{{{аннотатионс}}}

КЖ-1

КЖ-1 (хитойча: 空警一號, Ҳаво ҳимояси-1, Лойиҳа 926) — Ту-4 бомбардимончи самолёти негизида Хитой Халқ Республикасининг АWАCС самолёти.

Ривожланиш

Хитой ва Тайван ўртасидаги қуролли тўқнашув ва икки давлат ўртасидаги қолган кескинлик натижасида Марказий ҳарбий комиссия эрта огоҳлантирувчи самолётни (АWАCС) яратиш зарурлиги тўғрисида қарор қабул қилди, чунки ўша пайтда мавжуд ер усти радар станциялари ҳаво бўшлиғини назорат қилишни тўлиқ таъминламади, айниқса бу ҳолат „кўр“ нуқталари кўп бўлган тоғли ҳудудларда муҳим эди. 1969-йил 26-сентябрда Марказий ҳарбий комиссия АWАCС самолётларини ишлаб чиқишни бошлаш тўғрисида буйруқ чиқарди ва ўша йилнинг 25-ноябрида Ҳарбий ҳаво кучлари қўмондонлиги керакли машина учун спецификацияни тақдим этди. Ушбу ишланма „Лойиҳа 926“ деб номланди. ХХР ягона радиотехника мажмуаси советларники бўлган Лиана-М мавжуд бўлиб, у аллақачон Ту-126 да ишлатилган эди. Бир нечта самолёт вариант сифатида кўриб чиқилди, аммо охирида Ту-4 бомбардимончи самолётида тўхташга қарор қилинди.

Ту-4 га ўрнатилган АШ-73ТК ва АИ-20М двигателларини таққослаш

Ривожланишнинг дастлабки босқичидаги жиддий муаммолардан бири „оддий“ АШ-73ТК самолёт двигателларининг паст қуввати (2400 от кучи) эди, чунки ҳисоб-китобларга кўра, ўрнатилгандан кейин Диаметри 7 метр бўлган суйри деталда 5 тонналик антенна аэродинамик қаршиликнинг 30 % га ошиши кутилган эди. Бу Хитой томонидан Совет Иттифоқидан олиб келинган Ан-12 Б самолётига ўрнатилган кучлироқ АИ-20М турбовинтли двигателлари (4250 от кучи[1]) билан алмаштиришни талаб қилди. Янги двигател бўлинмаси устида ишлаш ва двигателларни ўрнатиш учун тахминан бир ой вақт кетди. Электр станцияларини алмаштириш тумшуқ ҳажмининг ошишига олиб келди, чунки янги двигателлар, гарчи улар камроқ оғирликда бўлса ҳам (АСҲ-73ТК учун 1355 кг га нисбатан 1040 кг), аммо улар 2,3 метр олдинга чиқиб кетди ва бу самолётнинг мувозанатини бузди.

Тестлар

1971-йил 10-июнда амалга оширилган биринчи парвоз кучли двигателларнинг ўрнатилиши ва локатор пардасининг номукаммал дизайни билан боғлиқ бўлган самолётнинг йўналиш барқарорлиги ва ҳаддан ташқари тебранишини аниқлади. Йўналиш барқарорлиги муаммоси двигателларнинг кучини созлаш орқали ҳал қилинди, аммо чайқалиш тенденциясидан халос бўлиш учун самолёт дизайнини синаш ва нозик созлаш икки йил давом этди. Натижада, горизонтал думнинг учларига пастки тизмалар ва вертикал ювгичлар ўрнатилди, бу эса чайқалиш тенденциясини тўлиқ бартараф қилмаса ҳам, уни мақбул даражага туширди[2].

Ҳозирда

Ҳозирда ушбу қурилма Хитой авиация музейида сақланмоқда.

Парвоз самарадорлиги

Техник хусусиятлари
  • Экипаж: 10-12 киши
  • Узунлик: 30,18 м
  • Қанот кенглиги: 43,05 м
  • Баландлиги: 9,22 м
  • Қанот майдони: 161,7 м²
  • Максимал учиш оғирлиги: 54500 кг
  • Куч нуқтаси: 4 × турбовинтли АИ-20 М
  • Двигателлар қуввати: 4 × 4250 л.с. (4 × 3125 квт)
Парвоз хусусиятлари
  • Максимал тезлик: 558 км/ч
  • Учиш давомийлиги: 5100 км
  • Учиш узунлиги: 780 м
  • Югуриш узунлиги: 817 м

Яна қаранг

  • Самолёт АWАCС ПРC КЖ-2000 (янги)
  • Ту-126
  • Грумман Э-2 Ҳаwкее
  • Британия аэрокосмик Нимрод АЭW3

Эслатмалар

  1. ↑ „АИ-20М на сайте компании «Мотор Сич»“. 2012-йил 30-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2012-йил 5-май.
  2. ↑ милитарй.чина.cом (Wайбаcк Мачине сайтида 2016-03-04 санасида архивланган)(хит.)