Kalmar Nyukel
Калмар Нюкел (калмар калити)-Голландияда қурилган швед пиннаси. 1637-1638-йилларда Шимолий Америка қирғоқларига сузиб бориб, у ерда „Янги Швеция“ колониясига асос солган. 1997-йилда ушбу кеманинг нусхаси Уилмингтон шаҳрида қурилган.
| Калмар Нюкел | |
|---|---|
| Асосий маълумотлар | |
| Модел йили | 1997-йил |
| Куч мосламалари | |
| Қуввати | 165 от кучи |
| Ўлчамлари | |
| Узунлиги | 32 метр |
| Кенглиги | 25 фут |
| Баландлиги | 12 фут 5 дюйм (3,78 метр) |
Тарихи
Пиннас 1625-йилда Голландияда қурилган. 1629-йилда кема Швеция Қироллиги томонидан ёрдамчи сифатида фойдаланиш учун сотиб олинган[1]. Шведлар кемани „Калмар Нюкел“ деб ўзгартирган ва „Калмар калити“ деган маънони англатади[2]. Кема Швеция денгиз флоти таркибига киритилган. Шведлар Шимолий Америкада мустамлака қуришга қарор қилганлар. 1637-йилнинг ноябр ойида кўчманчилар билан иккала пинна ҳам Готеборгни тарк этиб, Янги дунё қирғоқларига сузиб кетган. Шимолий денгизда уларни кучли бўрон босиб олган. „Калмар Нюкел“ Нидерландия қирғоқларига олиб кетилган, бироқ экипаж кемани қутқариб, маҳаллий кўрфазга олиб чиқишга муваффақ бўлган. Бир ҳафта ўтгач, Вогел Грип ҳам у ерда сузиб кетган. Янги йил арафасида узоқ таъмирдан сўнг кемалар сузиб кетган[2]. 1638-йил март ойида кемалар Кристина ва Делавер[3] дарёларининг оғзига қўнди, бу ерда ўша пайтдаги Швеция қироличаси Кристина номи билан аталган Форт Кристина Питер Минуит томонидан асос солинган. 1640-йил 7-февралда Калмар Нюкел иккинчи саёҳатига чиқган ва 17-апрелда Форт-Кристинага етиб келди ва Швеция колониясига янги кўчманчиларни олиб келган. Кема Швециядан колонияга ва орқага яна 2 та саёҳатни амалга оширган. 1637-йилдан 1644-йилгача Калмар Нюкел 4 марта саёҳат қилган. 1651-йилда кема Швеция денгиз флотидан олиб кетилиб, савдогарга сотилган. Аммо бошқа версияга кўра, Калмар Нукел уни эскорт кемаси сифатида ишлатган голландларга Шимолий денгиздаги биринчи Англия-Голландия уруши даврида сотилган[1]. 1986-йилда америкалик бастакор Бенжамин Лис „Калмар Нюкел“ кемаси номидаги симфонияни ёзган, унинг ёзуви 2003-йилда Гремми мукофотига номзод бўлган, Германиянинг Рейнланд-Пфалц давлат филармонияси оркестри томонидан ижро этилган[4]. 1996-1997-йилларда елканли қайиқнинг нусхаси АҚШнинг Делавер штатида Аллен Роул бошчилигида қурилган. Елканли қайиқ худди шу номдаги Швеция қал’асидан унча узоқ бўлмаган Кристина дарёси бўйидаги Уилмингтондаги кемасозлик заводида қурилган. Кема қурилиши 1997-йил 28-сентябрда бошланган ва 1998-йил 9-майда якунланган. Кема кенглиги 25 фут (7,6 метр), узунлиги[2] фут (32 метр) ва баландлиги 12 фут 5 дюйм (3,78 метр) эди. Сув алмашинуви тахминан 300 тоннани ташкил этган. Кемага электрон навигация ускуналари ва иккита 165 от кучига эга дизел двигателлари ўрнатилиб, уларни эҳтиёткорлик билан яширишди. Кемани қуришнинг умумий қиймати 3,2 миллион долларни ташкил этди. Нусханинг баъзи декоратив фигуралари лойиҳани амалга оширишда ёрдам берган одамларнинг портретига ўхшайди—Делавер штати губернаторидан тортиб ихтиёрий ёрдамчиларгача. „Калмар Нюкел“ замонавий пиналарининг бурни ўйилган икки сочли шер билан безатилган—куч ва буюклик рамзи. Бу рақам америкалик уста Р. Холук томонидан яратилган. Шунингдек, кемада ўқ отиш мумкин бўлган ўнта тўп бор[2]. Уилмингтондан Балтимор ва Аннаполисга биринчи парвозда „Калмар Нюкелл“ 1998-йил 26-апрелда учган. Кейинчалик кема Италиянинг „Қароқчилар“ филмини суратга олишда иштирок этган[2].
Галерея
-
Кеманинг боши
-
кеманинг орқа томони
-
кема мушук
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 „Ҳисторй оф тҳе Калмар Нйcкел“. 2019-йил 27-июнда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 14-июн.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 2,4 Парусные корабли. Самые красивые и знаменитые. Аванта, 2005.
- ↑ Жоҳнсон, Амандус. Тҳе Сwедиш Сеттлеменц он тҳе Делаwаре, 1638–1664. Пҳиладелпҳиа: Сwедиш Cолониал Соcиэтй, 1911.
- ↑ Фох, Маргалит. „Бенжамин Леэс, 86, Версатиле Cлассиcал Cомпосер“. Неw Ёрк Тимес (2010-йил 7-июн), с. А-19. 2018-йил 2-февралда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 14-июн.