Kavshar

Кавшар, 1,6 мм диаметргача чўзилиб, макарага ўралган ёки букилган.

Кавшарланган бирикма, симни компонентнинг орқа тарафидаги схема платадаги тешикли пинига улаш учун ишлатилади (бу каби ишлатиш одатий эмас).

Кавшар — металл иш қисмларини доимий боғлаш учун ишлатиладиган эрийдиган металл қотишмасидир. Кавшар эритилиб, бирикма қисмларини қоплайди ва у совигач, қисмларни бир-бирига боғлайди. Кавшар сифатида ишлатиладиган металл ёки қотишмалар бириктириладиган қисмлардан пастроқ эриш нуқтасига эга бўлиши керак. Бундан ташқари, кавшар бирикманинг вақт ўтиши билан оксидланиш ва коррозиядан зарар кўришига чидамли бўлиши лозим. Электр алоқаларини яратишда ишлатиладиган кавшар эса яхши электр хусусиятларига эга бўлиши керак.

Юмшоқ кавшар одатда 90 дан 450 °C (190 дан 840 °Ф; 360 дан 720 К) гача бўлган эриш нуқтасига эга бўлиб, электроника, сув қувурлари ва варақланган металл ишлари учун кенг қўлланилади. Энг кўп ишлатиладиган қотишмалар 180 дан 190 °C (360 дан 370 °Ф; 450 дан 460 К) гача эрийди. 450 °C (840 °Ф; 720 К) дан юқори эриш нуқтасига эга қотишмалар ёрдамида бажариладиган кавшарлаш ишлари эса “қаттиқ кавшарлаш”, “кумуш кавшарлаш” ёки бразинг деб аталади.

Ма’лум нисбатларда ба’зи қотишмалар эвтектик бўлади — я’ни, қотишманинг эриш нуқтаси ушбу таркибий қисмларнинг аралашмаси учун энг паст бўлиб, у музлаш нуқтаси билан мос келади. Эвтектик бўлмаган қотишмаларда эса қаттиқ ва суюқ нуқталар сезиларли даражада фарқ қилиши мумкин, чунки улар аниқ қаттиқ ва суюқ ўтишларга эга. Эвутектик бўлмаган аралашмалар одатда юқори ҳароратга етганда, пастроқ эриш нуқтасига эга фазадаги эриган матрица ичида қаттиқ заррачаларнинг пастаси шаклида мавжуд бўлади. Электр ишларида, агар бирикма бу “паста” ҳолатида тўлиқ қаттиқлашмасдан олдин бузилса, ёмон электр алоқаси пайдо бўлиши мумкин; эвтектик кавшар ишлатиш бу муаммони камайтиради.

Эвтектик бўлмаган кавшарнинг паста ҳолатидан эса сув қувурлари ишларида фойда олиш мумкин, чунки бу кавшарни совиганда шакллантириш имконини беради, масалан, қувурлар орасидаги сув ўтмас бирикмани та’минлаш учун, натижада “ёпиштирилган бирикма” ҳосил бўлади.