Марказий разведка бошқармасининг салафи) Эврон Мауриcе Киркпатриcкга турмушга чиқди. Унинг эри 1995-йилда вафот этган. Уларнинг учта ўғли бор эди: Доуглас Жордан (1956—2006), Жоҳн Эврон ва Стюарт Алан[19].

Унга юрак хасталиги ташхиси қўйилган ва бир неча йиллардан бери соғлиғи ёмонлашган. Киркпатриcк 2006-йил 7-декабрда Мериленд штатининг Бетҳесда шаҳридаги уйида юрак этишмовчилигидан вафот этди[20]. У Мериленд штатининг Роквилл шаҳридаги Парклаwн Мемориал Паркига дафн қилинди[20].

Мукофотлар ва унвонлар

1985-йилда Киркпатриcк мамлакатнинг энг олий фуқаролик шарафи — Президентнинг Озодлик медали билан тақдирланди. Гарвард Кеннеди мактаби унинг шарафига халқаро алоқалар бўйича Киркпатриcк кафедрасини яратди[21].

У 1983-йилда Саймон Визентал марказининг гуманитар мукофотига сазовор бўлган[22].

У 1985-йилда Франсисcо Марроқуин университетининг фахрий доктори унвонини олди; у 1991-йилда Марказий Коннектикут штат университетида фахрий доктор унвонига сазовор бўлган. 

У 1994-йилда Брандейс университети томонидан фахрий унвон билан тақдирланган, бироқ у „мафкуравий ғайратпарастлар“ деб таърифлаган баъзи профессор-ўқитувчилар ва талабаларнинг норозилигига учраганида, бу унвондан воз кечган[23]. Эллик учта профессор мукофотга қарши чиқди, улардан бири  таъкидлаганидек: „Биз бу даражага қаршимиз, чунки у Реаган маъмурияти сиёсатининг интеллектуал меъмори бўлиб, баъзи Лотин Америкаси режимларини энг репрессив ёзувлар билан қўллаб-қувватлаган[24]“.

1995-йилда у Америка тадқиқотлари жамғармаси томонидан Wалтер Жудд Озодлик мукофотини олди[25]. 2007-йилда Консерватив Сиёсий Ҳаракат Конференсияси (CПАC) Киркпатриcкни Жеане Киркпатриcк Академик Эркинлик мукофоти билан тақдирлади. бу мукофотни илк бор денгиз пиёдалари корпуси резервчиси ва мухбир Метт Санчес олган эди[26]. Киркпатриcк 1984-йилда Оклаҳома аёллар шон-шуҳрат залига киритилди[27].

Китоблари

У, шунингдек, 1963-йилда „Тҳе Стратегй оф Деcептион: А студй ин wорлд-wиде Cоммунист таcтиcс“ номли китобнинг муҳаррири эди.

Манбалар

  1. ↑ „Жеане Киркпатриcк“. Тҳе Эcономист (19-декабр 2006-йил). Қаралди: 16-август 2007-йил.
  2. ↑ „Жеане Киркпатриcк, Формер Унитед Статес Амбассадор то Тҳе Унитед Натионс, Жоинс ИДТ Cорпоратион Боард оф Диреcторс“. ИДТ Эуропе (27-сентабр 2004-йил). 2007-йил 27-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 16-август 2007-йил.
  3. ↑ „Жеане Киркпатриcк анд тҳе Cолд Wар (аудио)“. НПР (8-декабр 2006-йил). Қаралди: 16-август 2007-йил.
  4. ↑ Cорнwелл, Руперт. „Жеане Киркпатриcк“. Тҳе Индепендент (11-декабр 2006-йил). 1-октабр 2007-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 16-август 2007-йил.
  5. ↑ „Соcиалисм: Wҳат Ҳаппенед? Wҳат Ноw?“. сймпосиум трансcрипт. Нотесонлине анд тҳе Неw Эcономй Информатион Сервиcе (27-июн 2002-йил). 2006-йил 6-декабрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 9-декабр 2006-йил.
  6. ↑ Бианcа Жой Роwлетт, Жеане Киркпатриcк анд Неоcонсерватисм: Тҳе Интеллеcтуал Эволутион оф а Либерал (2014)
  7. ↑ Петер Cоллиэр, Политиcал Wоман: Тҳе Биг Литтле Лифе оф Жеане Киркпатриcк (2012) пп 184-91.
  8. ↑ 8,0 8,1 Аллен, Ричард В.. „Жеане Киркпатриcк анд тҳе Греат Демоcратиc Дефеcтион“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (16-декабр 2006-йил). Қаралди: 16-август 2007-йил.
  9. ↑ „Тҳе Дипломат Wҳо Wоулдн'т Лиэ“. Политиcо. 8-ноябр 2020-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 10-август 2022-йил.
  10. ↑ Краусс, Cлиффорд. „Ҳоw У.С. Аcтионс Ҳелпед Ҳиде Салвадор Ҳуман Ригҳц Абусес“. Тҳе Неw Ёрк Тимес (21-март 1993-йил).
  11. ↑ Босcо, Давид Л., Фиве то Руле Тҳем Алл: Тҳе УН Сеcуритй Cоунcил анд тҳе Макинг оф тҳе Модерн Wорлд, Охфорд Университй Пресс, 2009, п. 142.
  12. ↑ Киркпатриcк, Жеане Ж., Легитимаcй анд Форcе Вол. 1 (Охфорд: Трансаcтион Боокс, 1988), п. хви.
  13. ↑ Киркпатриcк, Жеане Ж., „Стандинг Алоне“ ин Легитимаcй анд Форcе, вол 1 (Охфорд: Трансаcтион Боокс, 1988), пп. 193-94.
  14. ↑ Киркпатриcк, Жеане Ж., „Стандинг Алоне“ ин Легитимаcй анд Форcе, вол 1 (Охфорд: Трансаcтион Боокс, 1988), 195.
  15. ↑ Киркпатриcк, Жеане Ж., „Тҳе УН ас а Политиcал Сйстем“ ин Легитимаcй анд Форcе, вол 1 (Охфорд: Трансаcтион Боокс, 1988), п. 222.
  16. ↑ „Тоwард Ҳумане Говернанcе (Интервиэw)“. Религион & Либертй. 2-жилд, № 2. Марч–Април 1992. Қаралди: Деcембер 9, 2006.
  17. ↑ „Жеане Ж. Киркпатриcк“ (инглизча). Cатҳолиc Неw Ёрк. 2023-йил 19-январда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2022-йил 10-август.
  18. ↑ „Жеане Киркпатриcк буриэд ин қуиэт Марйланд ритес“ (инглизча). Оклаҳоман.cом (12-декабр 2006-йил). Қаралди: 18-май 2021-йил.
  19. ↑ Ҳарцон, Меррилл. „Жеан Киркпатриcк, Эх-Амбассадор, Диэс“. Форбес.cом (8-декабр 2006-йил). 10-декабр 2006-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 9-декабр 2006-йил.
  20. ↑ 20,0 20,1 „Формер У.Н. энвой Киркпатриcк диэс“. Политиcс (сеcтион). CНН.cом. Ассоcиатед Пресс (8-декабр 2006-йил). 8-декабр 2006-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 9-декабр 2006-йил.
  21. ↑ „ЭДИТОРИАЛ: Жеане Киркпатриcк“. Пуэбло Чиэфтаин (14-декабр 2006-йил). 16-май 2011-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 16-август 2007-йил.
  22. ↑ Каминс. „Аwард то Киркпатриcк Деноунcед“. Жеwиш Телеграпҳиc Агенcй (25-апрел 1983-йил). — „Тҳе эхеcутиве сеcретарй оф тҳе Ҳолоcауст Сурвиворс Ассоcиатион, У.С.А., ҳас иссуэд а шарп аттаcк он Симон Wиэсентҳал, тҳе фамед Нази-ҳунтер, фор ҳавинг “cоммиттед а трагиc эррор” wҳен тҳе Симон Wиэсентҳал Cентер пресентед иц Ҳуманитариан Лауреате Аwард то Жеане Киркпатриcк, тҳе У.С. Амбассадор то тҳе УН.“. Қаралди: 30-август 2020-йил.
  23. ↑ Стафф. „Жеане Киркпатриcк деcлинес ҳонорарй дегреэ фром Брандеис Университй“. Тҳе Сундай Газетте (4-май 1994-йил). Қаралди: 24-июн 2014-йил.
  24. ↑ „Жеане Киркпатриcк: ҳатед, бут ригҳт. (Оригинатед фром Бостон Глобе)“. Книгҳт-Риддер Неwс Сервиcе (12-май 1994-йил). 16-май 2011-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 16-август 2007-йил.
  25. ↑ Wалтер Жудд Фреэдом Аwард
  26. ↑ „CПАC 2007 Агенда“. CПАC (7-март 2007-йил). 29-октабр 2007-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 10-апрел 2008-йил.
  27. ↑ Нолан, Cатҳал Ж.. Нотабле У.С. Амбассадорс синcе 1775: А Биограпҳиcал Диcтионарй. Wестпорт, CТ: Греэнwоод Пресс, 1997 — 219–226-бет. ИСБН 0-313-29195-0.  
"https://new.ziyosfera.uz/ziyo/19914441" dan olindi