Kebehsenuf
Кебеҳсенуф („Биродарларини ёшартирувчи“) – қадимги Миср динида дафн худоси, Горнинг тўрт ўғлидан бири. Кебеҳсенуф ҳимоя ва Ғарб[1] худоси бўлиб, марҳумнинг ичакларини қўриқлаган. У лочин бошли худо сифатида тасвирланган. Кебеҳсенуфнинг ҳомийси Селкет маъбуда эди.
Тасвир
Кебеҳсенуф биринчи марта антропоморф сифатида тасвирланган, Янги қироллик давридан бошлаб — лочин боши билан. Дуамутеф мисолида бўлгани каби, адабиётда унинг ҳайвон боши билан тасвири ҳақида қарама-қарши маълумотлар мавжуд: баъзи манбаларга кўра, у лочиннинг боши билан, бошқаларга кўра[2] ― шоқол боши билан тасвирланган[2][3][4][5].
Шофий
Горнинг қолган учта ўғли — Амсет, Ҳапи ва Дуамутеф билан биргаликда у Кебехсенуф сур`ати туширилган соябонга жойлаштирилган мумияланган ичаки аъзоларини, аниқроғи ичакларни қўриқлаган.
У ҳам инсон моҳияти сах ҳомийси эди[6].
Мифологияда маъноси
Пирамида матнларида Кебеҳсенуф ўликларнинг қўриқчи худоси ва уларнинг осмонга кўтарилишдаги ёрдамчиси деб аталади. Канопли идишлар ва улар қўйилган қутилардаги ёзувларда Кебеҳсенуф дейилади.
Осириснинг циклида Кебеҳсенуф, Горнинг қолган ўғиллари сингари, „Осириснинг жасадидаги соатнинг қўриқчиларидан бири“. У тўртинчи кун ва туннинг тўртинчи соатининг ҳомийси бўлгани ҳақида айтилган[7]:
- Кебеҳсенуф сизни кўргани келади, орқангиздан келаётган душманнинг зарбасини қайтаради.
Мифологияга кўра, Ҳорус, акалари сингари, уни асосий нуқталардан бирининг қўриқчиси этиб тайинлади ва уни тож кийиш жарчиси сифатида Ғарбга юборди. Қебеҳсенуф ҳам юлдуз худосидир. Ҳиэраконполисдаги маъбадда у Дуамутеф билан биргаликда Ҳоруснинг қўлларини қўриқлаб, „юлдуз“ сифатида ҳурмат қилинадиган эр-хотинни ташкил қилади. Унга Селкет ҳомийлик қилади.
Зикр қилиш
Папирусда Ани Қебеҳсенуф қуйидаги нутқни айтади[1]:
Мен сенинг ўғлингман, ҳой Осирис, Ани. Мен сени ҳимоя қилиш учун келдим. Мен сенинг суякларингни йиғиб, аъзоларингни бирлаштирдим. Мен сенинг юрагингни олиб келиб, тананг ичра тахтга қўйдим. Сендан кейин мен уйингни гуллаттим, Оҳ! сен абадий яшовчи.
Ҳаммаси биргаликда Маа-атеф-ф [ аниқлаш ] Ҳери-бек-ф [ тозалаш ], Гор-Кҳенти-маа [ аниқлаш ] ва Ҳоруснинг тўртта ўғли Осирис танасининг „Етти порлоқ“ ҳимоячилари сифатида танилган.
Яна қаранг
- Ҳоруснинг тўрт ўғли
- қадимги Миср дини
Манбалар
- ↑ 1,0 1,1 Будге, Э. Wаллис. Тҳе Боок оф тҳе Деад: Тҳе Папйрус оф Ани, 1895.
- ↑ 2,0 2,1 Мартин, Карл. Канопен ИИ, Лехикон дер Äгйптологиэ. (ЛÄ), Wиэсбаден: Ҳаррассоwитз, 1980. ИСБН 3-447-02100-4.
- ↑ Wилкинсон, Ричард Ҳ. Диэ Wелт дер Гöттер им Алтен Äгйптен. Глаубе, Мачт, Мйтҳологиэ (= Тҳе cомплете годс анд годдессес оф анcиэнт Эгйпт). Стуттгарт: Тҳеисс, 2003 — 88-бет. ИСБН 3-8062-1819-6.
- ↑ Дренкҳаҳн, Росемариэ. Кебеҳсенуэф, Лехикон дер Äгйптологиэ. (ЛÄ), Wиэсбаден: Ҳаррассоwитз, 1980. ИСБН 3-447-02100-4.
- ↑ Эггебречт, Арне. Дуамутеф, Лехикон дер Äгйптологиэ. (ЛÄ), Wиэсбаден: Ҳаррассоwитз, 1980. ИСБН 3-447-01670-1.
- ↑ Швец Н.Н.. Словарь египетской мифологии, Загадки древнего Египта. Центрполиграф, 2008. ИСБН 978-5-9524-3466-0.
- ↑ Роэдер, Гüнтҳер. Уркунден зур Религион дес Алтен Äгйптен. Жена: Диэдеричс, 1923 — 36, 43-бет.
Адабиётлар
- Ҳанс Боннет. Кебеҳсенуф. // Лехикон дер äгйптисчен Религионсгесчичте. — Гамбург, 2000-йил. — С. 373. — ИСБН 3-937872-08-6.
- Вероника Ионс. Диэ гроßэн Религионен дер Wелт — Гöттер, Мйтҳен ва Легенден. — Верлаг Буч унд Wелт, 1988-йил.
- Манфред Луркер. Лехикон дер Гöттер унд Сймболе дер алтен Äгйптер. — Счерз Верлаг, 1998-йил. — ИСБН 3-502-16430-4.
- Ролф Фелде. Äгйптисче Готтҳеитен. — Висбаден, 1995-йил.
- Мери Барнетт. Гöттер унд Мйтҳен дес алтен Äгйптен. — Верлаг Гондром, 1998-йил. — ИСБН 3-8112-1646-5.
- Луcиа Гаҳлин. Äгйптен-Гöттер, Мйтҳен, Религионен. — ХХЛ нашри. — ИСБН 3-89736-312-7.