Барон Карл фон Меидингер (Меидингер) (олмонча: Карл фон Меидингер ; 1750—1820) — австриялик минералог, Россия Император фанлар ва санъат академияси (1794).

Биография

1-май 1750-йилда Триэр[1] шаҳрида немис аристократик оиласида туғилган. Унинг отаси Барон фон Меидингер Лейпциг, Ҳалле, Гöттинген, Эрфурт ва Гейделберг таълим муассасаларида яхши таълим олган. У Триэр ва Венадаги зарбхона директори эди.

Карл уйда таълим олган, кейин Венадаги ўрта мактабни тугатган. Шундан сўнг Шемница (ҳозирги Банска Стиавница, Словакия) кончилик академиясида Н. Жақуин; маърузалар тинглади Д. Сcополи табиий тарих, кимё ва металлургия бўйича. Шу билан бирга, у Европа бўйлаб саёҳат қилди, кўплаб мамлакатларда бўлди, у ерда қизиқарли нарсаларнинг эскизларини яратди.

Ўқишни тугатгандан сўнг, у Қуйи Австриядаги Ер ҳуқуқи бўйича қонунлар кодекси идорасида котиб бўлди. У кўп тилларни билган, ёзган, таржима қилган ва китоблар нашр этган. 1770—1781-йилларда у лотин тилидан таржима қилган ва Скополининг бир қанча асарларини Вена шаҳрида нашр этган. 1790-йиллар бошларида Меидингер италян табиацҳуноси А. Волта ва уларнинг баъзиларини немис тилига ҳам таржима қилган. Карл Меидингер ҳам ўз тадқиқотларини олиб борди, натижаларини у бир қатор нашрларда баён қилди. Унинг илмий ютуқларининг эътирофи унинг Берлиндаги Табиат фанлари дўстлари жамиятига аъзо этиб сайланиши бўлди.

Файл:Карл фон Меидингер - Иcонес Писcиум Аустриаэ индигенорум - Салмо трутта.жпг
Карл фон Меидингер асарларидан бири

1785-йилда Меидингер ўзининг „Версуч эинер натургема¨ßэн Эинтҳеилунг дес Минералреичс фу¨р Анфа¨нгер“ асарини Табиат фанлари дўстлари жамиятига бағишлади. бир қатор минералогистларнинг ишларини умумлаштириб, тизимли минералогияга киришга айланди. 1785—1794 йилларда у Австрия балиқларига оид 5 жилдлик монографик тадқиқотини нашр эттирди: „Иcонес писcиум Аустриаэ индигенорум, қуос cоллегит вивисқуэ cолорибус эхпрессос…“', бу ихтиологияда муҳим воқеа бўлди. Нашр Меидингернинг ўзи томонидан яратилган балиқ тасвирлари билан таъминланган.

1794-йил 28-июлда Э. Р. Дашкова Карл фон Меидингер Россия Император Фанлар ва Санъат Академиясининг фахрий аъзоси этиб сайланди. У Россияга ўзининг мақолалари ва китоблари, шу жумладан Австрия балиқларига бағишланган беш жилдли монографияси билан посилкалар юборди.

Умрининг сўнгги икки йилида олим оғир касал бўлиб, 1820-йил 1-август ва Вена шаҳрида вафот этади[1].

Адабиёт

  • ХВИИИ-ХХИ асрлардаги Россия Фанлар академиясининг хорижий аъзолари: Геология ва тоғ-кон фанлари. / Ваҳ. муҳаррири И. Г. Малахова. 2012, ИСБН 978-5-904509-08-8 (электрон версия).

Манбалар

  1. ↑ 1,0 1,1 Манба хатоси: Инвалид <реф> таг; но техт wас провидед фор рефс намед исаран

Ҳаволалар