Keles
Андоза:Тüркие илçэ билги кутусу Келес Бурса вилоятида, шаҳар марказидан 61 масофада жойлашган. Бу миля узоқда жойлашган шаҳар. Шарқ ва шимоли-шарқда Инегол тумани, жануби-шарқда Кутаҳиянинг Доманич ва Тавшанли туманлари, шимолда марказий туман, г'арбда Орҳанели туманлари билан о'ралган. Туманнинг майдони 640 квадрат километр, баландлиги эса 1050 метр атрофида.
Иқтисодиёт
Туман аҳолисининг аксарияти деҳқончилик ва чорвачиликдан кун кечиради. Қишлоқ хўжалиги маҳсулотлари орасида қулупнай, гилос, гилос, тамаки, ноҳут, қизилмия каби маҳсулотлар энг муҳим даромад манбаи ҳисобланади. Самарали қишлоқ хо'жалиги фақат Нилüфер оқими водийси ва Коcасу дарёси водийсида амалга оширилади.
Туманда саноат корхонаси мавжуд эмас. Кейинги йилларда марказ ва қишлоқларда сутни қайта ишлаш корхоналари ташкил этила бошланди. Туманда Келес қўнғиркўмир бош муҳандислигига қарашли қўнғир кўмир кони мавжуд. Охирги йилларда бироз фойда кўрган бизнес 2020 йилдан кейин зарар кўра бошлади. Минтақанинг табиий тузилишига тузатиб бо'лмайдиган зарар етказди.
Туманда саноат ривожланмаганлиги сабабли, Келес тумани саноат шаҳарлари Бурса ва İнегöлга интенсив миграцияни беради. Одамлар деҳқончилик ва чорвачиликдан олган даромадларидан ташқари, мавсумий меҳнат учун Бурса ва бошқа вилоятларга борадилар.
Ҳайдар ва Беленöрен ( Ҳераке, Ҳеракл) маҳаллалари яқинида табиий иссиқ сув манбалари мавжуд, аммо туризм учун қулайликлар мавжуд эмас. Ҳарманжик треккинг, лагер ва ов қилиш учун қулай ҳудуддир.
Аҳоли
Туман аҳолиси 2020- йилги умумий аҳолини ро'йхатга олиш ма'лумотларига ко'ра 11,499 киши.
Туман 42 та маҳалладан иборат.Андоза:Тüркие илçэ нüфус/Бурса/Келес Нот: Бüйüкşэҳир ясасı неденийле кöйлер маҳалле статüсüне геçтиğинден 2013'тен итибарен кıр нüфусу таблода ер алмамışтıр.
1953 йилгача Орҳанели тумани бўлган Келес ҳудудида Битиния ва Шарқий Юнонистон (Византия) харобалари мавжуд. Бу о'з давридаги муҳим аҳоли пунктларидан бири эди. Милодий 548 йилда кенг тарқалган вабодан кейин минтақа аҳамиятини ё'қотди ва шаҳар ташлаб кетилди, аммо Келес роҳиблар томонидан Улудаг'нинг (Кеş тог'и) аҳамияти билан жонланди. ХИИ асрда Усмонли беклиги барпо этилганда бу ҳудудга муҳожир Йöрüк қабилалари келиб жойлашдилар.[манба керак] Мўғуллар истилосидан қочиб, Анадолуга кўчиб келган турк қабилалари Салжуқийлар салтанати ҳукмронлиги остидаги чегара беклиги сифатида Каражадағ минтақасига жойлашдилар ва беклик кенгайгач, Келес ва унинг атрофидаги платолар ёзги қароргоҳ сифатида фойдаланилди. . 4 Келесга км. Ма'лумки, узоқда жойлашган Кочаяйда Султон чодири о'рнатилган. Ко'чаяйлада қурилган Султон масжиди ва шаҳар марказидаги тарихий черков вақт о'тиши билан вайрон бўлган ва энди бу харобалар билан учрашишнинг иложи ё'қ. Йилдирим Боязиднинг укаси Якуп Чалабий томонидан қурилган мажмуадан фақат ҳаммом қолган ва у тумандаги энг муҳим тарихий ёдгорлик ҳисобланади.
Аҳмет Вефик Пошо ҳокимлиги даврида, Айдинли (? ) Ё'руклар Келесга жойлаштирилди. Туман юнон ишг'оли пайтида зарар ко'рмаган ва Келесли милициялари Турк Қуроллий урушида катта фойда ко'рсатган.
Келес узоқ вақт давомида Чебел (Тог') ёки Чебел-и Чедид (Янги Тог') шаҳарчаси сифатида танилган.1868-1882 йиллар орасида Бурса марказий туманига бир туман, кейин Адранос/Орҳанели туманига бог'ланган. яна ва 1953 йилда туманга айланди.
Византиядан қолган Келес номи Ўрта Осиёга мансуб деб ҳисобланган ва Ўзбекистондаги Тошкентдаги аҳоли пунктининг номи Келес эканлиги маълум бўлгандан кейин ҳам у қардош шаҳар деб эълон қилинган. Худди шундай, Измирнинг Кираз туманининг республикадан олдинги номи Келес бо'либ, собиқ эллин колонияларидаги Колоê номидан мерос бо'либ о'тган.
География
Келес; 29° 10' ва 29° 30' г'арбий меридианлар 39° 50' ва 40° 10' шимолий параллеллар орасида жойлашган бо'либ, туманнинг барча эрлари Эгей минтақаси чегаралари ичида жойлашган. уларнинг ерлари; Шарқда Инегол, жануби-шарқда Доманич ва Тавшанли, жанубда Ҳарманжик, ғарбда Орҳанели, шимолда Османгази шаҳарларини ўраб олади.
туман; Улудаг'нинг жануби-шарқий кенгайтмаларидан бири бўлган Тепел тог'и, тог'нинг жанубий ва жануби-г'арбий ён баг'ирларини о'з ичига олган, ба'зи қисмлари текис, ба'зи қисмлари то'лқинли бўлган эрларга эга. Деярли барча эрлар тог'ли бо'лса-да, одатда маданият учун қулайдир. уларнинг ерларидан 57% (364 км2) о'рмонлардан ташкил топган Келес, о'рмонлар жиҳатидан Бурсанинг энг бой туманидир.
Туманда асосий тупроқ тури “қўнғир ўрмон тупроғи” бўлиб, таркибида оҳак кўп бўлса-да, ундаги гил миқдори паст бўлганлиги учун ишлов бериш осон. ерда 30% оҳак, 19% фосфор ва 2% органик моддалар борлиги ва тупроқнинг кислоталилик даражаси (ПҲ) 7,70 эканлиги аниқланган.
Коcасу туби ва ҳавзаси бутунлай аллювиал тупроқлардан иборат. Бу ҳудудларда тупроқ қалинлиги 8–10 м га еца, бошқа ҳудудларда одатда 50–100 м га этади. см.
Туман ҳудудида иккита алоҳида тоғ тизмаси мавжуд; улар жануби-шарқий-шимоли-г'арбий ё'налишда чо'зилган. Бу икки тоғ тизмаси орасида платолар ва тепаликлар бор. Умуман, туманнинг денгиз сатҳидан баландлиги 1050 м. Энг паст нуқтаси Ёзибаши қишлоғининг Коcасу қирғоғи (500 м.), энг баланд жойи Тепел тепалиги (2052 м.).[1]
Ҳудуд; Мармара денгизига яқин бо'лса-да, Улудаг'и денгиз та'сирининг ички қисмга киришига то'сқинлик қилади. Шунинг учун минтақада мо''тадил иқлим ва континентал иқлим о'ртасида о'тиш иқлими ҳукм суради. Ёг'ингарчилик асосан баҳор ва қишда тушади. Қишда ёг'ингарчилик одатда қор шаклида бо'лади. Энг совуқ ой феврал, энг иссиқ ой эса август. Йиллик о'ртача 782,9 мм. Бурсанинг энг ко'п ёг'адиган тумани Келесда кунлик ёг'ингарчилик қиймати 129,9. мм. 1986- йил 23 декабрда о'лчанди.
Маҳаллий сайловлар
| Келес шаҳар ҳокимлари ва уларнинг партиялари [2] | |||
|---|---|---|---|
| Йил | Маёр | Партия | Овоз нисбати |
| 1977 йил | Меҳмет Акиф Орхан | АП | 41,32% |
| 1984 йил | Мустафо Коркмаз | АНАП | 55,11% |
| 1989 йил | Иброҳим Туркман | ДЙП | 60,60% |
| 1994 йил | Иброҳим Туркман | ДЙП | 48,94% |
| 1999 йил | Али Ҳикмат Туркман | АНАП | 31,82% |
| 2004 йил | Мустафо Бектош | АК партияси | 44,81% |
| 2009 йил | Мустафо Бектош | АК партияси | 48,74% |
| 2014 йил | Меҳмет Теке | АК партияси | 54,26% |
| 2019 | Меҳмет Кескин | АК партияси | 59,97% |
| Йил | Партия | Овоз нисбати |
|---|---|---|
| 1961 йил | АП | 63% |
| 1965 йил | АП | 68% |
| 1969 йил | АП | 70% |
| 1973 йил | АП | 57% |
| 1977 йил | АП | 65% |
| 1983 йил | АНАП | %49 |
| 1987 йил | АНАП | 36% |
| 1991 йил | ДЙП | 37% |
| 1995 йил | ДЙП | 29% |
| 1999 йил | ДЙП | 22% |
| 2002 йил | АК партияси | 39% |
| 2007 йил | АК партияси | 58% |
| 2011 йил | АК партияси | 63% |
| 2015 йил июн | АК партияси | 56% |
| 2015 йил ноябр | АК партияси | 66% |
Манбалар
- ↑ „Бурса-Келес,Cоğрафи дуруму“. Келес Беледиеси.. 7 ҳазиран 2016да асл нусхадан архивланган.
- ↑ „ерелнет.орг.тр, Силиври Беледиеси“. 20 нисан 2019да асл нусхадан архивланган. Қаралди: 20 теммуз 2016.
Ҳаволалар
- Тоwн Ҳалл 4 Теммуз 2008 тариҳинде
- ЛоcалНЕТ
- Келес округи 4 Теммуз 2008 тариҳинде
- Келес муниципалитети (Wайбаcк Мачине сайтида 2006-02-12 санасида архивланган) 2006 12 Şубат 2006 тариҳинде