Kapaney
Капаней (қадимги юнонча: Καπανεύς) — қадимги юнон мифологиясида[1] Сфенелнинг отаси[2], Фивага қарши юришда қатнашган етти қаҳрамондан бири. Гиппоной[3] ва Астиноманинг[4] ўғли. Бошқа версияга кўра, Алекторнинг ўғли ва Сфенелнинг отаси[5].
| Жинс | эркак |
|---|---|
| Отаси | Алектор ёки Гиппоной |
| Онаси | Астинома |
| Турмуш ўртоғи | Евадна |
| Болалари | Сфенел (Капанейнинг ўғли) |
Биографияси
Аргос шаҳридан. Немея ўйинларида у қўл жангида қатнашган[6]. Фивага[7] қарши етти кишидан бири, қалқонда у перунли яланғоч жангчининг тасвири ва „Мен шаҳарни ёқиб юбораман“ деган ёзув бор эди. Электра[8] дарвозаси олдида турган. Бошқа бир версияга кўра, у Огигий дарвозаларини қамал қилган. Ҳужум пайтида у ўлмас маъбудлар хоҳламаса ҳам, шаҳарни эгаллаб олиш ҳақида қасамёд қилди.
Нарвонни қўйиб, у шаҳар деворларига чиқишга ҳаракат қилади, лекин унинг мақтанчоқлигидан ғазабланган Зевс уни чақмоқ билан уради[9] ва у деворга кўтарилган нарвон билан бирга йиқилади — бу мумтоз шоирлар ва рассомлар томонидан кўпинча тасвирланадиган саҳнадир. Бошқа версияга кўра, у шаҳар деворига зинадан кўтарилаётганда ҳалок бўлган[10]. Ёки аввал у деворга чиқади ва кейин у ерда ҳалокатга учрайди[11]. Павсанийнинг сўзларига кўра, бу Электра[12] дарвозаларида содир бўлган.
Рим шоири Стаций ҳам ўзининг „Фиваида“ асарида (Х, 827-ХИ, 20) унинг ўлими ҳақида ҳикоя қилади. Аргосда унинг жасадини ёқиш пайтида унинг рафиқаси Евадна ўзини оловга ташлайди ва у билан бирга ёнади. Стесихорнинг маъбуд Асклепий уни кейин тирилтиргани ҳақидаги версияси мавжуд[13]. Унинг ҳайкали Делфида бўлган[14].
Маданиятда
Тимесйфейнинг „Капаней“ трагедияси қаҳрамони. Дантенинг „Илоҳий комедия“сида Каппаней куфрлиги учун дўзахнинг еттинчи доирасига жойлаштирилган, у ерда ғурур билан азоб-уқубатларга чидаб, Зевсга ғазаб билан қарши чиқишда давом этган.
Манбалар
- ↑ Мифи народов мира. М., 1991-92. В 2 т. Т.1. С.622
- ↑ Гомер. Илиада ИИ 564
- ↑ Павсаний. Описаниэ Эллади Х 10, 3; Овидий. Ибис 470
- ↑ Гигин. Мифи 70
- ↑ Павсаний. Описаниэ Эллади ИИ 18, 4
- ↑ Стаций. Фиваида ВИ 747—786
- ↑ Софокл. Эдип в Колоне 1319; Еврипид. Умоляющиэ 860—871; Финикиянки 179—191
- ↑ Эсхил. Семеро против Фив 422—436; Еврипид. Финикиянки 1129
- ↑ Еврипид. Умоляющиэ 498—500; Финикиянки 1181; Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека ИИИ 6, 3 далеэ; Стаций. Фиваида Х 921—939
- ↑ Диодор Сицилийский. Историческая библиотека ИВ 65, 8
- ↑ Гигин. Мифи 68
- ↑ Павсаний. Описаниэ Эллади ИХ 8, 7
- ↑ Стесихор. Эрифила, фр.194 Пейдж; Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека ИИИ 10, 3
- ↑ Павсаний. Описаниэ Эллади Х 10, 3
Адабиётлар
- Капаней // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
[[Туркум:Фивага қарши «нзнзнн Лзлхл Блаcк»
етти инсон