John von Neumann
Жоҳн вон Неуманн (талаффузи: Жон фон Нейман) (венг.: Неуманн Жáнос Лажос) (28-декабр 1903-йил — 8-феврал 1957-йил) — венгриялик-америкалик математик, физик, компютер олими, муҳандис ва полимат. Неуманн кўплаган соҳаларга, жумладан, математика (математик мантиқ, ўлчовлар назарияси, функсионал таҳлил, гуруҳлар назарияси, панжара назарияси, оператор алгебралари, матрицалар назарияси, геометрия ва рақамли таҳлил); физика (квант механикаси, гидродинамика ва баллистика, ядро физикаси ва квант статистик механикаси); иқтисод (ўйинлар назарияси ва умумий мувозанат назарияси); ҳисоблаш (Жоҳн Вон Неуманн архитектураси, чизиқли дастурлаш, рақамли метеорология, илмий ҳисоблаш, ўз-ўзини такрорлайдиган машиналар, стокастик ҳисоблаш) ва статистика каби кўплаб соҳаларга катта ҳисса қўшган.
| Жоҳн вон Неуманн | |
|---|---|
 | |
| Таваллуди |
28-декабр 1903-йил Будапешт, Венгрия қироллиги, Австрия-Венгрия[1][2][3] |
| Вафоти |
8-феврал 1957-йил (53 ёшда) Вашингтон, АҚШ |
| Фуқаролиги | Венгрия, АҚШ |
| Соҳаси | Мантиқ, Математика, Математик физика, Назарий физика, Статистика, Иқтисодиёт, Информатика |
| Институтлар | |
| Академик раҳбарлари | Липóт Фежéр |
| Машҳур шогирдлари | Доналд Б. Гиллиэс |
| Мукофотлари | |
| Веб-сайт | арчивес.ҳунгариcана.ҳу |
Неуманн 150 дан ортиқ мақолалар чоп этган: 60 га яқини математика, 60 таси амалий математика, 20 таси физика, қолганлари эса махсус математик фанлар ёки математик бўлмаган фанлар бўйича. Унинг сўнгги асари ўлимидан олдин ёзилган тугалланмаган қўлёзма бўлиб, у кейинчалик „Тҳе Cомпутер анд тҳе Браин“ номи билан китоб ҳолида нашр этилган.
Манбалар
- ↑ Доран & Кадисон 2004, с. 1.
- ↑ Мйҳрволд, Натҳан. „Жоҳн вон Неуманн“ (21-март 1999-йил). 11-феврал 2001-йилда асл нусхадан архивланган.
- ↑ Блаир 1957, с. 104.
Ҳаволалар
- А море ор лесс cомплете библиограпҳй оф публиcатионс оф Жоҳн вон Неуманн, Нелсон Ҳ. Ф. Беэбе (ингл.)
 | Олим ҳақидаги уşбу мақола çаладир. Сиз уни бойитиб, ЗиёСферага ёрдам бериşингиз мумкин. |