Klerodendrum
Клеродендрум (лотинча: Cлеродéндрум) — баргли буталар ёки кичик дарахтлар, баъзан лианалар; Зҳивучковйе (Ажугоидеаэ) туркумига мансуб ўсимликлар.Яснотковйе(Ламиаcеаэ) оиласидан.
Клеродендрум барглари катта ва ялтироқ бўлиб қовулганга ўҳшайди.Кўпгина турларда гуллар капалак шаклига эга бўлиб-оқ, пушти, қизил, баъзида ҳаворанг, оқиш рангларда ҳам учрайди. Бенгуэ клеродендрумида ва Филиппин инфлоресcенcе клеродендрумида эса улар ғайриоддий шаклдаги гулдасталарга ўхшайди. Кўпгина турларнинг барглари ва гуллари хушбўй ҳид чиқаради. Шу билан бирга, барча турлар турли хил ҳидга эга[1]
Илгари, баъзи муаллифлар бу турни Вербенаcеаэ туйркумига киритишган.
Тарқалиши ва экология
Тҳе Плант Лист маълумотлар базасига кўра, туркум 308 турни ўз ичига олади[2].
Ушбу туркумнинг турлари асосан Ернинг тропик ва субтропик минтақаларида ўсади. Табиий диапазони: Африка, Осиё (Ҳиндистон, Ҳиндихитой, Хитой, Корея, Япония, Филиппин), Америка, Австралия.
Ўсимлик термофил ҳисобланади. Кўпгина турлар тропик ва субтропикларда тўпланган. Мўтадил иқлимда фақат бир нечта турлари мавжуд.Гуллаши давомли- мартдан сентабргача.
Ботаника тавсифи
Маданиятда
Кўпгина турлар ўстирилади, энг кенг тарқалганлари:клеродендрум томпсон, клеродендрум Wоллича, клеродендрум угандийский, клеродендрум филипинский, клеродендрум спесозиум, клеродендрум бунге, Клеродендрум уч қисмли Клеродендрум уч қисмли — баландлиги 10 м гача бўлган бута ёки кичик баргли дарахт. Клеродендрум Томпсона-Ёпиқ гулчиликда энг кенг тарқалган клеродендрум тури. Шоҳларини кесиш ёрдамида бута ёки дарахт шаклига келтириш мумкин бўлган гуллайдиган лиана. Гул оқ пҳйсалис чироқига ўхшайди ва унинг ичида капалак шаклида кичик қизил гулдан иборат. Бундан бошқа яна турли хил шаклларда ҳам мавжуд-қуюқ яшил баргларда сариқ ва оқ доғлар билан.
Жой ва тупроқ
Клеродендрум намликни куп сақламайдиган, тўғридан-тўғри қуёш нуриган ҳимояланган, ёруғ жойни талаб қилади. Экиш пайтида тупроққа торф қўшилади.Ҳар қандай тупроқни гулни экишдан олдин калий перманганат эритмаси ёрдамида дезинфексия қилиш керак бўлади.[3]
Кўпайтириш
Клеродендрум баҳорда уруғларни экиш ёки илдиз отган куртакларни ажратиш орқали кўпайтирилади.Бундан ташқари баҳорда кесиб олинган сўқмоқлардан томирлатиб фойдаланиш мумкин.
Касалликлар ва зараркунандалар Cлеродендрум-нинг энг кенг тарқалган зараркунандаларидан бири бу ўргимчак канасидир. Ўститришда йўл қўйилган хатолар туфайли хлороз ҳамда ўсимликнинг илдизи чириши ривожланади.[3]
Манбалар
- ↑ ҳттпс://растениэвод.cом/клеродендрум.ҳтмл
- ↑ „Cлеродендрум“ (эн). Тҳе Плант Лист. Версион 1.1. (2013). 2017-йил 5-сентябрда асл нусхадан архивланган. Қаралди: 2016-йил 8-октябр.
- ↑ 3,0 3,1 ҳттпс://флоwертимес.ру/клеродендрум/