Jomolhari
| Жомолхари | |
|---|---|
|
| |
| Жойлашуви | Бутан, Хитой |
| Координаталар | ҳттпс://ру.wикипедиа.орг/wики/%Д0%94%Д0%Б6%Д0%БЕ%Д0%БC%Д0%БЕ%Д0%ББ%Д1%85%Д0%Б0%Д1%80%Д0%Б8#/маплинк/1 |
| Узунлиги | 7050м |

Жомолхари (дзонгха дзонг-кэ ཇོ་མོ་ལྷ་нĽн Чомолҳари, Жумолҳари, тибетча: ཇོ་མོ་ལྷ་རི, Жомолҳари; хитойча: 绰莫拉日峰, Чуòмòлāрì Фēнг) (7315 м) — Бутан ва Тибет чегарасида, Катта Ҳимолой тизмасининг бир қисмидаги тоғ тизмаси ҳисобланади. Жомолҳари муқаддас тог' саналади. Уни " Канченжунга келини" деб ҳам аташади. Тибет томонида (шимолда) тог' Ядонг округига, Бутан томонида (жанубда) Паро дзонгхагга туташган . Шимол томонида тоғдан 2700 м пастда плато бор..
Тог'нинг баландлиги расман 7314 м деб ҳисобланади, аммо бу о'лчовнинг то'г'рилигига шубҳалар мавжуд ва тог'нинг ҳақиқий баландлиги ҳам тахминан 7000 м деб баҳоланади. СРТМ ма'лумотларига ко'ра, чо'ққининг баландлиги 7090 метрни ташкил этади, тузатиш [1] ҳисобга олинса, тог'нинг ҳақиқий баландлиги тахминан 7120 метрни ташкил қилади.
Диний аҳамиятга эга
Тибет буддизмида Жомолхари муқаддас тог' ва опа-сингиллардан бири Церингма [2] (жо мо цҳе ринг мчед лнга) - Тибет ва Бутаннинг аёл ҳимоячиси (Жомо) худоси Падмасамбҳаванинг яшаш жойи ҳисобланади. Буддист динини ҳимоя қилиш.
Бутан томонида "Жомолхари ибодатхонаси" жойлашган бо'либ, унга Тҳангтҳангкха ҳарбий постидан ярим кун ичида бориш мумкин, ибодатхона 4150 м баландликда жойлашган.Бу эрга ко'плаб зиёратчилар ташриф буюради. Ма'баддан унчалик узоқ бо'лмаган жойда Миларепа ва Лорепа медитация қилган г'орлар жойлашган. 4450 метр баландликдаги ма'баддан бир соатлик пиёда руҳлар яшайдиган Ценингма ко'ли жойлашган. [3]
Тибетда йилига бир марта Фари Дзонгдан тог'дан шимолдан 5100 м баландликдаги муқаддас Жомо Лҳаранг ко'лига зиёрат қилинади.
Тоққа чиқиш тарихи
Тог' Ҳиндистондан Сикким орқали Тибетга Пагри водийси бо'йлаб қадимий савдо ё'лининг ёнидан жуда ко'ринадиган ва ажойиб тарзда ко'ринадиган бо'лса-да, тоққа чиқишга уринишлар жуда кам қайд этилган. Сабаби, Бутан ҳукумати томонидан тоққа чиқишни тақиқлаш ва минтақанинг Тибетга яқинлиги. Биринчи ко'тарилиш 1937 йил май ойида жануби-шарқий Бутан томонидан беш кишилик Британия экспедицияси ( Фредди Спенсер Чапман ва Шерпа Пасанг Лама) томонидан амалга оширилди.
1970 йилда полковник Нарендра Кумар бошчилигидаги Ҳиндистон-Бутан ҳарбий экспедицияси 24 апрелда худди шу ё'лдан ко'тарилди. Шу билан бирга, икки иштирокчи г'ойиб бо'лган, кейинроқ ма'лум бо'лишича, улар вафот этган. [4]
1996 йилда Япония-Хитой экспедицияси Тибет томондан кирди, аммо жанубдан чо'ққига бостириб кирди.
2004 йилда инглиз гуруҳи [5] тоққа чиқишди, 2006 йилда эса словенияликлар Марко Презел ва Борис Лоренчич (Словен словенча: Boris Lorenčič ) [К 1] - 16- Олтин муз болта мукофотини топшириш маросими лауреатлари [6][7] .
Транскрипсиялар
- Жомолҳари
- Жомолари
- Жумолҳари
- Чомолҳари
Бадиий адабиётда
Мине Реиднинг "Рок судралиб юрувчилари" романида " Чомо -Лари" номи билан тилга олинган (Инг. "Чумулари") [8] .
Эслатмалар
- ↑ Данные СРТМ по вершинам систематически занижены на 10-50 м (в зависимости от крутизны вершины).
- ↑ Лопон Кунзанг Тҳинлей, 2008. п. 200
- ↑ Лопон Кунзанг Тҳинлей, 2008. п. 200—202
- ↑ Тҳе Ҳималаян Жоурнал, Вол. 56, 2000. Эхпедитионс анд Нотес — Асcент оф Чомолҳари бй Доржеэ Лҳатоо пп.149-154. -Ан аccоунт оф тҳе сеcонд асcент оф тҳе моунтаин фром Бҳутан ин 1970, бй а жоинт Бҳутанесе-Индиан эхпедитион
- ↑ „Чомолҳари cлимбинг репорт“. Рогер Пайне (2004). 2012-йил 2-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2009-йил 26-март.
- ↑ „16тҳ Пиолет д'ор: алпине стйле Ҳималаян моунтаинеэринг“. ПланетМоунтаин.Cом (2007-йил 24-январ). 2018-йил 22-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 21-март.
- ↑ Марко Презелж. „Чомолҳари“. Алпинист (2007-йил 1-март). 2018-йил 22-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2018-йил 21-март.
- ↑ Томас Майн Рид. Ползуны по скалам или Хижина, затерянная в Гималаях, Собрание сочинений в 12-ти томах., Минск.: "Велев", 1994 — 179-бет.
Ҳаволалар
- „пре 1950 пҳотос оф Чомолҳари“. 2011-йил 24-июлда асл нусхадан архивланган.
- „Пҳотос оф Жумолҳари Моунтаин фром Бҳутан“. 2012-йил 3-ноябрда асл нусхадан архивланган.
- Пеакwаре.cом (Wайбаcк Мачине сайтида 2016-03-05 санасида архивланган)
- Суммитпост.орг