Kanadada Ramazon
Канадада Рамазон канадалик мусулмонлар томонидан дунё бўйлаб бошқа мусулмонлар сингари рўза тутиш, ибодат, тафаккур ва жамоавийлик ойи сифатида нишонланади. Канадада мусулмон аҳолиси турли ва тобора ўсиб бораётган бўлиб, Рамазон давомида диний ихлос, маданий анъаналар ҳамда жамоавий тадбирлар муҳим ўрин тутади.
Канадада Рамазон, шунингдек, мусулмонлар ва мусулмон бўлмаганларни бирлаштирадиган йирик оммавий ва жамоавий ташаббуслари билан ҳам ажралиб туради. Университетлар, масжидлар ва жамоат ташкилотлари кўпинча очиқ ифтор дастурларини ташкил этиб, турли келиб чиқишга мансуб одамларни бирга овқатланишга ва ойнинг аҳамияти ҳақида билиб олишга таклиф қилади. Бу йиғинлар кўпинча талабалар ва янги келганлар учун яккаланиб қолиш ҳиссини камайтириш ҳамда Канада жамиятида тегишлилик туйғусини яратишга хизмат қилади. Бундан ташқари, мамлакат бўйлаб хайрия ташкилотлари Рамазон пайтида эҳтиёжманд оилаларни қўллаб-қувватлаш учун озиқ-овқат йиғимлари ва таом тарқатиш дастурларини уюштиради. Бу муқаддас ойда саховат ва ижтимоий кўмакка урғу берилишини акс эттиради[1].
Тавсифи
Рамазон Исломнинг беш устунидан бири бўлиб, мусулмонлар учун улкан маънавий аҳамиятга эга. Канадада мусулмонлар аҳолининг тахминан 5% ини (1,8 миллиондан ортиқ киши) ташкил этади. Бу ой тонг отишидан қуёш ботишигача рўза тутиш, кўпроқ ибодат, хайрия ва жамоавий йиғинлар орқали адо этилади[2]. Канада географиясининг кенглиги, кўп маданиятлилиги ва кундузги соатлар фарқи сабабли бу тажриба мамлакат бўйлаб турлича кечади[3][4].
Вақтлар ва ойнинг кўриниши
Рамазон исломий қамарий тақвимга асосланади, шу боис Григорий тақвимида унинг бошланиши ва тугаши ҳар йили 10–12 кун олдинга силжиб боради. Аниқ саналар Торонто, Ванcоувер ва Монреал каби шаҳарлардаги маҳаллий ой кўриш қўмиталари томонидан ёки кўпчилик аҳолисини мусулмонлар ташкил этадиган мамлакатлар эълонларига эргашиш орқали белгиланади[5][3][6][7].
Еллоwкнифе каби шимолий ҳудудларда рўза соатлари узоқроқ (15+ соат) бўлиши мумкин ва қулайлик учун баъзан Макка вақтларига амал қилинади[2].
Анъаналар
Канадалик мусулмонлар Рамазонда турли анъаналарни амалга оширишади.
Жамоавий ифторлар: Масжидлар ва исломий марказлар рўзани бирга очиш учун дастурхон ёзади[6][2].
Хайрия (закот ва садақа): Исламиc Релиэф Cанада ва маҳаллий озиқ-овқат йиғувчилари каби ташкилотларга эҳсонлар кўпаяди[7].
Қур’он тиловати: Кўпчилик Қур’онни хатм қилишни мақсад қилади, бунда таровеҳ намозлари ёрдам беради[8].
Таълим дастурлари: исломий та’лимотлар бўйича маърузалар ва семинарлар амалга оширилади[3].
Ҳукумат ва жамоатчилик томонидан эътироф этилиши
Канада ҳукумати Рамазоннинг аҳамиятини расмий баёнотлар ва оммавий эътироф орқали тан олади[9]. Масалан, соғлиқни сақлаш вазири Камал Кҳера Рамазонни саховат, ҳамдардлик ва эҳтиёжмандларни қўллаб-қувватлашга янгиланган садоқат вақти сифатида таъкидлаган[10].
CН Тоwер каби диққатга сазовор иншоотлар ҳам Рамазон муносабати билан ёритилган[2].
Шунингдек, исломофобияга қарши курашиш дастурлари доирасида камситишга қарши саъй-ҳаракатлар ҳам олиб борилмоқда[10].
Яна қаранг
Манбалар
- ↑ Милкон, Мег „Рамадан меанс финдинг ҳоме тҳроугҳ а шаред Ифтар меал“ (эн-УС). Тҳе Қуээн'с Жоурнал (2025-йил 14-март). Қаралди: 2026-йил 24-феврал.
- ↑ 2,0 2,1 2,2 2,3 „Рамадан ин Cанада 2025: Wҳен анд Ҳоw то Cелебрате“ (2025-йил 14-феврал).
- ↑ 3,0 3,1 3,2 Кҳан, Эбад „Wҳен ис Рамадан 2025? Кей Датес“ (2024-йил 18-март).
- ↑ „Рамадан 2025: Фастинг ҳоурс анд ифтар тимес ароунд тҳе wорлд“. Ал Жазеэра.
- ↑ „Рамадан 2025: Wҳен доэс ит старт анд эверйтҳинг элсе ёу неэд то кноw“. Миддле Эаст Эе.
- ↑ 6,0 6,1 „Рамадан 2025“. ИСНА Cанада (2025-йил 14-апрел).[сайт ишламайди]
- ↑ 7,0 7,1 „Рамадан 2025 - Инфо, Датес & Донате“. Исламиc Релиэф Cанада.
- ↑ „Wҳен Ис Рамадан 2025 ин Cанада?“. www.тимеанддате.cом.
- ↑ „Статемент бй тҳе Приме Министер он Рамадан“. Приме Министер оф Cанада (2025-йил 28-феврал).
- ↑ 10,0 10,1 Ҳеритаге, Cанадиан „Статемент бй Министер Кҳера он тҳе фирст дай оф Рамадан“. www.cанада.cа (2025-йил 28-феврал).[сайт ишламайди]
Ҳаволалар
Викиомборда „Канадада Рамазон“ мавзуси бўйича медиафайллар бор.