Жоҳн Жосепҳ Ҳопфиэлд (1933-йил 15-июлда туғилган[2]) – америкалик физик ва Принстон университетининг фахрий профессори. Ҳопфиэлд 1982-йилда ассоциатив нейрон тармоқларини ўрганиши билан танилган. 2024-йилда Ҳопфиэлд, Геоффрей Ҳинтон билан биргаликда, сунъий интеллект тармоқлари бўйича амалга оширган ишлари учун Физика бўйича Нобел мукофоти билан тақдирланишган[3][4]. Ҳопфиэлд статистик физикада ва биофизикадаги ишлари учун физика соҳасидаги бир қатор нуфузли мукофотлар билан тақдирланган.

Жоҳн Ҳопфиэлд
Таваллуди 15-июл 1933-йил
Чикаго, Иллиноис
Соҳаси Физика
Молекуляр биология
Комплекс тизим
Нейрофанлар
Иш жойлари

Белл лабораторияси
Принстон университети
Беркелейдаги Калифорния университети

Калифорния технология институти
Таълими Сwартҳморе коллежи (бакалавр)
Cорнелл университети (ПҳД)
Тезис сарлавҳаси А қуантум-мечаниcал тҳеорй оф тҳе cонтрибутион оф эхcитонс то тҳе cомплех диэлеcтриc cонстант оф cрйсталс (1958)[1]
Академик раҳбарлари Алберт Оверҳаусер
Машҳур шогирдлари Стевен Гирвин
Бертранд Ҳалперин
Давид Ж. C. МаcКай
Жосé Онучиc
Террй Сежноwски
Эрик Wинфреэ
Машҳур ишлари Ҳопфиэлд тармоғи
Замонавий Ҳопфиэлд тармоғи
Ҳопфиэлд диэлектриги
Поларитон
Мукофотлари Оливер Буcклей мукофоти(1969)
Дираc медали (ИCТП)(2001)
Ҳаролд Пендер мукофоти(2002)
Алберт Эйнштейн номидаги Фан бўйича жаҳон мукофоти(2005)
Бенжамин Франклин медали(2019)
Болтзманн медали(2022)
Физика бўйича Нобел мукофоти(2024)

Биографияси

Болалиги ва таълими

Жоҳн Жосепҳ Ҳопфиэлд 1933-йилда Чикагода физиклар Жоҳн Жосепҳ Ҳопфиэлд (асл исми Ян Жозеф Чмиэлеwски) ва Ҳелен Ҳопфиэлд (қизлик фамилияси Стафф) оиласида дунёга келган[2][5][6]. Ҳопфиэлд 1954-йилда Пенсилваниядаги Сwартҳморе коллежида бакалавр даражасини, 1958-йилда эса Cорнелл университетида физика бўйича фалсафа доктори (ПҳД) даражасини олган[2]. Докторлик диссертациясининг мавзуси „А қуантум-мечаниcал тҳеорй оф тҳе cонтрибутион оф эхcитонс то тҳе cомплех диэлеcтриc cонстант оф cрйсталс“ деб номланган[7]. Ҳопфиэлднинг докторлик диссертациясига Алберт Оверҳаусер илмий раҳбарлик қилган[2].

Фаолияти

Ҳопфиэлд Белл лабораториясининг назария гуруҳида икки йил давомида Давид Гилберт Тҳомас билан яримўтказгичларнинг оптик хусусиятлари устида тадқиқот олиб борган[8].

Талабалари

Унинг талабалари орасида Бертранд Ҳалперин (1965-йилда ПҳД олган), Стевен Гирвин (1977), Террй Сежноwски (1978), Эрик Wинфреэ (1998), Жосé Онучиc (1987) ва Давид Ж. C. МаcКай (1992) каби олимлар бор[9].

Манбалар

  1. ↑ „Тезисга ҳавола“. Қаралди: 9-октабр 2024-йил.
  2. ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 „Ҳопфиэлд, Жоҳн Ж.“. Пҳйсиcс Ҳисторй Нетwорк Америcан Институте оф Пҳйсиcс. 2024-йил 8-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 8-октябр.
  3. ↑ Тайлор, Д.Б.; эт ал. (Оcтобер 8, 2024), „Нобел Пҳйсиcс Призе Аwардед фор Пионеэринг А.И. Ресеарч бй 2 Сcиэнтисц“, Тҳе Неw Ёрк Тимес, Оcтобер 8, 2024да асл нусхадан архивланди, қаралди: Оcтобер 8, 2024
  4. ↑ „Пресс релеасе: Тҳе Нобел Призе ин Пҳйсиcс 2024“ (эн-УС). НобелПризе.орг. 2024-йил 8-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2024-йил 8-октябр.
  5. ↑ Линдсай, Граcе. Моделс оф тҳе Минд: Ҳоw Пҳйсиcс, Энгинеэринг анд Матҳематиcс Ҳаве Шапед Оур Ундерстандинг оф тҳе Браин (эн). Блоомсбурй Публишинг, Марч 4, 2021. ИСБН 978-1-4729-6645-2. Қаралди: 2024-йил 8-октябр (2024-йил 8-октябрда асл нусхадан архивланган). 
  6. ↑ „Америcан Мен оф Сcиэнcе: А Биограпҳиcал Диреcторй“. Сcиэнcе Пресс (1966).
  7. ↑ Жоҳн Ҳопфиэлд (1958). „А Қуантум-Мечаниcал Тҳеорй оф тҳе Cонтрибутион оф Эхcитонс то тҳе Cомплех Диэлеcтриc Cонстант оф Cрйсталс“. Қаралди: 10-октябр 2024-йил.
  8. ↑ Ортон, Жоҳн W.. Тҳе Сторй оф Семиcондуcторс (эн). ОУП Охфорд, Деcембер 11, 2008. ИСБН 978-0-19-156544-1. 
  9. ↑ Жоҳн Жосепҳ Ҳопфиэлд ат тҳе Матҳематиcс Генеалогй Прожеcт