Keney
Кеней (қадимги юнонча: Καινεύς қадимги юнонча: Καινεύς, лотинча: Cаэнеус) — қадимги юнон мифологиясининг қаҳрамони[1], Лапитлардан бири, шимолий Фесалияда яшаган афсонавий қабила. У аргонавтлар юришида[2], Калидон овида[3] ва айниқса Пиритус[4] тўйида кентаврлар билан лапитлар жангида қатнашган. Кенаврлар томонидан Кенейни ўлдириш саҳналари доимий равишда лапитларнинг кентаврлар билан бўлган жанглари тасвирлари орасида учрайди. У дахлсиз бўлганлиги сабабли, кентаврлар унга қарағай дарахтларини ташладилар ва уни тириклайин кўмадилар.
Антифан ва Арарнинг „Кенеи“ комедиялари машҳур[5].
Наслчилик ва яшаш жойи
Илиададаги Гомернинг насабномасига кўра, Тожнинг ўғли Леонтеуснинг отаси[6]. Бошқа манбага кўра, Элатнинг ўғли (Стесичорус Илатда) (ёки Атракнинг ўғли)[7] ва Гинней[8], Аргонаут Короннинг отаси, Исчиуснинг укаси[9].
Перхебиан, Офрис ёнбағрида (Олимпдан унчалик узоқ бўлмаган Тесалиядаги тоғ тизмаси) яшаган[10]. Гигиннинг сўзларига кўра , Гортйндан (эҳтимол хато).
Мифларнинг мазмуни
Муаллифлар Псевдо- Гесиоддан бошлаб, айниқса Овид томонидан қайта ишланган афсонани айтадилар: Кения илгари Посейдон томонидан ўғирлаб кетилган ва зўрланган Καινίς (Канис) исмли қиз бўлган. Посейдон унга ҳар қандай истакларини бажаришга ваъда беради, у ҳам дахлсиз одамга айланишни хоҳлайди[11]. Манбага кўра, уни темир билан яралаш мумкин эмас, фақат дарахт шохлари билан[12].

Кентаврлар билан жангда у уларнинг кўп қисмини ўлдиради. Кентаврлар уни ўраб олишади ва қарағай танаси билан уриб, уни ерга ҳайдаб юборишади[13]. Уни қарағай уриб, ерга ютиб юборадилар[14]. Бир уюм дарахтлар орасидан сариқ қуш учиб чиқади[15]. Ёки ўз жонига қасд қилган[16].
Тафсирга кўра, у қўлга олиниб, ер билан қопланган[17]. Бошқа талқинга кўра эса, ҳеч ким уни мис ва темир совғалар билан юмшата олмайди[18].
Ўлимдан сўнг, Аиде яна бир қизга айланди[19].
Коринфлик Кипселнинг ота тарафдан аждоди[20].
Манбалар
- ↑ Мифи народов мира. М., 1991-92. В 2 т. Т.1. С.638;
- ↑ Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека И 9, 16; Гигин. Мифи 14 (с.33)
- ↑ Стесихор. Охота на вепря, фр.222 Пейдж; Овидий. Метаморфози ВИИИ 305; Гигин. Мифи 173
- ↑ Псевдо-Гесиод. Щит Геракла 179; Павсаний. Описаниэ Эллади В 10, 8
- ↑ Комментарий Д. О. Торшилова в кн. Гигин. Мифи. СПб, 2000. С.24
- ↑ Гомер. Илиада ИИ 746
- ↑ Антонин Либерал. Метаморфози 17, 4
- ↑ Любкер Ф. Реальный словарь классических древностей. М., 2001. В 3 т. Т.1. С.270
- ↑ Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека ИИИ 10, 3
- ↑ Овидий. Метаморфози ХИИ 173
- ↑ Гесиод. Перечен женщин, фр.87 М.-У.; Акусилай, фр.22 Якоби // Комм. 20 к Палефату; Платон. Закони ХИИ 944д; Палефат. О невероятном 3
- ↑ Гигин. Мифи 14 (с.24)
- ↑ Аполлоний Родосский. Аргонавтика И 56-63
- ↑ Пиндар, фр.167 Бергк
- ↑ Псевдо-Аполлодор. Мифологическая библиотека Э И 22; Овидий. Метаморфози ХИИ 510—531
- ↑ Гигин. Мифи 242
- ↑ Палефат. О невероятном 10
- ↑ Гераклит-аллегорист. О невероятном 3
- ↑ Вергилий. Энеида ВИ 448—449; Авсоний. Распятий Купидон 20
- ↑ Геродот. История В 92
Ҳаволалар
- Кеней // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.