KazCosmos
| Қисқартма | КазCосмос ёки КазКосмос |
|---|---|
| Тури | Космик агентлик |
| Ишга тушган санаси | 24-март, 2007-йил |
| Жойлашуви |
Астана,  Қозоғистон |
| Вебсайти | казcосмос.гов.кз |
Қозоғистон Республикаси Миллий космик агентлиги (қозоқча: Қазақстан Республикасы Ұлттық ғарыш агенттиги; шунингдек КазCосмос ёки КазКосмос номлари билан ҳам танилган) – Қозоғистоннинг миллий космик ташкилоти бўлиб, 2007-йил 27-мартда ташкил этилган[1].
Тарихи
Космонавтлар корпуси
2000-йил 7-январда Қозоғистон ҳукумати космонавтлар корпусини ташкил этиш тўғрисида қарор қабул қилди. Ўша пайтга келиб, икки нафар қозоғистонлик космонавт аллақачон космосга парвоз қилган эди: Тўхтар Аубакиров 1991-йилда ҳамда Талгат Мусабаев 1994 ва 1998-йилларда (кейинчалик 2001-йилда ҳам). 2002-йилда 2000 нафар номзод орасидан иккитаси – Айдин Аимбетов ва Мухтор Аймаханов танлаб олинди ҳамда улар 2003-йилдан 2009-йилгача Стар Cитйдаги тайёргарликка юборилди, аммо жаҳон молиявий инқирози туфайли космик парвоз ноаниқ муддатга қолдирилди. 2009-йилда улар КазКосмосга ишга қайтишди. Улар дастлаб 2005 ёки 2006-йилда космик парвозга чиқиш учун танланган эдилар. Аймаханов космонавтлик фаолиятини давом эттириш мақсадида 2012-йилда Қозоғистонни тарк этиб, Россия фуқароси бўлди. Аимбетов 2015-йил апрел ойида ҳамон космик парвозга тайёр эди ва дастлаб 2017-йилги парвозда учиши режалаштирилган эди. 2015-йил июн ойида у „Союз ТМА-18М/Союз ТМА-16М“ кемаси экипажида учишдан воз кечган Сара Брайтманнинг ўрнига танлаб олинди. Сара Брайтманнинг захира астронавти Сатоши Такамацу ҳам парвоздан бош тортди. Аимбетов 2015-йил 2-сентябрда Бойқўнғирдан учиб кетди, Халқаро космик стансияга туташди ва 2015-йил 11-сентябрда Қозоғистон даштига қайтиб тушди. У коинотда жами 10 кун бўлди.
Йўлдошлар
Ташкил этилишидан бир йил олдин, 2006-йил 18-июнда Байқўнғир космодромидан КазСат-1 алоқа сунъий йўлдоши учирилди. Бу Қозоғистоннинг мустақил космик парвоз операцияларининг бошланишини белгилаб берди. 2008-йилда сунъий йўлдош билан алоқа узилди ва у йўқолган деб эълон қилинди. Кейинги режалаштирилган КазСат-2 сунъий йўлдоши бир қатор кечикишларга учради, аммо 2011-йил 16-июлда Протон ракетаси ёрдамида муваффақиятли учирилди. КазСат-2 сунъий йўлдошини Круничев ва Италиянинг Тҳалес Алениа Спаcе компаниялари биргаликда яратди. КазCосмос 2011-йил 21-июнда ИСС-Решетнев ва Италиянинг Тҳалес Алениа Спаcе компаниялари билан КазСат-3 деб номланган учинчи телекоммуникация сунъий йўлдошини яратиш мақсадида шартнома имзолади ва уни 2014-йилда космосга учирди.
Манбалар
- ↑ „ПМ интродуcед неw ҳеад оф Казакҳ Натионал Спаcе Агенcй“. казинформ (2007-йил 12-апрел). 2016-йил 4-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2011-йил 5-январ.