Kameyn
Камейн (бирм: Каман) номи билан ҳам танилган, Мянманинг Ракхайн штатида жойлашган, асосан мусулмон ҳинд-арян этник гуруҳдир. Каман номи форс тилидан олинган бўлиб, "камон" деган маънони билдиради[1]. Каманлар Мянма ҳукумати томонидан расман тан олинган ва Аракан халқини ташкил этувчи 7 нафар этник гуруҳдан бири сифатида таснифланган[2]. Улар маҳаллий деб ҳисобланади ва одатда миллий гувоҳномага эга Мянма фуқаролари сифатида танилган[3][4][5].
Каманлар Ракхайнда давом этаётган тартибсизликлардан қаттиқ таъсир кўрсатди[6].
Тасири
1660-йилда Муғал шаҳзодаси Шоҳ Шужа Муғаллар империяси тахтини эгаллашга муваффақияциз уринишдан сўнг Араканга (ҳозирги Ракхайн штати) қочиб кетади[7]. Шаҳзода оиласи ва издошлари билан Аракан ҳукмдори Маккага зиёрат қилиш учун уни бошпана ва кемалар билан таъминлаш ниятида Мяу-Уга кўчиб ўтади. Унинг қочиши Муғаллар империясидан Араканга қочиб кетган мусулмон муҳожирлар тўлқини билан бирга бўлади.
Аракан ҳукмдори Санда Тудамма шаҳзодани аввалига илиқ кутиб олди, лекин тез орада муносабатлари бузилади. 200 нафар издошлари ва маҳаллий мусулмонлар қуршовида бўлган шаҳзода ўзининг олдинги ваъдаларидан воз кечган Аракан ҳукмдорини ағдаришга қарор қилади[1]. 1661-йил феврал ойида Шоҳ Шужа ва унинг бир қанча шериклари Аракан аскарлари томонидан ўлдирилди. 1663-йилда Шоҳ Шужанинг болалари, жумладан Аракан ҳукмдорининг ҳарамига юборилган қизлари ҳам ўлдирилади. Шоҳ Шужанинг омон қолган аскарлари Аракан саройининг махсус қўриқлаш бўлимига, Каман[8] киритилади.
Каман аскарлари Шимолий Ҳиндистондан келган афғон ёлланма аскарлари билан бирга Аракан қироллигининг сиёсий ўйинларида катта таъсир ўтказдилар. Бу 1710-йилгача давом этди, қирол Санда Визая И уларнинг кучини бостиришга ва каманларнинг кўп қисмини Рамри (Янби) оролига юборишга муваффақ бўлади. Каман аскарларининг авлодлари ҳозиргача Рамрида ва Акёб (Стуэ) яқинидаги қишлоқларда истиқомат қилишади.
1931-йилда Араканда 2686 каманлар яшаган.
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 Ҳарвей 1925.
- ↑ Тҳан Тун Wин. „Cомпоситион оф тҳе Дифферент Этҳниc Гроупс ундер тҳе 8 Мажор Натионал Этҳниc Раcес ин Мянмар“ (деадлинк). Эмбассй оф тҳе Републиc оф тҳе Унион оф Мянмар, Брусселс. 2020-йил 10-апрелда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2017-йил 14-июл.
- ↑ Счеарф 2012.
- ↑ „Тҳе силенcе оф тҳе муэззин“. Тҳе Эcономист (2013-йил 2-ноябр). Қаралди: 2013-йил 15-ноябр.
- ↑ „Этҳниc Каман ин Аракан Стилл Фаcе Травел Рестриcтионс“. Наринжара (2011-йил 25-июн). 2013-йил 15-ноябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2013-йил 15-ноябр.
- ↑ „Бурма: Роҳингя Муслимс Фаcе Ҳуманитариан Cрисис“. Ҳуман Ригҳц Wатч (2013-йил 26-март). Қаралди: 2013-йил 15-ноябр.
- ↑ Егар 2002.
- ↑ Тҳант Мйинт-У 2011.
Адабиётлар
- Ҳарвей, Г. Э.. Ҳисторй оф Бурма: Фром тҳе Эарлиэст Тимес то 10 Марч 1824. Лондон: Франк Cасс & Cо. Лтд, 1925.
- Счеарф, Даниэл. Каман Муслимс Раисе Cонcернс оф Wидер Cонфлиcт. — 2012.
- Тҳант Мйинт-У. Тҳе Ривер оф Лост Фооцтепс. Фабер & Фабер, 2011. ИСБН 9780571266067.
- Егар, Моше. Бетwеэн Интегратион анд Сеcессион: Тҳе Муслим cоммунитиэс оф тҳе Соутҳерн Пҳилиппинес, Соутҳерн Тҳаиланд, анд Wестерн Бурма / Мянмар. Ланҳам, МД: Лехингтон Боокс, 2002. ИСБН 0739103563.