Китоб ат-Тавҳид
Китоб ат-Тавҳид (арабча:كتاب التوحيد) – суннийлик ва илоҳиётга оид китоб бўлиб, мотуридий мазҳабининг асосий манбаси. Ҳанафий олими Абу Мансур ал-Мотуридий (ваф. ҳ.333/м.944-йил) томонидан ёзилган.
| Асл номи | كتاب التوحيد |
|---|---|
| Муаллиф(лар) | Абу Мансур Мотуридий |
| Жанр(лар)и | Ақидага оид асар |
„Китоб ат-тавҳид“ Аҳли сунна вал-жамоа ақида ва эътиқодларини очиб берувчи, карромийлар, мўътазилийлар, қадарийлар, мажусийлар, файласуфлар, дуалистлар ва насронийлар каби мухолифларнинг позицияларига қарши турувчи монументал асардир. Ушбу асар ислом илоҳиётига батафсил ва яхлит ёндашувни тақдим этади, шу билан бирга унинг энг қадимги кенг қамровли манбаси бўлиб хизмат қилади. Мотуридий ўз таълимотининг асосларини тақдим этади ва тавҳидни ҳимоя қилиш учун батафсил далилларни, жумладан, оламнинг яратилиши ва мавжудлиги каби космологик таълимотларини тақдим этади. У, шунингдек, Худога, унинг мавжудлиги ва сифатларига эътибор қаратади, бошқалар қатори антропоморфизм ва рационализм билан боғлиқ муаммоларни таҳлил қилади[1].
Нашрлар
Китоб Бакир Тўпалоғли ва Муҳаммад Аручи томонидан таҳрир қилинган ва икки марта İСАМ нашрлари томонидан нашр этилган (2000 ва 2003). Учинчи нашри 2007-йилда Байрутда пайдо бўлган[2]. Китоб Имом Мотуридий халқаро илмий-тадқиқот маркази томонидан ўзбек тилига ҳам таржима қилиниб, нашрдан чиққан.
Мукофотлар
Китоб 2008-йилда Эрон Ислом Республикаси Маданият ва Исломий ҳидоят вазирлиги томонидан исломшунослик соҳасидаги „Йил китоби“ 16-Жаҳон мукофотига сазовор бўлган. Китоб муҳаррирлари Бакир Тўпалўғли ва Муҳаммад Аручи шу муносабат билан Маданият ва Исломий ҳидоят вазирлиги томонидан Эронга таклиф қилинди. 2009-йил 7-февралда мусулмон илоҳиёцҳунослиги бўйича „Йил китоби“ мукофоти Президент Маҳмуд Аҳмадинажод томонидан ғолибларга топширилди[3].
Жозеф Шахт ўзининг „Китоб ат-Тавҳид“ топилганини эълон қилган мақоласида Кембриж қўлёзмасини Мотуридийнинг саҳиҳ асари деб таърифлаган. Бизгача етиб келган битта қўлёзма Фатҳуллоҳ Халиф томонидан 1970-йилда нашр этилганидан буён унинг асосида ислом илоҳиёцҳунослиги талабалари томонидан тадқиқотлар олиб борилди ва унга оид бир қанча шарҳ ва тадқиқотлар нашр этилди[4].
Ҳаволалар
Манбалар
- ↑ „Боок оф Монотҳеисм: А Мануал оф Сунни Тҳеологй Бй Ал-Матуриди“. Китаабун Боокс-Cлассиcал анд Cонтемпорарй Муслим анд Исламиc Боокс.
- ↑ „Китаб ал-Таwҳид Реcеивед тҳе Боок оф тҳе Еар Призе ин Иран“. Cентер фор Исламиc Студиэс - ИСАМ. 2022-йил 23-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2025-йил 7-феврал.
- ↑ „Китаб ал-Таwҳид Реcеивед тҳе Боок оф тҳе Еар Призе ин Иран“. Cентер фор Исламиc Студиэс - ИСАМ. 2022-йил 23-майда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2025-йил 7-феврал.
- ↑ Абу Мансур ал-Матуриди. Боок оф Тауҳеэд бй Имам Абу Мансур Матуриди. Рипол Cлассиc (Рипол-классик) — 22–23-бет. ИСБН 9785872760412.