Kihnu
Киҳну — Болтиқ денгизидаги орол. Майдони 16.4 км2 (6.3 кв ми), Рига кўрфазидаги энг катта орол[1]. Катталиги бўйича Эстониянинг энг йирик еттинчи орол. Узунлиги 7 км (4.3 ми), кенглиги 3.3 км (2.1 ми), оролнинг энг баланд нуқтаси денгиз сатҳидан 8.9 метр (29.2 фт) баландда.
Киҳну Киҳну | |
|---|---|
| Исланд | |
| Мамлакат |
[[ Эстония]] |
| Регион | Пäрну тумани |
| Муниcипалитй | Киҳну париш |
| Майдон | 16.38 км2 (6.32 кв ми) |
| Маркази баландлиги | 29.6 м |
| Аҳолиси (2013) |
690 |
| Зичлиги | ауто киши/км2 |
| Почта индекс(лар)и | 88005 |
Киҳну Парну тумани ҳудудига киради ва қўшни ороллар билан биргаликда мамлакатнинг энг кичик муниципалитетларидан бири бўлган Киҳну Паришни ташкил қилади, унинг майдони 16.8 км2 (6.5 кв ми).
2007-йил ҳолатига кўра Киҳнуда 604 киши яшаган, улардан 69 нафари бошланғич синф ўқувчилари эди. Оролда тўртта қишлоқ бор: Лемси, Линакула, Рооцикула ва Сääре. Қишда денгиз музлаган бўлса, муз устида оролга бориш мумкин.
ЮНЕСКО 2003-йил 7-ноябрда Киҳну маданий маконини ва анъаналарини Инсоният оғзаки ва номоддий меросининг дурдона асари деб эълон қилди[2][3].
Киҳну маҳаллий диалектда Киҳнумуа деб ҳам аталади. Бошқа тиллардаги исмлар қаторига латиш тилида Ķīļу, швед тилида Кйнö, эстон швед тилида Кин ва эски немис тилида Кüҳнö киради. Киҳну номининг этимологияси бўйича турли хил назариялар мавжуд[4].
Маданият
Киҳну эркаклари кўп вақтини денгизда ўтказганлиги сабабли, аёллар оролда асосан кундалик ишлар, ҳунармандчилик, рақслар билан шуғулланадилар[5].
Киҳну ороли ўзига хос анъанавий кийимлари билан машҳур бўлиб, бугунги кунда ҳам маҳаллий аҳоли кийимлардан фойдаланади. Улар орасида чизиқли юбкалар (корт), нақшли трикотаж эркаклар шимлари (трои) ва трикотаж қўлқоплар бор. Ёш аёллар анъанага кўра, ҳунармандчилик қилиш учун кечки йиғинлар (üлалистмине, яъни „ўтириш“) уюштиришади.
Анъанавий ошхонада хамирга картошка, чўчқа ёғи ёки Болтиқ селд балиғи қўшилган жавдар нони киради. Бундан ташқари балиқчилар томонидан тайёрланган илон балиғи шўрваси ва тўйларда тортиливчи ширин сутли ош ҳам асосий таомлардан саналади[6]
ХИХ аср ва ХХ аср бошларида Киҳну шаҳридан кўплаб эркаклар денгизчилик касбини танлашган. Улардан энг машҳури капитан Энн Ууэтоа эди.
Тил
Киҳну лаҳжаси Сааремаа, Муҳу ва Ҳииумаа лаҳжалари билан бир қаторда Шимолий Эстониянинг инсулар диалект гуруҳига тегишли. Шимолий Эстония гуруҳига кирувчи тиллар орасида бошқа фин тиллари каби сингармонизмни сақлаб қолиш муҳим. Диалект трифтонгларни ўз ичига олади. Луғат ва интонацияда швед тили таъсири мавжуд.
География ва иқлим
Оролнинг қумли ички қисми ва элликдан ортиқ оролчалардан иборат тошли қирғоғи қушлар учун асосий яшаш жойи ҳисобланади. Оролнинг денгиз сатҳидан максимал баландлиги 29,6 м га этади[7].
-
-
Ибодатхона -
-
-
Музей -
-
-
-
-
Қараг'ай о'рмони -
-
Манбалар
- ↑ C.Мичаэл Ҳоган. 2011. Гулф оф Рига. Энcйcлопедиа оф Эартҳ. Эдс. П.Саундрй & C. Ж. Cлевеланд. Натионал Cоунcил фор Сcиэнcе анд тҳе Энвиронмент. Wашингтон ДC.
- ↑ „Киҳну cултурал спаcе – интангибле ҳеритаге“. УНЕСCО.
- ↑ „Беёнд Таллинн: Стуннинг Плаcес то Висит ин Эстониа Ёу Невер Кнеw Эхистед – Эуропе Гуидебоок“ (2023-йил 4-феврал). 2023-йил 2-октябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2023-йил 7-апрел.
- ↑ Диcтионарй оф Эстониан Плаcе намес.
- ↑ „Киҳну wеддинг“. Киҳну Cултурал Спаcе. Қаралди: 2020-йил 23-июл.
- ↑ „Фоод“. Киҳну Cултурал Спаcе. Қаралди: 2020-йил 23-июл.
- ↑ "Тҳе исландс ин тҳе Вäинамери Сеа анд тҳе Гулф оф Рига". Эстониcа. Ээсти Институут. 28 Септембер 2012. Арчивед фром тҳе оригинал он 15 Аугуст 2016. ҳттпс://wеб.арчиве.орг/wеб/20160815062015/ҳттп://www.эстониcа.орг/эн/Натуре/Wест-Эстониан_исландс/Тҳе_исландс_ин_тҳе_В%C3%А4инамери_Сеа_анд_тҳе_Гулф_оф_Рига/. Қаралди: 20 Фебруарй 2018.