Жешарт – Россия Федарациясининг Уст-Вимский туманидаги шаҳар типидаги аҳоли пункти. „Жешарт“ шаҳар посёлкасининг маъмурий маркази.

Географияси

Қишлоқ Вйчегда дарёсининг ўнг қирғоғида (Северная Двина ҳавзаси), Сйктйвкардан 80 км шимоли-ғарбда жойлашган. Қишлоқ билан темирйўл алоқаси Котлас – Микун йўналишида жойлашган Мезжожл станцияси орқали амалга оширилади. Аҳоли пунктидан Яренск – Сиктйвкар автомобил йўли ўтади.

Тарихи

Жешарт Вйчегда дарёсининг ўнг қирғоғида жойлашган. Қишлоқ ҳудудидан ВИ-ИХ асрларга оид бронза буюмлар топилган. Қишлоқ биринчи марта 1586-йилда тилга олинган: „Вйчегда дарёсидаги Жешарт қабристони“. Бу ўша даврлар учун катта аҳоли пункти бўлиб, унда иккита черков – „Илёс пайғамбар черкови“ ва Азиз Николай Wондерwоркернинг илиқ черкови мавжуд эди. Тўртта руҳоний ҳовли ва 40 деҳқон ҳовлиси бор эди, 11 ҳовли бўш эди – уларнинг аҳолиси вафот этди ёки Жешартни тарк этди. Кетиш ёки ўлим сабаби экинларнинг этишмаслиги ва вабо эпидемияси эди. 1646-йилги аҳолини рўйхатга олиш китобида фамилиялар мавжуд – Вихляэв, Данилов, Бозов, Ячменев, Поздеэв, Попов. Бугунги кунда қишлоқда энг кенг тарқалганлардан бири. 1678-йилда Жешартда 57 та ҳовли бўлган, улардан бири эсга олинади, иккинчиси, афтидан, ёқиб юборилган. Асрлар ўтди, аҳоли сони кўпайди ва ХИХ аср охирида 920 нафар аҳоли – 131 хонадон бўлган. Бу қишлоқ Қуйи Вйчегдадаги энг катта қишлоқ эди. 1794-1807-йилларда бу ерда Қутқарувчининг тош черкови қурилган. 1877-йилда мактаб Мезҳегдан Жешартга кўчирилди.

1918-йилда Жешартда 1706 киши (759 эркак, 947 аёл) яшаган. 1926-йилда 397 хонадон, 1525 нафар аҳоли истиқомат қилган. 1930-йилда қишлоқда фелдшер-акушерлик пункти, мактаб, ўқиш кулбаси, пароход бекати, истеъмол жамияти, кредит ширкати, ГосТорг агентлиги, деҳқонларнинг ўзаро ёрдам қўмитаси ва полиция участкаси жойлашган эди. Улуғ Ватан уруши йилларида Жешарт фанера заводи қурилиши бошланди.

Диққатга сазовор жойлари

Вйчегда банки

Жешарте қишлоғида Улуғ Ватан урушига бағишланган 2 та ёдгорлик, шунингдек, Юрий Гагарин ҳайкали ўрнатилди[1]. Бироқ, қишлоқнинг энг катта диққатга сазовор жойи унинг атрофидаги табиатидир. Ўрмон қўзиқорин ва резаворларга бой, Вйчегда дарёси балиқларга бой. Қишлоқда учта черков қурилган: Илёс пайғамбар шарафига, сувга чўмдирувчи Яҳё пайғамбар ва Буюк шаҳид Жорж Ғолиб шарафига черков[2].

Манбалар

  1. ↑ „Усть-Вымский церковный округ“. сйктйвкар.эпарчиа.ру/. Қаралди: 3-сентабр 2024-йил.
  2. ↑ „Усть-Вымский церковный округ“. 2014-йил 8-августда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 30-июл.