Кемане (македонча кемане; талаффузи [ 'кжɛманɛ ]) — Македония Республикасида анъанавий равишда ишлатиладиган камонли торли чолғу асбоби.

Кемане

Кеманчанинг македонча версияси ёки ўхшайди[1][2][3]. Мусиқа асбоби кўпинча халқ мусиқаси ёки ашулаларига жўр бўлиб ишлатилади. Яккахон чолғу сифатида кам қўлланади[4][5].

Кемане турли шаклларда ёғочдан ясалади. Сознинг узунлиги 48 дан 54 см гача ўзгариб туради. Сознинг шакли текис ёки эгик бўлиши мумкин. Қадимги кемане чолғу асбоблари заготовкада тешик очиб, унга тор сифатида от думи қилини тортиш йўли билан ясалган. Замонавий кемане торлари скрипкадагига ўхшаб, ёғоч бошчага бириктирилилади.

Македониянинг энг қадимги торли асбобларидан бири ҳисобланишига қарамай, кемане фақат ХИХ-аср охири ва ХХ-аср бошларида Македония мусиқасида (čалгижа) пайдо бўлган. Илгари бир жойдан бошқа жойга кўчиб юрувчи кўр созандалар эҳсон эвазига кеманеда халқ достон қўшиқларини ижро этиб юрган.

Чолғунинг номи кемане, эҳтимол, туркча кеменче сўзидан олинган бўлиб, халқ скрипкаси деган маънони англатади. Кемане учта торга эга, баъзида тўрт торли нусхалари ҳам учрайди.

Ушбу асбоб Шарқий Македония ва Осогово вилоятида кенг тарқалган. Мамлакатнинг баъзи қисмларида асбоб кемене (кжемене), Македониянинг шимолий ҳудудларида эса гусле деб аталади.

Манбалар

  1. ↑ Тҳаммй Эванс. Маcедониа, 4тҳ, 2012. 
  2. ↑ Александар Линин. Народните музиčки инструменти во Македонижа. Скопже, Маcедониа: Македонска Книга, 1986. 
  3. ↑ Эллен Коскофф. Тҳе Cонcисе Гарланд Энcйcлопедиа оф Wорлд Мусиc: Тҳе Миддле Эаст, Соутҳ Асиа, Эаст Асиа, Соутҳеаст Асиа, Волуме 2. [], 2008. ИСБН 0415994047. 
  4. ↑ Димитриже Буžаровски, Румена Буžаровска. Cонтемпорарй Трендс ин Мусиcологй анд Этҳномусиcологй. [[Университет Святых Кирилла и Мефодия в Скопье|]], 2004 — 6—7-бет. 
  5. ↑ „Македонски народни инструменти — Ќемане (гусла)“ (мк) (деадлинк). ҳттп://www.cднҳ.эду.мк/+(2006).+2014-йил 16-мартда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2014-йил 16-март. (Wайбаcк Мачине сайтида 2014-03-16 санасида архивланган)