Колготка (чехча: kalhoty, чех тилида „шим“ деган маънони англатади) — ички кийимнинг бир тури, трусик билан бирлаштирилган узун пайпоқлар. У турли хил эластик материаллар, ипак, нейлон, спандех (лайкра, эластан) ва уларнинг бирикмасидан тайёрланади. Турли хил ранг ва қалинликда учрайди. Энг оммалашган колготкалар тана рангида (кундалик фойдаланиш учун) ва қора (кўпинча дресс-коднинг бир қисми сифатида) бўлади. Трикотаж колготкалар ҳам ишлаб чиқарилади (асосан болалар учун), махсус тутиб турувчи (масалан, ҳомиладор аёллар учун), моделлаштирувчи колготкалар ва варикоздан терапевтик-профилактик колготкалар (варикозда трикотаж сиқиш даражасига қараб танланиши керак, у миллиметр симоб устуни, яъни босимда ўлчанади). Ипнинг қалинлиги ва эластиклиги дене (ден) билан ўлчанади: ден қиймати қанчалик катта бўлса, материал шунчалик қалин бўлади. Дене сони 9 км узунликдаги ипнинг граммдаги оғирлигини билдиради (40 ден 9 км колготка ипининг оғирлиги 40 г бўлишини англатади). Бундан ташқари, баъзида колготка қалинлииги ДТЕХ бирликларида ўлчанади ("децитех "). Иссиқликни сақловчи колготкалар — термоколготкалар ҳам учрайди.

Пайдо бўлиш ва тарқалиш тарихи

Қўшма Штатларда 1940-йилларда актриса ва раққоса Анн Миллер колготкаларни модага киритган[1]. 1960-йилларнинг ўрталарига қадар колготкага эҳтиёж йўқ эди: аёллар узунроқ юбкалар остидан чулки кийиб юришган. Инглиз аёл Мери Квант томонидан мини юбка ихтиро қилиниши билан тубдан янги маҳсулотга эҳтиёж пайдо бўлди.

СССРда колготка модаси Чехословакиядан келган, шунинг учун чехча номи рус тилида „иштон“, „кичик иштон“ деган маънони англатади (чех тилида колготка „пунчоҳаче“ ёки „пунчоҳове калготй“ бўлади; бу украинча „панчохи“ — чулки билан оҳангдош). Совет ГОСТида узоқ вақт давомида „чулки леггинс“ номи сақланиб қолган. Вақт ўтган сари кичик мода ҳам ўтди, аммо колготка гардеробда қолди. 1980-йилларда рангли ва нафис колготкалар модага кирди. 1990-йилларнинг бошларида лайкра миқдори юқори бўлган колготкаларга қизиқиш ошди ва „ёрқин“ турлари, айниқса, талабгир бўлди.

Биринчи колготкаларнинг тепа қисмида оқ пахтали газлама трусиги бўлган, аммо вақт ўтиши билан улар бир яхлит материалдан тайёрлана бошланган. Синтетик материалдан трусиклар урфга кириши гигиенага риоя қилиш учун колготка остидан табиий матодан бўлган қўшимча ички кийимларни тақозо қилди. Энди барча юқори сифатли колготкаларда гигиеник пахта матодан кулфак (ластовица) мавжуд. Кўпгина колготкаларда пахтали гигиеник кулфак билан бирга декоратив нақшли нафис трусиклар ёки сиқма шортиклар бўлади.

Колготка турлари

  • Эластик (капрон, полиамид ва бошқа синтетик материаллардан)
  • Трикотаж (жун, ярим жун, пахта)
  • Нафис тўрли (тўрли колготка)
  • Даволовчи (варикоз томирлари учун антисептик шимдирилган колготка)
  • Термоколготка (табиий ва синтетик толаларнинг махсус аралаштирилган ипларидан тайёрланган трикотаж колготка, масалан: кашемир жунли, меринос жунли, пахтали, микромодал, 3Д эластан вҳкз.)

Фотосуратлари

Яна қаранг

Манбалар

  1. ↑ Роберт Осборне (Ҳост). Привате Сcреэнингс: Анн Миллер (Телевисион продуcтион). Турнер Cлассиc Мовиэс. (20 августа 1997).

Адабиётлар

  • Р. М. Кирсанова „Колготки“, . Костюм в русской художественной культуре 18 — первой половины 20 вв.: Опыт энциклопедии — 135-бет. ИСБН 5-85270-144-0. 

Ҳаволалар