Khan Academy
Кҳан Аcадемй — Американинг нотижорат таълим ташкилоти бўлиб[2], у 2006-йилда Сал Кҳан томонидан талабаларни ўқишга ёрдам берадиган онлайн воситалар тўпламини яратиш мақсадида ташкил этилган[3]. Ташкилот видео шаклида қисқа дарсларни тайёрлайди[4]. Унинг веб-сайтида қўшимча машқлар ва ўқитувчилар учун материаллар мавжуд. Барча манбалар веб-сайт ва илова фойдаланувчилари учун бепул тақдим этилган.
| Кҳан Аcадемй | |
|---|---|
|
| |
| Сайт тури | 501 (c)(3) |
| Қайси тилларда | Ôзбек тили |
| Очилган санаси | 2006 |
| Алеха рейтинги | ▼ 359 (Апрел 2020)[1] |
Веб-сайт ва унинг таркиби асосан инглиз тилида тақдим этилган, аммо бошқа: араб, арман, озарбайжон, бенгал, болгар, хитой, чех, дат, голланд, франсуз, грузин, немис, гужарот, иброн, ҳинд, индонез., италян, япон, корейс, Норвег, поляк, португал (Бразилия ва Европа), серб, испан, швед, тамил, телугу, турк, урду ва ўзбек тилларида ҳам мавжуд.
Тарихи

Ташкилот 2008-йилда Салман Кҳан ўз қариндошларидан бирини математикадан ўқитиш мақсадида Яҳоо! Доодле Имагес дастури орқали дарсларни жўнатган пайтида бошланган[5]. Бироз вақтдан сўнг, Кҳаннинг бошқа амакиваччалари унинг репетиторлик хизматидан фойдаланишни бошлашди. Талаб туфайли, Кҳан ўз видеоларини Интернетда ҳам кўриш имкониятини яратишга қарор қилди, шунинг учун у ўз видеодарсларини ЁуТубе-га жойлади[6]. Кейинчалик у СмоотҳДраw деб номланган расм дастуридан фойдаланган (ҳозир АртРагеъдан фойдаланиб расм чизиш учун Wаcом планшетидан фойдаланади). Видео дарслар унинг компютерида ёзиб олинган эди[7].
Ижобий жавоблар Кҳанни 2009-йилда ишдан кетишга ва дарсларга (кейинчалик Кҳан Аcадемй номи билан танилган)[8] тўлақонли эътибор беришга ундади. Салман Кҳан томонидан 2014-йил 15-сентабрда Калифорнияда Кҳан Лаб мактаби очилди[9]. 2017-йил июн ойида Кҳан Аcадемй коллеж битирувчилари, иш қидирувчилар ва ёш мутахассислар учун молиявий саводхонлик бойича видеодарсларни намойиш этди.
Молиялаштириш
Кҳан Аcадемй 501 (c)(3) нотижорат ташкилот бўлиб, асосан хайрия ташкилотлари хайр-эҳсонларидан молиялаштирилади[8]. 2010-йилда Гоогле ўзининг „10 100“ дастури доирасида янги курслар яратиш ва контентни бошқа тилларга таржима қилиш учун 2 миллион доллар ажратди[9]. 2013-йилда, Карлос Слим (Мексикадаги Карлос Слим фонди), видеоларни испан версияларини яратиш учун хайрия қилди[10]. 2015-йилда АТ&Т Кҳан Аcадемйга иловалар орқали кириш мумкин бўлган контентнинг мобил версиялари учун 2,25 миллион доллар миқдорида хайрия қилди[11]. Кҳан Аcадемйнинг АҚШ Ички даромад хизматига топширган маълумотига кўра, Салман Кҳаннинг 2015-йилда йиллик маоши 800 минг долларни ташкил этган[12]. 2013-йилда собиқ президент ва CОО Шантану Синҳа ҳам 375 минг доллардан ортиқ компенсация олган[13]. 2018-йилда Салман Кҳаннинг йиллик маоши 824 минг долларни ташкил қилди. CОО Жини Ли маоши 700 минг долларни ташкил қилди[14].
Таркиби
Кҳан Аcадемйнинг веб-сайти асосан ЁуТубеда жойлаштирилган видеоларда яратилган шахсий ўқув тажрибасини тақдим этишга қаратилган. Веб-сайт ўз видеоларига қўшимча сифатида ишлатилиши керак, чунки у бошқа нарСалманарни, маСалманан, ўзлаштиришни кузатиш, машқларни синаб кўриш[15] ва бошқа ўқитиш воситаларини ўз ичига олади[16]. Шунингдек, материалларга мобил иловалар орқали ҳам кириш мумкин[17].
Видеоларда электрон доскага чизилган расмлар ёзилган бўлиб, улар ўқитувчининг дарс бериш услубига ўхшашдир. Ҳикоячи ҳар бир расмни ва улар ўқитилаётган материал билан қандай боғлиқлигини тасвирлайди[18][19]. Нотижорат гуруҳлар видеоларнинг офлайн нусхаларини Осиё, Лотин Америкаси ва Африканинг қишлоқ жойларига тарқатишган[20][21][22]. Видеолар мактабдаги барча мавзулар ва болалар боғчасидан бошлаб ўрта мактабгача бўлган барча синфлар учун мўлжалланган. Шунингдек, Кҳан Аcадемйнинг вебсайти Cраш Cоурсе ва Мусеум оф Модерн Арт каби бир қатор ЁуТубе таълим каналлари учун платформа вазифасини ўтайди[23]. Шунингдек, у САТ ва МCАТ[24] ва 2018-йилда чиқарилган ЛСАТ тайёргарлик дарсларини ўз ичига олган стандарт тестларга тайёргарлик кўриш учун онлайн курсларни ҳам тақдим этади[25]. Кҳан Аcадемй, шунингдек, Cоде.орг нинг „Дастурлаш соати“ курсини қўллаб-қувватлаган ҳолда ўз вебсайтида дастурлаш дарсларини ҳам тақдим этади[26].
2017-йил июл ойида Кҳан Аcадемй Cоллеге Боард’с Адванcед Плаcемент нинг расмий ҳамкорига айланди[27].
Тил мавжудлиги
Кҳан Аcадемйнинг видеолари бир неча тилларга таржима қилинди, 20 мингга яқин субтитрли таржималар ҳам мавжуд. Ушбу таржималар асосан халқаро ҳамкорлик ёрдамида кўнгиллилар томонидан яратилган[28][29]. Кҳан Аcадемй платформаси Инглиз (эн), Бангла (бн), Болгар (бг), Хитой (зҳ), Франсуз (фр), Немис (де), Грузин (ка), Норвег (нб), Поляк пл) Португал (пт), Испан (эс), Серб (ср), Турк (тр) ва Ўзбек (уз) тилларида тўлиқ[30] ва 28та бошқа тилларда қисман мавжуд[31].
Расмий САТ амалиёти
2015-йилдан бери Кҳан Аcадемй САТ амалий вебсайти ҳисобланади. Таҳлилларга кўра, Кҳан Аcадемйда САТ машқларини 20 соат давомида ўқиш ўртача 115 балли ўсишга ёрдам бериши мумкин[32].
Пихар ин а Бох
2015-йилда Кҳан Аcадемй Пихар билан ҳамкорликда Пихар ин а Бох номли янги курсни яратди, у мактабда ўрганилган кўникмалар Пихарда ижодкорларга қандай ёрдам беришини ўргатади[33].
Кҳан Аcадемй болалар учун
2018-йилда Кҳан Аcадемй Кҳан Аcадемй Кидс деб номланган дастур яратди. Икки ёшдан олти ёшгача бўлган болалар учун мўлжалланган дастур, уларга мактабга боришдан олдин керак бўладиган асосий кўникмаларни (асосан математика ва тил санъати) ўргатиш учун мўлжалланган.
Танқид
Кҳан Аcадемй танқидчилари, унинг яратувчиси Салман Кҳанни расмий маълумоти ёки педагогикада малакаси йўқлиги сабабли танқид қилади[34][35]. Бир нечта видеолардаги баёнотлар, айниқса тарих соҳасида, уларнинг техник тўғри ёки нотўғрилиги шубҳа остига олинган. Ушбу танқидларга жавобан ташкилот ўз видеоларидаги хатоларни тузатди, факултетини кенгайтирди ва 200 дан ортиқ контент бўйича мутахассислар тармоғини шакллантирди[36].
Салман Кҳан 2016-йилнинг январ ойидаги интервюсида Кҳан Аcадемйнинг онлайн маърузаларнинг аҳамиятини чекланганлиги тан олган ҳолда: „Мен онлайн таълимни қимматли деб ўйлайман, аммо мен ҳеч қачон улар қандайдир тарзда тўлиқ таълим беради деб айта олмайман“[37]. Кҳан Аcадемй ўзини ўқитувчиларнинг анъанавий маърузалардан озод қилиши ва талабаларнинг индивидуал эҳтиёжларига мослашиши учун кўпроқ вақт бериш орқали самарадорлигини ошириш қобилиятига эга бўлган ҳолда ўзини синф ичидаги ўқишга қўшимча платформа сифатида баҳолайди[38].
Совринлари
Кҳан Аcадемй АҚШда ҳам халқаро миқёсда тан олинган:
- 2012-йил апрел ойида Кҳан Аcадемйнинг асосчиси ва ижрочи директори Салман Кҳан ТИМЕнинг 2012-йилдаги энг обрўли 100 кишиси қаторига киритилди.
- Кҳан 2014-йилда Ҳеинз мукофотининг беш нафар совриндорлари қаторидан жой олди. У ушбу мукофотга „Инсон турмуш-тарзи“ соҳасидаги қилган ишлари учун сазовор бўлди[39].
- 2016-йилда Кҳан Аcадемй таълим соҳасидаги энг яхши платформа сифатида тан олиниб Шортй мукофотига эга чиқди[40].
Манбалар
- ↑ „Кҳан Аcадемй Траффиc, Демограпҳиcс анд Cомпетиторс“ (инглизча). www.алеха.cом. 12-апрел 2020-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 11-апрел 2020-йил.
- ↑ „Нонпрофит Эхплорер – ПроПублиcа“. ПроПублиcа. Қаралди: 7-ноябр 2015-йил.
- ↑ „Оне Ман, Оне Cомпутер, 10 Миллион Студенц: Ҳоw Кҳан Аcадемй Ис Реинвентинг Эдуcатион“. Форбес. Қаралди: 7-ноябр 2015-йил.
- ↑ Сампсон, Деметриос Г.. Дигитал Сйстемс фор Опен Аccесс то Формал анд Информал Леарнинг. Спрингер, 17-июл 2014-йил. ИСБН 9783319022642.
- ↑ де Бертодано, Ҳелена. „Кҳан Аcадемй: Тҳе ман wҳо wанц то теач тҳе wорлд“ (28-сентабр 2012-йил). Қаралди: 27-сентабр 2018-йил.
- ↑ Дреифус, Cлаудиа. „Салман Кҳан Турнед Фамилй Туторинг Инто Кҳан Аcадемй“ (27-январ 2014-йил). Қаралди: 7-ноябр 2015-йил.
- ↑ Кҳан Аcадемй: Тҳе футуре оф эдуcатион?. CБС Неwс.
- ↑ 8,0 8,1 „Тҳе Фундерс Поуринг Моней Инто тҳе Кҳан Аcадемй – Инсиде Пҳилантҳропй: Фундраисинг Интеллигенcе – Инсиде Пҳилантҳропй“. www.инсидепҳилантҳропй.cом. Қаралди: 7-ноябр 2015-йил.
- ↑ 9,0 9,1 „100 миллион фор Прожеcт 10^100 wиннерс“. Тҳе Оффиcиал Гоогле Блог (24-сентабр 2010-йил). Қаралди: 24-сентабр 2010-йил.
- ↑ „Мехиcо'с Cарлос Слим фундс Кҳан аcадемй ин Спаниш“. Маркетплаcе. 2015-йил 8-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 18-январ 2013-йил.
- ↑ „АТ&Т Аwардс $2.25 Миллион фор Мобиле Леарнинг Платформ“. Пҳилантҳропй Неwс Дигест (ПНД). Қаралди: 7-ноябр 2015-йил.
- ↑ „2015 Форм 990 фор Кҳан Аcадемй“. Қаралди: 14-январ 2018-йил.
- ↑ „Нонпрофит Эхплорер – КҲАН АCАДЕМЙ ИНC – ПроПублиcа'“. ПроПублиcа. Қаралди: 22-сентабр 2015-йил.
- ↑ „Нонпрофит Эхплорер – КҲАН АCАДЕМЙ ИНC – ПроПублиcа'“. ПроПублиcа. Қаралди: 29-март 2020-йил.
- ↑ „Кҳан Аcадемй“. ПCМАГ. Қаралди: 7-ноябр 2015-йил.
- ↑ „Ҳоw Аре Теачерс анд Студенц Усинг Кҳан Аcадемй?“. МиндШифт. Қаралди: 7-ноябр 2015-йил.
- ↑ „Кҳан Аcадемй фор ипад ревиэw“. тҳеаппзине. 4-март 2016-йилда асл нусхадан архивланган.
- ↑ Каплан, Давид А.. „Инноватион ин Эдуcатион: Билл Гатес' фаворите теачер“ (24-август 2010-йил). 23-декабр 2010-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 5-январ 2011-йил.
- ↑ „Неэд а тутор? ЁуТубе видеос аwаит“. АП (12-декабр 2008-йил). Қаралди: 5-январ 2011-йил.
- ↑ „А фреэ wорлд-cласс эдуcатион фор анёне анйwҳере“. Абоут. Кҳан аcадемй.
- ↑ „Лауреате: Салман Кҳан“. Эдуcатион Аwард. Тҳе Теч Аwардс (2009). 3-июл 2014-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 11-июн 2014-йил. (Wайбаcк Мачине сайтида 3-июл 2014-йил санасида архивланган)
- ↑ „Салман Кҳан“. CНБC. Қаралди: 7-ноябр 2015-йил.
- ↑ Кҳан Аcадемй — Партнер Cонтент
- ↑ „Тест преп | Кҳан Аcадемй“. Кҳан Аcадемй. 20-апрел 2015-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 25-июл 2017-йил.
- ↑ „Кҳан Аcадемй лаунчес фреэ Оффиcиал ЛСАТ Преп“ (1-июн 2018-йил). Қаралди: 29-август 2018-йил.
- ↑ ҳттпс://www.кҳанаcадемй.орг/партнер-cонтент/cоде-орг
- ↑ „Кҳан Аcадемй ис тҳе Оффиcиал Праcтиcе Партнер фор АП“ (27-июл 2017-йил). Қаралди: 2-январ 2018-йил.
- ↑ „Волунтеэрс | Кҳан Аcадемй“ (инглизча). Кҳан Аcадемй. Қаралди: 6-март 2017-йил.
- ↑ „Суппортерс | Кҳан Аcадемй“ (инглизча). Кҳан Аcадемй. Қаралди: 6-март 2017-йил.
- ↑ „Ис Кҳан Аcадемй аваилабле ин отҳер лангуагес?“ (инглизча). Кҳан Аcадемй Ҳелп Cентер. 7-ноябр 2016-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 17-март 2018-йил.
- ↑ „Ис Кҳан Аcадемй аваилабле ин отҳер лангуагес?“ (инглизча). Кҳан Аcадемй Ҳелп Cентер. 7-ноябр 2016-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 16-август 2018-йил.
- ↑ „Студйинг фор тҳе САТ фор 20 ҳоурс он Кҳан Аcадемй ассоcиатед wитҳ 115-поинт авераге сcоре инcреасе“ (инглизча). Қаралди: 8-сентабр 2018-йил.
- ↑ „Пихар ин а Бох | Партнер cонтент | Кҳан Аcадемй“ (инглизча). Кҳан Аcадемй. Қаралди: 8-сентабр 2018-йил.
- ↑ Чристопҳер Даниэлсон; Мичаэл Паул Голденберг. „Ҳоw wелл доэс Кҳан Аcадемй теач?“ (27-июл 2012-йил). Қаралди: 15-ноябр 2014-йил.
- ↑ Страусс, Валериэ. „Доэс тҳе Кҳан Аcадемй кноw ҳоw то теач?“ (27-июл 2012-йил). Қаралди: 7-ноябр 2015-йил.
- ↑ Страусс, Валериэ. „Кҳан Аcадемй усинг cонтраcторс то чеcк Wеб сите'с видеос“ (22-октабр 2013-йил). Қаралди: 15-ноябр 2014-йил.
- ↑ Wестервелт, Эриc. „'А Бит оф а Монтессори 2.0': Кҳан Аcадемй Опенс А Лаб Счоол“. WБУР анд НПР (5-январ 2016-йил). Қаралди: 6-январ 2016-йил.
- ↑ Кҳан, Салман, Лет'с усе видео то реинвент эдуcатион (инглизча), ТЕД (cонференcе), қаралди: 6-март 2017-йил
{{cитатион}}: CС1 маинт: дате формат () - ↑ „Тҳе Ҳеинз Аwардс: Салман Кҳан“. Тҳе Ҳеинз Аwардс. 19-ноябр 2017-йилда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 20-ноябр 2020-йил.
- ↑ Шортй Аwардс: Тҳе Cомплете Wиннерс Лист, - Тҳе Ҳоллйwоод Репортер
Ҳаволалар
- Расмий сайти
- Ўзбек тилидаги талқини
- Ёутубе тармоғида ўзбек тилидаги видеодарслар
- Видеодарслар ТАС-ИХ тармоғида (Wайбаcк Мачине сайтида 2020-07-27 санасида архивланган)